| YouTube Channel

प्रतिघ (pratigha)

 
शब्दसागरः
English
प्रतिघ
mfn.
(-घः-घा-घं) Adverse, inimical.
m.
(-घः)
1. Wrath, rage.
2.
Mutual beating, combat, fighting.
3. Fainting.
4. An enemy.
5.
Opposition.
E.
प्रति again, severally, and striking.
Yates
English
प्रति-घ (घः) 1.
m.
Wrath
combat
fainting
a foe.
a. Hostile.
Spoken Sanskrit
English
प्रतिघ pratigha
m.
fighting
प्रतिघ pratigha
m.
struggling against
प्रतिघ pratigha
m.
combat
प्रतिघ pratigha
m.
hindrance
प्रतिघ pratigha
m.
wrath
प्रतिघ pratigha
m.
contradiction
प्रतिघ pratigha
m.
obstruction
प्रतिघ pratigha
m.
enemy
प्रतिघ pratigha
m.
opposition
प्रतिघ pratigha
m.
enmity
प्रतिघ pratigha
m.
resistance
प्रतिघ pratigha
m.
anger
Wilson
English
प्रतिघ
mfn.
(-घः-घा-घं) Adverse, inimical.
m.
(-घः)
1 Wrath, rage.
2 Mutual beating, combat, fighting.
3 Fainting.
4 An enemy.
E.
प्रति again, severally, and striking.
Apte
English
प्रतिघ [pratigha],
a.
Hostile, adverse.
घः Opposition, resistance
उत्प्रतिघा इव द्विषः Śāhendra. 2.42.
Fighting, combat, mutual beating.
Anger, wrath
प्रतिघः कुतो$पि समुपेत्य नरपतिगणं समाश्रयत्
Śi.*
15.53.
A Fainting.
An enemy.
Apte 1890
English
प्रतिघ a. Hostile, adverse.
घः 1 Opposition, resistance.
2 Fighting, combat, mutual beating.
3 Anger, wrath.
4 Fainting.
5 An enemy.
Monier Williams Cologne
English
प्रति-घ
m.
(√ हन्) hindrance, obstruction, resistance, opposition (cf. अ-प्°)
struggling against (comp. ),
Car.
anger, wrath, enmity,
Mcar.
Lalit.
(one of the 6 evil passions,
Dharmas.
67)
=
मूर्छा,
L.
combat, fighting,
W.
an enemy, ib.
opposition, contradiction,
L.
Monier Williams 1872
English
प्रतिघ प्रति-घ, अस्, m. (fr. प्रति-हन्),
resistance, opposing, opposition
mutual beating,
striking back again, fighting, combat
anger, wrath,
rage, passion
an enemy
fainting
(अस्, आ, अम्),
inimical, adverse.
Macdonell
English
प्रतिघ prati-gha, [striking against: han], 🞄m. hindrance, resistance, obstruction
struggling 🞄against (—°)
wrath, rage
-ghāta,
m.
🞄repulsion, prevention, repression, obstruction, 🞄hindrance, resistance: -ka,
a.
troubling, disturbing, 🞄-kṛt,
a.
depriving any one (g.) of 🞄(g.)
-ghātana,
n.
repelling
-ghātin,
a.
🞄repelling
disturbing
injuring
dazzling (the 🞄eye).
Benfey
English
प्रतिघ प्रतिघ, i. e. प्रति and vb.
हन्,
m.
1. Opposing, resistance.
2.
Rage.
3. Fainting.
--
Comp.
अ-,
adj.
1. what cannot be warded off, Man. 12,
28. 2. irresistible, MBh. 2, 143. निष्-
प्रतिघ, i. e.
निस्-,
adj.
not hindered,
Ragh. 8, 77.
Apte Hindi
Hindi
प्रतिघः
पुं*
- "प्रति+हन्+ड, कुत्वम्"
"विरोध, मुकाबला"
प्रतिघः
पुं*
- "प्रति+हन्+ड, कुत्वम्"
"लड़ाई, संघर्ष, आपस की मारपीट"
प्रतिघः
पुं*
- "प्रति+हन्+ड, कुत्वम्"
"क्रोध, रोष"
प्रतिघः
पुं*
- "प्रति+हन्+ड, कुत्वम्"
मूर्छा
प्रतिघः
पुं*
- "प्रति+हन्+ड, कुत्वम्"
शत्रु
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रतिघ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ರೋಧ /ಕೋಪ
निष्पत्तिः - > प्रति + हन (हिंसागत्योः) - "डः" (वा० ३-२-४८)
व्युत्पत्तिः - > प्रतिहन्ति अनेन
प्रयोगाः - > "प्रतिघः कुतोऽपि समुपेत्य नरपतिगणं समाश्रयत्"
उल्लेखाः - > माघ० १५-५३
प्रतिघ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಏಟು /ಹೊಡೆತ
L R Vaidya
English
pratiGa {% m. %} 1. Opposition, resistance
2. fighting, combat
3. anger, wrath
4. fainting.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
pratigha, generally m., in LV 〔329.22〕 nt. (Pali paṭigha, acc. to PTSD m. and nt.
Skt. pratigha, m., resistance
[Lex. and a few doubtful literary occurrences] anger), aversion, repugnance, loathing, hostility (hardly anger, at least I find no clear proof for this mg.
but in Mvy 〔1945〕, where it follows and seems to contrast with rāgaḥ, Tib. renders khon khro ba, anger). It is often bracketed and contrasted with anunaya, q.v. for citations
both (= rāga and dveṣa) are evil and must be shunned. Etymolog. gloss Śikṣ 〔149.5〕 it is called pratigha because it destroys, pratihanti, roots of merit. One of six kleśa, Dharmas 〔67〕 (follows rāgaḥ). Other occurrences (without anunaya): LV 〔11.5〕
Dbh 〔25.4〕
Bbh 〔7.16〕
〔161.13〕
Śikṣ 〔6.17〕
〔52.9〕
〔251.15〕
〔271.12〕. See also next.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
प्रतिघ *Gegensatz, Mahāvy. 68. 70. 71
*Feindschaft, Abneigung, Groll, 104, 24.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khong khro
१) क्रुध् २) प्रतिघ ३) प्रतिघात
khong khro ba
१) द्वेष २) प्रतिघ ३) प्रतिहत
khrag khrig
१) नयुत २) नियुत ३) प्रतिघ ४) प्रयुत
kong khro
प्रतिघ
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
शोकः शुक्शोचनं खेदः क्रोधो मन्युः क्रुधा रुषा
क्रुत्कोपः प्रतिघो रोषो रुट् चोत्साहः प्रगल्भता २९९
अभियोगोद्यमौ प्रौढिरुद्योगः कियदेतिका
अध्यवसाय ऊर्जोथ वीर्यं सोऽतिशयान्वितः ३००
-wordlist-
शोक (पुं), शुच् (स्त्री), शोचन (क्ली), खेद (पुं), क्रोध (पुं), मन्यु (पुं), क्रुधा (स्त्री), रुषा (स्त्री), क्रुध् (स्त्री), कोप (पुं), प्रतिघ (पुं), रोष (पुं), रुष् (स्त्री), उत्साह (पुं), प्रगल्भता (स्त्री), अभियोग (पुं), उद्यम (पुं), प्रौढि (स्त्री), उद्योग (पुं), कियदेतिका (स्त्री), अध्यवसाय (पुं), ऊर्ज (पुं), वीर्य (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कोप
कोप, क्रोध, अमर्ष, रोष, प्रतिघ
कोपः क्रोधस्तथामर्षो रोषः प्रतिघ उच्यते
verse 2.1.1.362
page 0043
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रतिघः,
पुं,
(पतिहन्त्यनेनेति प्रति + हन् + डः ।न्यङ्क्वादित्वात् कुत्वम् ।) क्रोधः इत्यमरः ।१ २६
(यथा, माघे १५ ५३ ।“प्रतिघः कुतोऽपि समुपेत्यनरपतिगणं समाश्रयत्
”प्रतिहननमिति ।) प्रतिघातः इति मेदिनी ।घे, १०
मूर्च्छा इति शब्दरत्नावली
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रतिघ
पु०
प्रति + हन--ड न्यङ्क्वा० कुत्वम् प्रतिचाते मेदि०२ कोपे अमरः कामप्रतिधातेन तस्य जातत्वात्तथात्वम् ।३ मूर्च्छायां शब्दर०
Burnouf
French
प्रतिघ प्रतिघ
m.
(हन्) coups mutuels, combat.
Rage,
fureur.
Défaillance.
प्रतिघात
m.
et प्रतिघातन
n.
action de frapper pour
écarter
choc réciproque
bataille.
Stchoupak
French
प्रति-घ-
m.
colère, inimitié, et v. s. अ° निष्°।