| YouTube Channel

प्रतिग्रह् (pratigrah)

 
Apte
English
प्रतिग्रह् [pratigrah], 9.
U.
To hold, seize, take, support
वर्षधर- प्रतिगृहीतमेनम्
M.*
 4
Ms.*
 2.48.
To take, accept, receive
ददाति प्रतिगृह्णाति
Pt.*
 2
अमोघाः प्रतिगृह्णन्तावर्ध्यानुपदमा- शिषः
R.*
 1.44
2.22.
To receive or accept as a present.
To receive inimically, oppose, encounter, resist
to attack, assault
प्रतिजग्राह कालिङ्गस्तमस्त्रैर्गजसाधनः
R.*
 4.4
12.47.
To take in marriage, marry
विधिवत् प्रतिगृह्यापि त्यजेत् कन्यां विगर्हिताम्
Ms.*
 9.72.
To obey, conform or listen to.
To resort to, betake oneself to.
To eclipse.
To assent to, admit.
To occupy, take possession of.
To deprive (one) of.
To welcome, receive
प्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं विदुरश्च महामनाः
Mb.
 * 14.66.6.
To eat, drink.
Caus.
To cause to accept, give, present.
To allow to take or retain
मुष्टं प्रतिग्राहयता स्वमर्थं पात्रीकृतो दस्युरिवासि येन
Ś.*
 5.2.
Apte 1890
English
प्रतिग्रह् {c9c} U. 1 To hold, seize, take, support
वर्षधरप्रतिगृहीतमेनं M. 4
Ms. 2. 48.
2 To take, accept, receive
ददाति प्रतिगृह्णाति Pt. 2
अमोघाः प्रतिगृह्णंतावर्ध्यानुपदमाशिषः R. 1. 44
2. 22.
3 To receive or accept as a present.
4 To receive inimically, oppose, encounter, resist
to attack, assault
प्रतिजग्राह कालिंगस्तमस्त्रैर्गजसाधनः R. 4. 40
12. 47.
5 To take in marriage, marry
Ms. 9. 72.
6 To obey, conform or listen to.
7 To resort to, betake oneself to.
8 To eclipse.
9 To assent to, admit.
10 To occupy, take possession of.
11 To deprive (one) of.
12 To welcome, receive.
13 To eat, drink.
Caus. 1 To cause to accept, give, present.
2 To allow to take or retain
मुष्टं प्रतिग्राहयता स्वमर्थं पात्रीकृतो दस्युरिवासि येन Ś. 5. 20.
Monier Williams Cologne
English
प्रति-√ ग्रह्
P.
 Ā. -गृह्णाति, -गृह्णीते (irreg. 2. sg.
Impv.
 -गृह्ण,
R.
aor.
 -अजग्रभत्,
AitBr.
 ),
to take hold of, grasp, seize (in
astrol.
=
 to eclipse, obscure),
AV.
&c.
&c.
to take (as a present or into possession), appropriate, receive, accept,
RV.
&c.
&c.
 (शिरसा, ‘with the head’ i e. ‘humbly, obediently’,
R.
 )
to gain, win over,
R.
to take as a wife, marry,
Mn.
MBh.
&c.
to take
=
 eat, drink,
RV.
VS.
TBr.
to receive (a friend or guest),
RV.
&c.
&c.
to receive (anything agreeable as a good word or omen),
R.
Kālid.
to assent to, acquiesce in, approve,
MBh.
R.
(rarely) to receive (an enemy), oppose, encounter,
MBh.
Ragh.
 :
Caus.
 -ग्राहयति, to cause to accept, present with (2
acc.
 ),
MBh.
R.
Kālid.
to answer, reply,
BhP.
 :
Desid.
 -जिघृक्षति, to wish to accept,
Gaut.
Monier Williams 1872
English
प्रतिग्रह् प्रति-ग्रह्, cl. 9. P. A. -गृह्णाति,
गृह्णीते, -ग्रहीतुम् (an irreg. 2nd sing. Impv.
प्रति-गृह्ण is used in Rāmāyaṇa III. 9, 27), to
take hold of, grasp, seize
to eclipse
to take up,
collect, admit
to take, eat, drink
to take posses-
sion of, occupy
to take away, deprive of
to receive,
accept (शिरसा प्रति-ग्रह्, to accept anything and
place it on the head as a mark of respect)
to
receive an enemy, attack, assault, assail
to receive
a friend, give a friendly reception to, welcome
to
take as a wife, choose for a husband, wed, marry
to hear, hear with pleasure
to accept what is said
as a good omen
to express assent, approve, attend,
pay attention to: Caus. -ग्राहयति, -यितुम्, to cause
to accept, give, present.
Apte Hindi
Hindi
प्रतिग्रह्
क्र्या* उभ* प्रति-ग्रह् -
"थामना, पकड़ना, सहायता देना"
प्रतिग्रह्
क्र्या* उभ* प्रति-ग्रह् -
"लेना, स्वीकार करना, प्राप्त करना"
प्रतिग्रह्
क्र्या* उभ* प्रति-ग्रह् -
उपहार स्वरुप लेना या स्वीकार करना
प्रतिग्रह्
क्र्या* उभ* प्रति-ग्रह् -
"शत्रुवत व्यवहार करना, विरोध करना, मुकाबला करना, रोकना"
प्रतिग्रह्
क्र्या* उभ* प्रति-ग्रह् -
पाणिग्रहण करना
प्रतिग्रह्
क्र्या* उभ* प्रति-ग्रह् -
"आज्ञा मानना, समनुरुप होना, ध्यान से सुनना"
प्रतिग्रह्
क्र्या* उभ* प्रति-ग्रह् -
"आश्रय लेना, अवलंबित होना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 ग्रह्, परिग्रह्, उपग्रह्, उपयम्, आसंग्रह्, आसङ्ग्रह्, आदा, उपाधा, उपादा, उपहन्, उपालभ्, निग्रह्, प्रतिग्रह्, अभ्यादा, उपलभ, अभिप्रयुज्, अपहन्, समालभ्, परिमृश्, अनुमृश्, अभिप्रमृश्, अभिसंस्पृश्, अभिसमृ, आयु, संरभ्, अभ्यारभ्, अभिसंरभ्, आक्रम्, आबध्
verb
बलात् स्वाधिकारस्थापनानुकूलः व्यापारः।
"सैन्यं दुर्गं अगृह्णात्।"
Synonyms:
 आदा, ग्रह्, प्रग्रह्, परिग्रह्, निग्रह्, विनिग्रह्, आसङ्ग्रह्, उपग्रह्, उपादा, पर्यादा, विग्रह्, प्रतिग्रह्, समादा, सन्निग्रह्, उपहन्, आबन्ध्, उपाधा, उपलभ्, अभ्यादा, अवष्टम्भ्
verb
झटिति बलपूर्वकं गृहीत्वा बाधनानुकूलः व्यापारः।
"रक्षकः धावन्तं चौरम् आददात्।"
Synonyms:
 ग्रह्, प्रतिग्रह्, अभिग्रह्, परिग्रह्, सम्प्रग्रह्, उपसम्प्रग्रह्, आदा, उपादा, धा, उपलभ्, ग्रहणं कृ, आप्, स्वीकृ
verb
कस्य अपि अथवा कस्माद् अपि वस्तु स्वीकरणानुकूलव्यापारः।
"सः अध्यक्षस्य हस्तात् पुरस्कारम् अगृह्णात्।"
Stchoupak
French
प्रति-ग्रह्-
prendre, saisir
recevoir, accepter (शिरसा en le
mettant sur la tête en signe de respect)
contenir
accueillir (not.
aimablement)
recevoir (ennemi)
épouser
prêter l'oreille à, approuver
caus. faire accepter qqch. à qq'un (2 acc.), offrir
répondre
°गृहीत-
pris, reçu, accepté, parié.