| YouTube Channel

प्रतिकार (pratikAra)

 
शब्दसागरः
English
प्रतिकार
m.
(-रः)
1. Revenge, requital, retribution, retaliation.
2. Reme-
dying, counteracting.
3. Remedy, prevention.
4. Opposition.
E.
प्रति
again, against, and कार making
also प्रतीकार
Capeller Eng
English
प्रतिकार
m.
requital, retaliation, counteraction,
remedy.
Yates
English
प्रति-कार (रः) 1.
m.
Revenge, reta-
liation
remedy.
Spoken Sanskrit
English
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- revenge
प्रतिक्रिया - pratikriyA -
f.
- revenge
जिघांसा - jighAMsA -
f.
- revenge
प्रतिहिंसा - pratihiMsA -
f.
- revenge
प्रतिकृति - pratikRti -
f.
- revenge
वैरप्रतिक्रिया - vairapratikriyA -
f.
- revenge
वैरविशुद्धि - vairavizuddhi -
f.
- revenge
वैरोद्धार - vairoddhAra -
m.
- revenge
निर्यातन - niryAtana -
n.
- revenge
प्रतिवैर - prativaira -
n.
- revenge
वैरनिर्यातन - vairaniryAtana -
n.
- revenge
चयते { चि } - cayate { ci } - verb 1 - revenge
चेतृ - cetR -
m.
- revenger
जिघांसु - jighAMsu -
adj.
- revengeful
वैर - vaira -
adj.
- revengeful
वैरनिर्यातनं करोति { कृ } - vairaniryAtanaM karoti { kR } - verb 8 - take revenge
सम्भवत् { कृ } - sambhavat { kR } - verb 8 - take revenge
वैरं निर्यातयति { निर्यत् } - vairaM niryAtayati { niryat } - verb caus. - take revenge
प्रतिकार्य - pratikArya -
adj.
- to be revenged
प्रतिपाण - pratipANa -
m.
- revenge at play
बुभूषति { भू } - bubhUSati { bhU } - verb caus. - want to take revenge
वैरदेय - vairadeya -
n.
- revenge or punishment
प्रतिचिकीर्षा - praticikIrSA -
f.
- desire to be revenged upon
प्रतिजिहीर्षति { प्रतिहृ } - pratijihIrSati { pratihR } - verb Desid. - wish to requite or revenge
प्रतिचिकीर्षति { प्रतिकृ } - praticikIrSati { pratikR } - verb Desid. - wish to take revenge on for
प्रातिहन्त्र - prAtihantra -
n.
- state or condition of a revenger
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- retaliate
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- revenge
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- counteraction
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- requital
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- opposition
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- retribution
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- prevention
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- remedy
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- reward
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- help
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- retaliation
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- therapy
प्रतिकार - pratikAra -
m.
- retaliate
प्रतियातयति { प्रतियत् } - pratiyAtayati { pratiyat } - verb caus. - retaliate
प्रतिक्रुधयति - pratikrudhayati - verb - retaliate in anger
प्रतिच्छिनत्ति { प्रतिच्छिद् } - praticchinatti { praticchid } - verb - retaliate by cutting to pieces
प्रत्यनीक - pratyanIka -
n.
- injuring one who cannot retaliate
अप्रतिमन्यूयमान - apratimanyUyamAna -
adj.
- being unable to show resentment or to retaliate anger for anger
Wilson
English
प्रतिकार
m.
(-रः)
1 Revenge, retaliation.
2 Remedying, counteracting.
E.
प्रति again, against, and कार making
also प्रतीकार.
Apte 1890
English
प्रति(ती)कारः 1 Requital, reward, return.
2 Revenge, retaliation, retribution.
3 Counter-action, obviating, prevention, remedy, application of a remedy
विकारं खंलु परमार्थतोऽज्ञात्वाऽनारंभः प्रतीकारस्य Ś. 3
प्रतीकारो व्याधेः सुखमिति विपर्यस्यति जनः Bh. 3. 92.
4 Opposition, obstruction.
5 Help.
6 A kind of treaty where one party requites the services of the other.
Comp.
कर्मन् n. making reparation or amends.
विधानं application of a remedy, medical treatment
प्रतिकारविधानमायुषः सति शेषे हि फलाय कल्पते R. 8. 40.
Monier Williams Cologne
English
प्रति-°कार
m.
(cf. प्रतीक्°) requital, retaliation, reward, retribution, revenge,
R.
Kathās.
Rājat.
opposition, counteraction, prevention, remedy,
MBh.
Suśr.
=
सम and भट,
L.
Monier Williams 1872
English
प्रतिकार प्रति-कार, &c. See under प्रति-
कृ, p. 612, col. 1.
प्रति-कार, अस्, m. (or प्रती-कार, q. v.), ren-
dering back, requital, reward, retaliation, retribution,
revenge
counteraction, application of an antidote or
remedy, obviating, preventing, remedying, preven-
tion, remedy
opposition
help against, help, allevi-
ation
a kind of treaty or alliance concluded with
the hope that one party will requite the services
rendered by the other.
—प्रतिकार-कर्मन्, अ, n.
the making of amends.
—प्रतिकार-ज्ञ, अस्, आ,
अम्, knowing what remedy should be applied.
—प्र-
तिकार-विधान, अम्, n. the application of a remedy,
medical treatment.
Benfey
English
प्रतिकार and प्रतीकार प्रती̆कार,
i. e. प्रति-कृ + अ,
m.
1. Obviating,
Böhtl. Ind. Spr. 370.
2. Remedying,
help, Hit. 85. 6, M.M.
help against,
alleviation, Vikr. 20, 9.
3. A remedy,
Man. 10, 185.
4. Requital, Rām 4. 27,
20.
5. A kind of peace or alliance, con-
cluded in the hope that the one part
will requite services received from the
other, Hit. iv. d. 113, 114.
--
Comp.
-प्रतिकार,
adj.
1. irremediable. 2.
निष्प्रतीकार + म्, i. e.
निस्-, adv. with-
out any trouble, MBh. 1, 8250.
Apte Hindi
Hindi
प्रतिकारः
पुं*
- "प्रति=कृ+घञ्, पक्षे उपसर्गस्य दीर्घः"
"प्रतिशोध, पुरस्कार, प्रतिदान"
प्रतिकारः
पुं*
- "प्रति=कृ+घञ्, पक्षे उपसर्गस्य दीर्घः"
"बदला, प्रतिहिंसा, प्रतिफल"
प्रतिकारः
पुं*
- "प्रति=कृ+घञ्, पक्षे उपसर्गस्य दीर्घः"
"प्रतिविधान, निवारन, रोक-थाम, उपचार, इलाज या चिकित्सा"
प्रतिकारः
पुं*
- "प्रति=कृ+घञ्, पक्षे उपसर्गस्य दीर्घः"
विरोध
प्रतिकारः
पुं*
प्रति-कारः -
नकल करना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रतिकार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ /ಅಪಕಾರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಉಪಕಾರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರತ್ಯಪಕಾರ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರ
निष्पत्तिः - > प्रति + डुकृञ् (करणे) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रतिकार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಿಹಾರ /ನಿವಾರಣೆ
प्रतिकार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೋಗ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
प्रयोगाः - > "प्रतिकारविधानमायुषः सति शेषे हि फलाय कल्पते"
उल्लेखाः - > रघु० ८-४०
L R Vaidya
English
prati(tI)kAra {% m. %} 1. Requital, retaliation, retribution
2. remedy, prevention, प्रतिकारो व्याधेः सुखमिति विपर्यस्यति जनः Bhartr.iii.92
3. opposition.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रतिकारः,
पुं,
(प्रति + कृ + घञ् ।) प्रतीकारः ।इति शब्दरत्नावली
(यथा, रघुः ४० ।“प्रतिकारविधानमायुषःसति शेषे हि फलाय कल्पते
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रति(ती)कार
पु०
प्रति + कृ--धञ् वा दीर्घः वैरनिर्यातनेकृतस्याषकारस्य तुल्यरूपापकारकरणेन शोधने रोगा-देश्चिकित्सायाश्च शब्रत्ना०
प्रती(ति)कार
पु०
प्रति + कृ घञ् दीर्धः कृतापकारस्य प्रत्यपकारेवैरनिर्यातने अमरः रोगनिवारणोपाये चिकित्सायाम्शब्दमा०
Capeller
German
प्रतिकार
m.
Vergeltung
Abhilfe.
Burnouf
French
प्रतिकार प्रतिकार
m.
(कृ) revanche
représailles.
Stchoupak
French
प्रति-कार-
m.
compensation, récompense, rétribution, revanche
opposition, réaction
remède.
°ज्ञ- a. qui connaît le remède appliquer).
°विधान- nt. traitement médical.