| YouTube Channel

प्रतापः (pratApaH)

 
Apte
English
प्रतापः [pratāpḥ], 1 Heat, warmth
अन्यप्रतापमासाद्य यो दृढत्वं न गच्छति (here प्रताप means 'prowess' also)
Pt.*
 1.17.
Radiance, glowing heat
अमी च कथमादित्याः प्रतापक्षति- शीतलाः
Ku.*
 2.24.
Splendour, brilliancy.
Dignity, majesty, glory
सर्वः प्रायो भजति विकृतिं भिद्यमाने प्रतापे
Mv.*
 2.4.
Courage, valour, heroism, प्रतापस्तस्य भानोश्च युगपद् व्यानशे दिशः
R.*
 4.15. (where प्रताप means 'heat' also)
4.3
शत्रुश्रेणीपतङ्गाञ्ज्वलति रघुपते त्वत्प्रतापप्रदीपः Udb.
यं देशं श्रयते तमेव कुरुते बाहुप्रतापार्जितम् H.
Spirit, vigour, energy.
Ardour, zeal.
Issue of ultimatum
प्रेषणं सन्धिपालत्वं प्रतापो मित्रसंग्रहः Kau.
A.
 1.16.
Apte 1890
English
प्रतापः 1 Heat, warmth
Pt. 1. 107.
2 Radiance, glowing heat
Ku. 2. 24.
3 Splendour, brilliancy.
4 Dignity, majesty, glory
Mv. 2. 4.
5 Courage, valour, heroism
प्रतापस्तस्य भानोश्च युगपद् व्यानशे दिशः R. 4. 15 (where प्रताप means ‘heat’ also)
4. 30.
6 Spirit, vigour, energy.
7 Ardour, zeal.
Apte Hindi
Hindi
प्रतापः
पुं*
 - प्र+तप्+घञ्
अन्तिम चेतावनी देना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वैभवम्, तेजः, विभूतिः, प्रतापः, शोभा, उज्ज्वलता, प्रभावः, ऐश्वर्यम्, संपद्
noun
भव्यतायाः अवस्था भावः वा।
"तस्य राजप्रासादस्य वैभवं सर्वान् आकर्षयति।"
Synonyms:
 शुकफलः, विक्षीरः, राजार्कः, सूर्यलता, रविप्रियः, प्रतापः, ह्रस्वाग्निः, सूर्यपत्रः, आस्फोतकः, शीतपुष्पकः, रश्मिपतिःदिवाकरः, सूरः, आदित्यपत्रः, बहुकः, शिवपुष्पकः, विकीरणः, सूर्याह्वः, सदाप्रसूनः, रविपत्त्रः, भास्करः, कर्णः, वृषाः
noun
एका बहुवर्षीया वनस्पतिः।
"शुकफलस्य पत्राणि विषमयानि भवन्ति।"
Synonyms:
 सामर्थ्यम्, शक्तिः, बलम्, प्रभावः, वीर्यम्, ऊर्जः, सहः, ओजः, विभवः, तेजः, विक्रमः, पराक्रमः, शौर्यम्, द्रविणम्, तरः, सहः, स्थामः, शुष्मम्, प्राणः, शक्तिता, वया, ईशा, आयत्तिः, आस्पदम्, उत्साहः, ऐधम्, ऐश्यम्, तवः, प्रतापः, प्रबलता, प्रबलता, सबलता, प्रबलत्वम्, प्रासहः, धिष्ण्यम्, वैभवम्, शम्बरः
noun
शारिरिकी क्षमता यया मनुष्यः कार्यं कर्तुं शक्यते।
"भरतस्य सामर्थ्यं केन अपि न ज्ञायते।"
Synonyms:
 सम्मानम्, प्रभावः, माहात्म्यम्, प्रतापः, प्रतिष्ठा, अनुभावः, अनुभूतिः, आयत्तिः, आयतिः, आस्पदम्, इन्द्रता, इन्द्रत्वम्, गरिमान्, गुरुता, गुरुत्त्वम्, तेजस्विता, पक्तिः, भगः
noun
लोके प्रसिद्धिः।
"जनः तस्य सम्मानं करोति।"
Synonyms:
 प्रतापः
noun
एकः पुरुषः ।
"प्रतापस्य उल्लेखः महाभारते वर्तते"
Tamil
Tamil
ப்ரதாப: : உஷ்ணம் , சூடு, பிரகாசம், ஒளி, காந்தி, மேன்மை, வலிமை, சக்தி, வீரம், ஆண்மை,
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रतापः,
पुं,
 (प्र + तप् + घञ् ।) कोषदण्डज-तेजः । कोषो धनं दण्डो दमः तद्धेतुत्वात् सैन्य-मपि दण्डः ताभ्यां यत्तेजो जायते सः । इतिभरतः ॥
तत्पर्य्यायः । प्रभावः २ । इत्यमरः ।२ । ८ । २० ॥
(यथा, मनुः । ९ । ३१० ।“प्रतापयुक्तस्तेजस्वी नित्यं स्यात् पापकर्म्मसु ॥
”पौरुषम् । यथा, रामायणे । १ । १ । ११ ।“समः समविभक्ताङ्गः स्निग्धवर्णः प्रतापवान् ॥
”“प्रतापः स्मृतिमात्रेण रिपुहृदयविदारणक्षमंपौरुषं तद्वान् । ‘प्रतापौ पौरुषातपौ ।’ इतिकोषः ।” इति तट्टीकायां रामानुजः ॥
) तापः ।(यथा, रघुः । ४ । १२ ।“यथा प्रह्लादनाच्चन्द्रः प्रतापात् तपनो यथा ।तथैव सोऽभूदन्वर्थो राजा प्रकृतिरञ्जनात् ॥
”)तेजः । इति मेदिनी । पे, २० ॥
अर्कवृक्षः । इतिराजनिर्घण्टः ॥
(युवराजस्य छत्रे, क्ली । यथा, भोजराजकृतयुक्तिकल्पतरौ ।“नीलो दण्डश्च वस्त्रञ्च शिरःकुम्भस्तु कानकः ।सौवर्णं युवराजस्य प्रतापं नाम विश्रुतम् ॥
”)