| YouTube Channel

प्रतान (pratAna)

 
शब्दसागरः
English
प्रतान
m.
(-नः)
1. Spreading, expansion.
2. A shoot, a tendril.
3. A low
spreading creeper.
4. A disease, fainting, epilepsy.
5. Ramifi-
cation.
E.
प्र before, तन् to spread,
aff.
घञ्
Capeller Eng
English
प्रतान॑
m.
shoot, tendril, a plant with tendrils
ramification (lit. &
fig.
).
Yates
English
प्र-तान (नः) 1.
m.
Expansion
a low
spreading creeper
epilepsy.
Spoken Sanskrit
English
प्रतान pratAna
m.
prolixity
प्रतान pratAna
m.
diffuseness
प्रतान pratAna
m.
ramification
प्रतान pratAna
m.
epilepsy
प्रतान pratAna
m.
shoot
प्रतान pratAna
m.
kind of disease
प्रतान pratAna
m.
tendril
प्रतान pratAna
m.
plant with tendrils
प्रतान pratAna
m.
tetanus
प्रतान pratAna
m.
branching out
प्रतान pratAna
m.
plant with tendrils
कर्णकवत् karNakavat
adj.
furnished with tendrils
कर्णकित karNakita
adj.
furnished with tendrils
प्रतानवत् pratAnavat
adj.
having shoots or tendrils
प्रतानिन् pratAnin
adj.
having shoots or tendrils
दीर्घपल्लव dIrghapallava
m.
having long shoots or tendrils
कर्णवत् karNavat
adj.
furnished with tendrils or hooks
वयाकिन् vayAkin
adj.
having little branches or tendrils
Wilson
English
प्रतान
m.
(-नः)
1 Spreading, expansion.
2 A low spreading creeper.
3 A disease, fainting, epilepsy.
E.
प्र before तन to spread,
aff.
घञ्.
Apte
English
प्रतानः [pratānḥ], 1 A Shoot, tendril
लताप्रतानोद्ग्रथितैः कशैः
R.*
2.8
Ś.*
7.11
बीजकाण्डरुहाण्येव प्रताना वल्ल्य एव वा
Ms.*
1.48.
A creeper, low spreading plant.
Branching out, ramification.
Tetanus or epilepsy.
Extension.
Diffuseness, prolixity.
Apte 1890
English
प्रतानः 1 A shoot, tendril
लताप्रतानोद्ग्रथितैः केशैः R. 2. 8
Ś. 7. 11.
2 A creeper, low spreading plant.
3 Branching out, ramification.
4 Tetanus or epilepsy.
5 Extension.
Monier Williams Cologne
English
प्र-°तान॑
m.
a shoot, tendril,
AV.
&c.
&c.
a plant with tendrils,
Mn.
Var.
(met.) branching out, ramification,
Kathās.
Suśr.
N.
of a section of a wk. whose name ends in कल्प-लता,
Cat.
diffuseness, prolixity,
Sarvad.
a kind of disease, tetanus, epilepsy,
L.
N.
of a man (pl. , his descendants) g. उपकादि
Monier Williams 1872
English
प्र-तान, अस्, m. a shoot, tendril
a plant with
tendrils
a low spreading creeper, creeping plant,
creeper, climber
branching out, ramification (both
literal and metaphorical)
‘a branch or tendril, epithet
of a section of a work entitled Kāvya-kalpa-latā-
parimala
a kind of disease, tetanus, epilepsy
N. of
a man
(आस्), m. pl., N. of his descendants.
—प्र-
तान-वत्, आन्, अती, अत्, having shoots or tendrils
ramified.
Benfey
English
प्रतान प्रतान, i. e. प्र-तन् + अ,
m.
1. A tendril, Śāk. d. 170.
2. A plant
having tendrils, a climber, Man. 1, 48.
3. Spreading, Kathās. 35, 153.
Apte Hindi
Hindi
प्रतानः
पुं*
- प्र+तन्+घञ्
"अंकुर्, तन्तु"
प्रतानः
पुं*
- प्र+तन्+घञ्
"लता, नीचे भूमि पर ही फैलने वाला पौधा"
प्रतानः
पुं*
- प्र+तन्+घञ्
"शाखा-प्रशाखा, शाखा संविभाग"
प्रतानः
पुं*
- प्र+तन्+घञ्
धनुर्बात रोग या मिरगी रोग
प्रतानः
पुं*
- प्र+तनु+घञ्
"प्रसार, विस्तार, फैलाव"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रतान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲತೆಯು ಕುಡಿ /ಬಳ್ಳಿಯ ಹಬ್ಬು
निष्पत्तिः - > प्र + तनु (विस्तारे) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "लताप्रतानोद्ग्रथितैः सकेशैरधिज्यधन्वा विचचार दावम्"
उल्लेखाः - > रघु० २-८
प्रतान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಂತುಯುಕ್ತವಾದ ಬಳ್ಳಿ /ನೆಲದಲ್ಲೇ ಹರಡುವ ಕುಂಬಳ ಸೋರೆ ಮುಂತಾದ ಗಿಡ
प्रयोगाः - > "गुच्छगुल्मं तु विविधं तथैव तृणजातयः बीजकाण्डरुहाण्येव प्रताना वल्ल्य एव ॥"
उल्लेखाः - > मनु० १-४८
प्रतान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಸ್ತಾರ /ಪ್ರಸರಣ
प्रयोगाः - > "दूर्वाप्रतानसहजास्तरणेषु भेजे निद्रासुखं वसनसद्मसु राजदारैः"
उल्लेखाः - > माघ० ५-२२
L R Vaidya
English
pratAna {% m. %} 1. A shoot, a tendril, लताप्रतानोद्गथितैः केशैः R.ii.8
2. a spreading creeper
3. ramification
4. epilepsy.
Bopp
Latin
प्रतान m. (r. तन् praef. प्र s. अ) planta repens. RAGH.
2. 8.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
pratāna (Skt., creeper, tendril), lit. creeper, tendril, used fig. of lightning, cf. the common vidyul-latā: vidyutpratāna-jvalitaṃ (so with all mss. but one for Lefm. °taḥ) LV 〔216.19〕.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
प्रतान m. ° = रज्जुबन्धन, S I, 595, 8.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रतानः,
पुं,
विस्तृतः प्रपूर्व्वतनधातोर्घञ्प्रत्यय-निष्पन्नः
(तन्तुः यथा, रघुः ।“लताप्रतानोद्ग्रथितैः केशै-रधिज्यधन्वा विचचार दावम्
”)वायुरोगविशेषः तस्य संज्ञान्तरं अपतान-कम् यथा, --“दृष्टिं संस्तभ्य संज्ञाञ्च हत्वा कण्ठेन कूजति ।हृदि मुक्ते नरः स्वास्थ्यं याति मोहं वृते पुनः ।वायुना दारुणं प्राहुरेके तदपतानकम्
”इति माधवकरः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रतान
पु०
प्र + तन--घञ् विस्तारे ऋषिभेदे तस्यगीत्रापत्यम् इञ् प्रातानि तद्गोत्रापत्ये बहुत्वे तु तस्यउपका० लुक् प्रताना इत्येव तन्तुयुक्ते अलाबूत्रपुषादौ “गुच्छगुल्मन्तु विविधं तथैव तृणजातयः ।वीजकाण्डरुहाण्येव प्रताना वल्ल्य एव वा” मनुः ।“प्रतानास्तन्तुयुक्तास्त्रपुषालावूप्रभृतयः” कुल्लू०
Capeller
German
प्रतान॑
m.
Ausläufer, Ranke, Verweigung.
Burnouf
French
प्रतान प्रतान
m.
(तन्) extension, déployement.
Plante rampante
liane.
प्रतानिनी
f.
plante rampante
liane.
Stchoupak
French
प्र-तान-
m.
rejeton, vrille
plante ayant des rejetons
ramification
(not. fig.).