प्रणिधि (praNidhi)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रणिधि m.
  (-धिः)
	 1. A spy,  a secret agent or emissary.
	 2. Asking,  solici-
tation or request.
	 3. Care,  attention. 
	 4. A follower.
 E.
  प्र and नि
before,  धा to have,  aff.
   कि ।

Capeller Eng

English

 प्रणिधि m.
  watching,  spying,  sending out (spies)
 spy, 
emissary.

Yates

English

 प्र-णि-धि (धिः) 2.
m.
  A spy
 asking
care
 a follower.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  secret agent
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  emissary
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  watching
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  follower
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  sending out
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  asking
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  observing
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  solicitation
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  attendant
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  prayer
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  spy
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  attention
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  request
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  spying
प्रणिधि 	-	 praNidhi 	-	 m.
  	-	  care

 
   प्रणिधि  praNidhi m.
   emissary   
   दूत  dUta m.
   emissary    
   प्रवृत्तिज्ञ  pravRttijJa m.
   emissary   
   मन्त्रकृत्  mantrakRt m.
   emissary    
   वनगुप्त  vanagupta m.
   emissary   
   वार्त्तानुकर्षक  vArttAnukarSaka m.
   emissary    
   वार्त्तायन  vArttAyana m.
   emissary   
   वार्त्तिक  vArttika m.
   emissary    
   अनिरुद्ध  aniruddha m.
   secret emissary   
   यथार्थवर्ण  yathArthavarNa m.
   secret emissary    
   संस्थ  saMstha m.
   secret emissary   
   हेरिक  herika m.
   secret emissary    
   अपसर्प  apasarpa m.
   secret emissary or agent  
   चर  cara m.
   secret emissary or agent   
   संस्था  saMsthA f.
   spy or secret emissary in a king's own country  
   उदास्थित  udAsthita m.
   ascetic who instead of fulfilling his vow is employed as a spy or emissary      
            

Wilson

English

 प्रणिधि
m.
  (-घिः)
1 A spy,  a secret agent or emissary.
2 Asking,  solicitation or request.
3 Care,  attention. 
4 A follower.
E.
  प्र and नि before धा to have,  aff.
   कि.

Apte

English

प्रणिधिः [praṇidhiḥ],  1 Observing,  spying out.

Sending out spies.

A spy,  an emissary
 अध्यापितस्योशनसापि नीतिं प्रयुक्तरागप्रणिधिद्विषस्ते Ku.*
  3.6
 R.*
  17.48
 Ms.*
  7.153
 8.182.

An attendant,  a follower.

Care,  attention. 

Solicitation,  entreaty,  request
 'प्रणिधिः प्रार्थने चरे' Yādava. 

A method of driving an elephant
 Mātaṅga L.
 12.6.8. (There are three kinds of प्रणिधिs: by speech,  feet and look.)

Apte 1890

English

 प्रणिधिः 1 Observing,  spying out. 
2 Sending out spies. 
3 A spy,  an emissary
 Ku. 3. 6
 R. 17. 48
 Ms. 7. 153
 8. 182. 
4 An attendant,  a follower. 
5 Care,  attention. 
6 Solicitation,  entreaty,  request. 

Monier Williams Cologne

English

 प्र-°णिधि m.
  watching,  observing,  spying,  MBh.
  

 sending out (spies or emissaries),  R.
 

 a spy,  secret agent,  emissary,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
   (°धी-√ भू,  to become a spy,  Pañcat.
 )

 an attendant,  follower,  L.
 

 care,  attention,  L.
 

 asking,  solicitation,  request,  SaddhP.
  

 prayer,  Divyāv.
 

 N.
  of a son of Bṛhad-ratha,  MBh.
  

Monier Williams 1872

English

 प्र-णिधि,  इस्,  m. observing,  scrutinizing,  spying
out
 sending out (spies or emissaries)
 a spy,  secret
agent,  emissary
 an attendant,  a follower
 care, 
attention
 asking,  solicitation,  request
 N. of a son
of Bṛhad-ratha.

Benfey

English

 प्रणिधि प्रणिधि,  i. e. प्र-नि-धा (cf. 
निधि),  m.
 
 1. Spying,  MBh. 12,  2155.
 2. Sending out (of emissaries),  Rām.  1, 
4,  103 Gorr.
 3. Request.
 4. A spy, 
an emissary,  Man.  7,  153.
 5. A fol-
lower.

Apte Hindi

Hindi

प्रणिधिः
पुं*
  - प्र+नि+धा+कि
"चौकन्ना रहन वाला,  ताक-झांक करने वाला"

प्रणिधिः
पुं*
  - प्र+नि+धा+कि
गुप्तचर भेजना

प्रणिधिः
पुं*
  - प्र+नि+धा+कि
"जासूस,  भेदिया"

प्रणिधिः
पुं*
  - प्र+नि+धा+कि
"टहलुआ,  अनुचर"

प्रणिधिः
पुं*
  - प्र+नि+धा+कि
"देखभाल,  ध्यान"

प्रणिधिः
पुं*
  - प्र+नि+धा+कि
"निवेदन,  अनुरोध,  प्रार्थना"

प्रणिधिः
पुं*
  - प्र+नि+धा+कि
हाथी को हाँकने की रीति

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रणिधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೂಢಾಚಾರ /ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಯುಕ್ತನಾದವನು
निष्पत्तिः - > प्र + नि + डुधाञ् (धारणपोषणयोः) - "किः" (३-३-९२)
प्रयोगाः - > १) "अध्यापितस्योशनसापि नीतिं प्रयुक्तरागप्रणिधिर्द्विषस्ते" २) "श्रुतं मया मत्प्रणिधिः स वर्गः"
उल्लेखाः - > कुमा० ३-६,  कुमा० ३-१७
प्रणिधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನುಚರ /ಸೇವಕ /ಆಳು
प्रणिधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಾಚನೆ /ಬೇಡುವುದು
प्रणिधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಚಧಾನ

L R Vaidya

English

 praRiDi {% m. %} 1. Solicitation,  request
care,  attention
a spy,  an emissary,  K.S.iii.6,  R.xvii.48,  M.vii.153
a follower,  an attendant.

Bopp

Latin

 प्रणिधि m. (r. धा praef. प्र + नि s. इ) explorator,  emissa-
rius. HIT. 88. 8.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 praṇidhi,  m.,  sometimes f.,  even nt. (= Pali,  and once BHS,  paṇidhi,  q.v.,  f. acc. to PTSD,  m. acc. to Childers
 both are right) = praṇidhāna,  q.v. for development of mgs.
 gender f.,  (praṇidhiṃ …) yā ti (= te) abhūṣi LV 〔167.15〕 (vs)
 yā praṇidhi 〔175.13〕 (vs)
 saiṣā te … praṇidhī 〔283.2〕 (vs)
 °dhī … paripūrṇā 〔364.10〕 (vs)
 °dhī iyam evarūpā (mss. °pāḥ) 〔415.21〕 (vs)
 prathamā praṇidhi (v.l. °mo °dhiḥ) Mv 〔i.48.16〕
 caturthī tadā praṇidhiḥ āsīt 〔54.6〕
 pañcamā °dhiḥ 〔54.7〕
 prathamā °dhir 〔81.2〕 (these in Mv all prose)
 neut.,  taṃ yuṣmākaṃ mūlapraṇidhiṃ Mv 〔i.45.8〕 (complete sentence!)
 dvitīyapraṇidhiṃ tadāsi 〔54.3〕,  then was the 2d pra° (Senart em. °yo praṇidhi)
 of worldly desires,  nāstīha me praṇidhi saṃskṛtasarvakāmaiḥ RP 〔45.7〕 (vs),  and so in a-praṇidhi,  q.v.
 religious in basis,  for desired fate in rebirths on basis of past merit,  Av 〔i.171.1〕
 of religious desires,  but other than Buddhahood or Bodhisattvahood,  Mv 〔ii.276.10〕
 LV 〔386.14,  16〕 (Trapuṣa and Bhallika had made a praṇidhi in a former birth that the Buddha might ‘turn the wheel of the law’ after eating their food
 this was fulfilled)
 a Bodhisattva is called praṇidhī-sāgaru SP 〔447.4〕,  an ocean of pious vows
 mūlapra°,  the original or primary vow leading to ultimate enlightenment,  Mv 〔i.45.8〕
 commonly of the vow to gain enlightenment,  LV 〔161.19〕
 〔167.13〕
 Mv 〔i.237.18〕
 〔ii.259.14〕
 Jm 〔204.1〕
 Av 〔i.4.1〕
 Gv 〔255.17〕
 praṇidhi-paripūriye Mv 〔ii.205.16〕 (so mss.,  instr.,  see s.v. praṇidhāna-paripūryai)
 paripūritavya praṇidhī Gv 〔58.4〕 (vs)
 to this,  the common,  sense also belong the citations of pra° with f. and nt. gender,  above.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 प्रणिधि ° = अङ्कुशप्रयोग,  S I,  30,  5.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अनुवृत्तिस्त्वनुरोधो हेरिको गूढपूरुषः ।
प्रणिधिर्यथार्हवर्णोऽवसर्पो मन्त्रविच्चरः ॥ ७३३ ॥
वार्तायनः स्पशश्चार आप्तप्रत्ययितौ समौ ।
-wordlist-
 
अनुवृत्ति (स्त्री),  अनुरोध (पुं),  हेरिक (पुं),  गूढपूरुष (पुं),  प्रणिधि (पुं),  यथार्हवर्ण (पुं),  अवसर्प (पुं),  मन्त्रविद् (पुं),  चर (पुं),  वार्तायन (पुं),  स्पश (पुं),  चार (पुं),  आप्त (पुं),  प्रत्ययित (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अपसर्प
अपसर्प,  चार,  प्रणिधि,  गूढपूरुष,  यथार्थवर्ण,  मन्त्रज्ञ,  स्पश,  हेरक
अपसर्पश्चरश्चारः प्रणिधिर्गूढपूरुषः ।
यथार्थवर्णो मन्त्रज्ञः स्पशो हेरक उच्यते ॥ ४२५ ॥
verse 2.1.1.425
page 0049

नाममाला

Sanskrit

चौर,  एकागारिक,  स्तेन,  तस्कर,  प्रतिरोधक,  निशाचर,  गूढनर,  हेरिक,  प्रणिधि
चौरैकागारिकस्तेनास्तस्करः प्रतिरोधकः ।
निशाचरो गूढनरो हेरिकः प्रणिधिश्च सः ॥ १६९ ॥
verse 0.1.1.169
page 0082

चार,  अवसर्प,  प्रणिधि,  निगूढपुरुष,  चर
चारोऽवसर्पः प्रणिधिर्निगूढपुरुषश्चरः ।
verse 0.1.1.182
page 0087

पुराणम्

English

प्रणिधि / PRAṆIDHI. Son of an agni called pāñcajanya. (Śloka 9,  Chapter 220,  Vana Parva).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रणिधिः पुं,
   (प्रणिधीयते इति । प्र + नि + धा +किः ।) चरः । (यथा,  देवीभागवते । ५ । ३ । ९ ।“प्रणिधिं प्रेषयामास हयारिस्तु शचीपतिम् ॥
”)प्रार्थनम् । इत्यमरः । ३ । ३ । ९९ ॥
 अवधानम् ।इति भरतः ॥
 (बृहद्रथपुत्त्रः । यथा,  महा-भारते । ३ । २१९ । ९ ।“बृहद्रथस्य प्रणिधिः कश्यपस्य बृहत्तरः ।भानुरङ्गिरसो धीर ! पुत्त्रो वर्च्चस्य सौरभः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रणिधि पु०
  प्रणिधीयते प्र + नि + धा-कि । १ गुप्तचरे अमरः ।२ अनुचरे च । भावे कि । ३ याचने ४ अवधाने च मेदि० ।काश्यपस्य वृहद्रथस्य ५ पुत्रभेदे भा० व० २१९ अ० ।

Capeller

German

 प्रणिधि m.
  das Aufpassen
 Aufpasser, 
Spion. 

Burnouf

French

 प्रणिधि प्रणिधि m.
  (नि
 धा) émissaire,  espion, 
éclaireur
		 suivant
 sectateur.
		 Sollicitation,  prière,  Bd.
Engagement,  contrat.

Stchoupak

French

 प्र-णिधि-
 m.
  informateur,  espion 
 fait d'envoyer (espions), 
espionnage 
 fils de Bṛhadratha 
 -ई-भू- devenir un espion. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.