| YouTube Channel

प्रणाद (praNAda)

 
शब्दसागरः
English
प्रणाद
m.
 (-दः)
1. A loud noise, especially expressing approbation
or delight, a huzza, a shout.
2. A low sound expressive of great
pleasure, a murmur or sigh of rapture.
3. A cry for help.
4.
Neighing, bringing.
5. A disease of the ear, a noise or buzzing in
the ear from thickening of the membranes, &c.
E.
 प्र much, and
नाद sound.
Capeller Eng
English
प्रणाद
m.
 sound, shout, roar.
Yates
English
प्र-णाद (दः) 1.
m.
 A loud or low
sound of joy
noise in the ear.
Wilson
English
प्रणाद
m.
 (-दः)
1 A loud noise, especially expressing approbation or delight, a huzza, a
shout.
2 A low sound expressive of great pleasure, a murmur or sigh or rapture.
3 A disease of the ear, a noise or buzzing in the ear from thickening of the
membranes, &c.
E.
 प्र much, and नाद sound.
Apte
English
प्रणादः [praṇādḥ], 1 A loud noise, shout, cry
यियासतस्तस्य मही- ध्ररन्ध्रभिदापटीयान्पटहप्रणादः
Śi.*
 3.24.
Roaring, a roar.
Neighing, braying.
A murmur of rapture
a burst of applause
huzza.
A cry for help.
A particular disease of the ear (a buzzing sound in the ear).
Apte 1890
English
प्रणादः 1 A loud noise, shout, cry.
2 Roaring, a roar.
3 Neighing, braying.
4 A murmur of rapture
a burst of applause
huzza.
5 A cry for help.
6 A particular disease of the ear (a buzzing sound in the ear).
Monier Williams Cologne
English
प्र-°णाद
m.
 a loud sound or noise (esp. expressive of approbation or delight), shout, cry, roar, yell, neigh
&c.
 ,
MBh.
R.
a murmur or sigh of rapture,
W.
noise or buzzing in the ear (from thickening of the membranes
&c.
 ),
Suśr.
N.
 of a Cakra-vartin,
Divyāv.
Monier Williams 1872
English
प्र-णाद, अस्, m. a loud sound, clangour, noise,
shout, cry
any loud noise, especially one expressing
approbation or delight, huzza
neighing, braying,
bray
roar, roaring
a cry for help
a low sound
expressive of great pleasure, a murmur or sigh of
rapture
a disease of the ear, a noise or buzzing in
the ear from thickening of the membranes &c.
N.
of a Cakra-vartin.
Benfey
English
प्रणाद प्रणाद, i. e. प्र-नद् + अ,
m.
1. A loud noise, MBh. 4, 1684
a shout.
2. Neighing, MBh. 6, 137.
3. Roar,
Rām. 6, 79, 10.
4. Tingling in the ear.
Apte Hindi
Hindi
प्रणादः
पुं*
 - प्र+नद्+घञ्
"ऊँची आवाज, चीत्कार, क्रंदन"
प्रणादः
पुं*
 - प्र+नद्+घञ्
"दहाड़ना, दहाड़"
प्रणादः
पुं*
 - प्र+नद्+घञ्
"हिनहिनानअ, रेंकना"
प्रणादः
पुं*
 - प्र+नद्+घञ्
"हर्षातिरेक की कलकलध्वनि, वाहवा, क्या खूब"
प्रणादः
पुं*
 - प्र+नद्+घञ्
दुहाई देना
प्रणादः
पुं*
 - प्र+नद्+घञ्
कान का विशेष रोग
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रणाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾಟನಾಡುವ ಶಬ್ದ /ಅನುರಾಗದಿಂದುಟಾದ ಸೀತ್ಕಾರ
निष्पत्तिः - > प्र + णद (अव्यक्ते शब्दे) - भावे "घञ्" (३-३-१८)
व्युत्पत्तिः - > प्रकृष्टो नादः
विस्तारः - > "प्रणादस्तु शब्दः स्यादनुरागजः" - अम०
प्रणाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಶಬ್ದ /ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದ /ಎತ್ತರದ ಶಬ್ದ
प्रयोगाः - > "अवलोकनाय सुरविद्विषां द्विषः पटहप्रणादविहितोपहूतयः"
उल्लेखाः - > माघ० १३-३०
L R Vaidya
English
praRAda {% m. %} 1. A loud noise
2. neighing, breying
3. a murmur of rapture
4. a cry for help
5. a particular disease of the ear.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Praṇāda (= Pali Panāda, both mgs.),
(1) n. of a king (acc. to Mvy a cakravartin): Mvy 〔3576〕
Divy 〔57.9 ff.〕
(2) n. of a yakṣa: Māy 〔236.28〕.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
प्रणाद 3. Divyāvad. 57, 9 ff.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sgra
१) ° कार २) गीत ३) ग्रहन ४) घोष ५) टंकार ६) ध्वनि ७) नाद ८) निर्घोष (?) ९) निर्णाद १०) प्रणाद ११) प्रतिध्वनि १२) रुत १३) वचन १४) वर्ण १५) शब्द १६) स्फोट १७) स्वन १८) स्वर १९)
sgra rab
प्रणाद
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
शब्दो गुणानुरागोत्थः प्रणादः सीत्कृतं नृणाम् ।
-wordlist-
प्रणाद (पुं), सीत्कृत (क्ली)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: प्रणादः
Root: प्रणाद
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ प्रीतिविशेषजनितमुखकण्ठादिशब्दः
अनुरागोत्थश्चित्कृतं
Meaning(s):
⇒ Love wispering
Shloka(s):
2|4|9|2 ► प्रणादस्त्वनुरागोत्थश्चित्कृतं स्यन्दनध्वनौ॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|9|2 ⇢ प्रणादः (प्रणाद) (पुं) ⇒ Love wispering ⇒ प्रीतिविशेषजनितमुखकण्ठादिशब्दः
अनुरागोत्थश्चित्कृतं
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ शब्दः
जातिः ➡ ध्वन्यात्मकः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रणादः,
पुं,
 (प्रणदनमिति । प्र + णद + घञ् ।)अनुरागजशब्दः । इत्यमरः । १ । ६ । ११ ॥
“प्रीतिजनितो मुखकण्ठादिशब्दः । प्रीतिजंशीत्कृतम् । ‘अनुरागकृते शब्दे प्रणादःशीत्कृतं नृणाम् ।’ इति शब्दार्णवः ॥
गुणा-नुरक्तलोकप्रभवः शब्दः । इति मधुमाधवः ।अनुरागजन्मा जनशब्दः । इति कलिङ्गः ।”इत्यमरटीकायां भरतः ॥
तारशब्दः । (यथा, रामायणे । २ । ३८ । २ ।“तेन तत्र प्रणादेन दुःखितः स महीपतिः ।चिच्छेद जीविते श्रद्धां धर्म्मे यशसि चात्मनः ॥
”)श्रवणामयः । इति मेदिनी । दे, ३६ ॥
शेषस्यनामान्तरं कर्णनादः । यथा, --“कर्णस्रोतःस्थिते वाते शृणोति विविधान्स्वरान् ।भेरीमृदङ्गशङ्खानां कर्णनादः स उच्यते ॥
”इति माधवकरः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रणाद
पु०
 प्र + नद-वञ् । असुरागजे शोत्कृतादौ १ शब्देअमरः । “अनुरागकृते शब्दे प्रणादः शीत्कृतो नृणा-मिति शब्दार्णवः । २ तारशब्दे ३ श्रवणामये च मेदि० ।श्रवणामयश्च कर्णनादः “कंर्णस्रोतः स्थित वाते शृ-णोति विविधान् स्वरान् । भेरोमृदङ्गशब्दानां कर्ण-नादः स उच्यते” सुश्रुवः ।
Capeller
German
प्रणाद
m.
 Schall, Laut, Geschrei.
Burnouf
French
प्रणाद प्रणाद
m.
 (नद्) bruit, clameur [pour
approuver ou désapprouver].
Tintement, bourdonnement d'oreilles.
Stchoupak
French
प्र-णाद-
m.
 bruit fort, cri (not. de joie), acclamation.