| YouTube Channel

प्रणयिन् (praNayin)

 
शब्दसागरः
English
प्रणयिन्
mfn.
(-यी-यिणी-यि)
1. Affectionate, kind.
2. Intimate, familiar.
3. Beloved, dear.
4. Desirous of.
m.
(-यी)
1. A husband or lover.
2. A favourite 3. A suitor.
f.
(-यिणी) A wife or mistress.
E.
प्रणय
affection, इनि poss.
aff.
Capeller Eng
English
प्रणयिन्
a.
loved, dear
affectionate, tender, loving,
kind
pleased with, fond of, connected with (instr. or —°).
m.
favourite, friend, lover, husband
f.
mistress, wife.
Yates
English
प्र-णयिन् (यी) 5.
m.
A husband or
lover.
f.
A wife, mistress.
a.
Affectionate, intimate.
Spoken Sanskrit
English
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- combined or provided with
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- loving
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- aiming at
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- intimate
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- dear
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- turned towards
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- feeling attracted towards
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- attached to
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- kind
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- desirous of
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- beloved
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- longing for
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- dwelling or being in
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- having affection for
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- clinging to
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- familiar
प्रणयिन् - praNayin -
adj.
- affectionate
प्रणयिन् - praNayin -
m.
- husband
प्रणयिन् - praNayin -
m.
- favourite
प्रणयिन् - praNayin -
m.
- friend
प्रणयिन् - praNayin -
m.
- lover
Wilson
English
प्रणयिन्
mfn.
(-यी-यिणी-यि)
1 Affectionate, kind.
2 Intimate, familiar.
m.
(-यी) A husband or lover.
f.
(-यिणी) A wife
or mistress.
E.
प्रणय affection, इनि poss.
aff.
Apte
English
प्रणयिन् [praṇayin], 1 Loving, affectionate, kind, attached
यदिन्दावानन्दं प्रणयिनि जने वा भजते
Māl.
3.9
6.3.
Beloved
dearly loved.
Desirous of, longing for, fondly solicitous of
अङ्काश्रयप्रणयिनस्तनयान् वहन्तः
Ś.*
7.17
Me.*
3
R.*
9.55
11.3.
Familiar, intimate.
m.
A friend, companion, favourite
कृतो$क्षसूत्रप्रणयी तया करः
Ku.*
5.11.
A husband, lover.
A supplicant, humble petitioner, suitor
स्वार्थात् सतां गुरुतरा प्रणयिक्रियैव
V.*
4.15
1.2.
A worshipper, devotee
प्रतिग्रहीतुं प्रणयिप्रियत्वात् त्रिलोचनस्तामुपचक्रमे
Ku.*
3.66. -नी A mistress, beloved, wife.
A female friend.
Apte 1890
English
प्रणयिन् a. 1 Loving, affectionate, kind, attached
Māl. 3. 9
6. 30.
2 Beloved, dearly loved.
3 Desirous of, longing for, fondly solicitous of
अंकाश्रयप्रणयिनस्तनयान्वहंतः Ś. 7. 17
Me. 3
R. 9. 55, 11. 3.
4 Familiar, intimate.
m. 1 A friend, companion, favourite
Ku. 5. 11.
2 A husband, lover.
3 A supplicant, humble petitioner, suitor
स्वार्थात् सतां गुरुतरा प्रणयिक्रियैव V. 4. 15
1. 2.
4 A worshipper
devotee
Ku. 3. 66.
नी 1 A mistress, beloved, wife.
2 A female friend.
Monier Williams Cologne
English
प्र-°णयिन्
mfn.
having affection for (gen. ), attached to, beloved, dear, intimate, familiar,
MBh.
Kāv.
&c.
feeling attracted towards, longing for, desirous of (instr. or comp. ), affectionate, loving, kind, ib.
(ifc. ) clinging to, dwelling or being in
turned towards, aiming at
combined or provided with,
Kāv.
प्र-°णयिन्
m.
a friend, favourite,
Kum.
v, 11
a husband, lover
Monier Williams 1872
English
प्र-णयिन्, ई, इनी, इ, feeling attracted towards,
attached to, affectionate, loving, kind
liking, wish-
ing or longing for, desirous of
beloved, dear
inti-
mate, familiar
(ई), m. a friend, favourite
a lover,
husband
a petitioner
a humble servant
(इनी), f. a
female friend
a mistress, wife.
—प्रणयि-क्रिया, f.
the act of a lover or affectionate person.
—प्रणयि-
जन, अस्, m. a friendly person, a friend
a number
of friends, friendly circle.
—प्रणयि-ता, f. desire or
longing for.
Benfey
English
प्रणयिन् प्रणयिन्, i. e. प्रणय +
इन्,
I.
adj.
,
f.
इनी।
1. Affectionate, at-
tached to, Böhtl. Ind. Spr. 1762.
2.
Beloved, Bhāg. P. 9, 10, 8.
II.
m.
1.
A friend, Vikr. d. 94
a favourite,
Böhtl. Ind. Spr. 1903.
2. A husband
or lover, Megh. 40.
III.
f.
इनी, A
wife or mistress, Prab. 100, 3.
--
Comp.
पाणि-प्रणयिनी,
f.
a wife, Rājat. 3,
307.
Apte Hindi
Hindi
प्रणयिन्
वि* - प्रणय+इनि
"प्रेम करनए वाल, स्नेही, कृपालु, अनुरक्त"
प्रणयिन्
वि* - प्रणय+इनि
"प्रिय, अत्यम्त प्यारा"
प्रणयिन्
वि* - प्रणय+इनि
"इच्छुक, लालायित, उत्कण्ठित"
प्रणयिन्
वि* - प्रणय+इनि
"सुपरिचित, घनिष्ठ"
प्रणयिन्
पुं*
- प्रणय+इनि
"मित्र, साथी, कृपापात्र"
प्रणयिन्
पुं*
- प्रणय+इनि
"पति, प्रेमी"
प्रणयिन्
पुं*
- प्रणय+इनि
"कृतांजलि, विनम्र निवेदक, प्रार्थी"
प्रणयिन्
पुं*
- प्रणय+इनि
"पूजक, भक्त"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रणयिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪತಿ /ಗಂಡ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-१३५)
व्युत्पत्तिः - > प्रनयोऽस्यास्ति
प्रयोगाः - > "प्रणयिनं रभसादुदरश्रिया वलिभयालिभयादिव सस्वजे"
उल्लेखाः - > माघ० ६-१३
प्रणयिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಪೇಕ್ಷೆಯುಳ್ಳ /ಬಯಕೆಯುಳ್ಳ
प्रयोगाः - > "मेघालोके भवति सुखिनोऽप्यन्यथावृत्तिः चेतः कण्ठाश्लेषप्रणयिनि जने किं पुनर्दूरसंस्थे"
उल्लेखाः - > मेघ० १-३
प्रणयिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳ /ಅನುರಾಗವುಳ್ಳ /ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾದ
प्रयोगाः - > "यदिन्दावानन्दं प्रणयिनि जने वा भजते व्यनक्त्यन्तस्तापं तदयमतिधीरोऽपि विषमम्"
उल्लेखाः - > मालती० ३-९
प्रणयिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಯಾಚಕ /ಬೇಡುವವನು
प्रयोगाः - > "प्रग्रहीतुं प्रणयिप्रियत्वात् त्रिलोचनस्तामुपचक्रमे च"
उल्लेखाः - > कुमा० ३-६६
प्रणयिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಹಚರ /ಒಡನಾಡಿ
प्रयोगाः - > "कृशाङ्कुरादानपरिक्षताङ्गुलिः कृतोऽक्षसूत्रप्रणयी तया करः"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-११
L R Vaidya
English
praRayin {% (I) a. (f. नी) %} 1. Kind, affectionate
2. beloved, dear
3. desirous of, Megh.i.3, R.ix.55, xi.2
4. familiar, intimate.
praRayin {% (II) m. %} 1. A friend, a favourite
2. a husband, a lover
3. a suitor, a petitioner, स्वार्थात्सतां गुरुतरा प्रणयिक्रियैव Vikr.iv.
Bopp
Latin
प्रणयिन् (a praec. s. इन्)
1) Adj. appetens, desiderans.
MEGH. 3. 10. UR. 46. 4. infr.
2) Subst. m. amator, ama-
sius, amatus. MEGH. 40. 64. 95.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
प्रणयिन्, प्रेमिन्, प्रीतिमत्
adjective
यः कामयते।
"ग्रामीणैः प्रणयि युग्मं हतम्।"
Synonyms:
वत्सल, स्नेहिन्, स्निग्ध, स्नेहशील, सुहृत्तम, अनुरागिन्, प्रीतिमत्, हित, प्रणयिन्, सप्रणय, जातहार्द
adjective
यः स्निह्यति।
"अस्माकं गुरुवर्यः वत्सलः अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
gus
१) आदर २) आद्रियन्ते ३) गौरव ४) प्रणयिन् ५) भक्ति ६) बनति
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्रेयस्याद्याः पुंसि पत्यौ भर्ता सेक्ता पतिर्वरः ५१६
विवोढा रमणो भोक्ता रुच्यो वरयिता धवः
-wordlist-
प्रेयस् (पुं), दयित (पुं), कान्त (पुं), प्राणेश (पुं), वल्लभ (पुं), प्रिय (पुं), हृदयेश (पुं), प्राणसम (पुं), प्रेष्ठ (पुं), प्रणयिन् (पुं), भर्तृ (पुं), सेक्तृ (पुं), पति (पुं), वर (पुं), विवोढृ (पुं), रमण (पुं), भोक्तृ (पुं), रुच्य (पुं), वरयितृ (पुं), धव (पुं)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रणयिन्
त्रि०
प्रणयोऽस्त्यस्य सुखा० गणे पाठात् “नैका-क्षरात् कृतोजातेरिति” निषेधस्याप्रवृत्तेः इनि प्रण-ययुते स्वामिनि
पु०
हेमच० भार्य्यायां स्त्री ङीप्
Capeller
German
प्रणयिन् liebend, verlangend, begehrend
lieb, geliebt.
m.
Liebling, Freund
f.
°नी Geliebte, Gattin.
Stchoupak
French
प्र-णयिन्-
a. qui a de l'affection pour (gén. ), attaché, intime
qui
désire, qui convoite
aimable, aimant
m.
ami
favori
mari, amant
adorateur,
suppliant
-ई-
f.
femme, bien-aimée
°णयिता-
f.
attachement,
dévotion, désir de (gén. loc. ifc.).
प्रणयि-क्रिया-
f.
affaire d'un ami, d'un amant.
°जन-
m.
sg. et coll. ami, amant.