| YouTube Channel

प्रणत (praNata)

 
शब्दसागरः
English
प्रणत
mfn.
 (-तः-ता-तं)
1. Bending, bowed, humble, stooping, inclined.
2. Skilful, clever.
E.
 प्र before, नम् to bow,
aff.
 क्त ।
Capeller Eng
English
प्रणत
a.
 bent, stooped
bowing to (gen. or
acc.
 )
subject, humble.
Yates
English
प्र-णत (तः-ता-तं)
a. Bending
skilful.
Spoken Sanskrit
English
प्रणत - praNata -
adj.
 - clever
प्रणत - praNata -
adj.
 - skilful
प्रणत - praNata -
adj.
 - bent forwards
प्रणत - praNata -
adj.
 - humble
प्रणत - praNata -
adj.
 - submissive to
प्रणत - praNata -
adj.
 - bent towards
प्रणत - praNata -
adj.
 - inclined
प्रणत - praNata -
adj.
 - bowed
प्रणत - praNata -
adj.
 - offered respectfully
प्रणत - praNata -
adj.
 - bowed to
प्रणत - praNata -
adj.
 - saluted reverentially
प्रणत - praNata -
adj.
 - particular kind of accentuation
Wilson
English
प्रणत
mfn.
 (-तः-ता-तं)
1 Bending, bowed, stooping, inclined.
2 Skilful, clever.
E.
 प्र before णम to bow,
aff.
 क्त.
Apte
English
प्रणत [praṇata], p. p.
Bending, inclined, stooping.
Bowing to, saluting
भृत्यार्तिहं प्रणतपालभवाब्धिपोतम् Bhāg.
Humble.
Skilful, clever.
Crooked.
Apte 1890
English
प्रणत p. p. 1 Bending, inclined, stooping.
2 Bowing to, saluting.
3 Humble.
4 Skilful, clever.
5 Crooked.
Monier Williams Cologne
English
प्र-°णत
mfn.
 bent forwards, bowed, inclined,
ŚāṅkhBr.
Mn.
&c.
bowed to, saluted reverentially,
BhP.
bent towards, offered respectfully,
Mālav.
 (cf. below)
humble, submissive to (gen. or
acc.
 ),
MBh.
R.
BhP.
skilful, clever,
W.
a partic. kind of accentuation,
Sāy.
of a Pariśiṣṭa of
SV.
Monier Williams 1872
English
प्र-णत, अस्, आ, अम्, bent forwards, crooked
bowed, bowing to (with gen. or acc.)
bending,
stooping, stooped
inclined
humble
skilful, clever.
—प्रणत-शिरस्, आस्, आस्, अस्, having the head or
top bent down or bowed
inclined, stooping.
—प्र-
णताशेष-सामन्त (°त-अश्°), अस्, आ, अम्, one
before whom all (his) neighbours bow, receiving
homage from all the neighbouring princes.
Apte Hindi
Hindi
प्रणत
भू* क* कृ* - प्र+नम्+क्त
"झुका हुआ, रुझानेवाला, प्रवण"
प्रणत
भू* क* कृ* - प्र+नम्+क्त
"प्रणम करना, नमस्कार करना"
प्रणत
भू* क* कृ* - प्र+नम्+क्त
विनम्र
प्रणत
भू* क* कृ* - प्र+नम्+क्त
"कुशल, चतुर"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रणत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದ /ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ
निष्पत्तिः - > प्र + णम (प्रह्वत्वे शब्दे) - "क्तः" (३-४-७२)
प्रयोगाः - > "प्रणतः शिरसा करिष्यते सकलैरेत्य समं धराधिपैः"
उल्लेखाः - > माघ० १६-४०
प्रणत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಗ್ಗುರುವ
व्युत्पत्तिः - > प्रकर्षेण नतः
प्रणत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವಿನೀತ /ವಿಧೇಯ
L R Vaidya
English
praRata {% a. (f. ता) %} 1. Bending, stooping
2. bowing to
3. humble
4. skilful, (pp. of नम् with प्र q.v.).
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
प्रणत a Pariśiṣṭa of the Sv. Oxf. 378^a. Peters. 2, 181.
प्रणत a Pariśiṣṭa of the Sv. Stein 17.
प्रणत a Pariśiṣṭa of the Sv. Ulwar 275.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
praṇata, ppp. (to Skt. pra-namati, in mg. depart, [Page359-b] implied by Pali caus. paṇāmeti, sends away, dismisses
cf. AMg. paṇaya, acc. to Sheth = prāpta), departed, set out towards: yena himavāṃ parvatarājā tena praṇatā Mv 〔ii.101.16〕
yena himavantaparvatarājā tena praṇato 〔103.17〕
(yena rājakulaṃ) tena praṇato 〔iii.39.1〕
yena veṇuvanaṃ tena praṇatā 〔63.11〕. In Mvy 〔426〕 praṇata-pratyekasatya (see the latter), ep. of a Tathāgata, must mean from whom individual (heretical) doctrines are departed, if the reading is right
it corresponds to Pali panunna-(or panuṇṇa-)paccekasacca, DN 〔iii.270.5〕 etc.
should we boldly em. to praṇunna-? Tib. bstsal ba, or btsal ba, possibly (= bsal ba, to sel ba, see Jä. s.v. stsol ba, 3) = removed (of impurities).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 चतुर, चतुरक, निपुण, निष्ण, निष्णात, विशारद, पटु, प्रवीण, प्राज्ञ, विचक्षण, विदग्ध, पटुमति, पटिष्ठ, पटीयस्, पेशल, प्रणत, प्रतीत, अणुक, अभिज्ञ, उल्लाघ, ऋभु, ऋभुमत्, ऋभुष्ठिर, ऋभ्व, ऋभ्वन्, ऋभ्वस्, करण, कर्मठ, कर्मण्य, कलाप, कलिङ्ग, कल्य, कारयितव्यदक्ष, कुशल, कुशलिन्, कृतकर्मन्, कृतमुख, कृतिन्, कृत्नु, क्रियापटु, छेक, छेकल, छेकाल, तूर्णि, तेजीयस्, धीवन्, धीवर, धृत्वन्, धृषु, नदीष्ण, नयक, नागर, नागरक, नागरिक, निर्ग्रन्थक, निर्ग्रन्थिक, प्रोह, प्रौण, बहुपट, बुध, बुध्द, मतिमत्, मनस्विन्, मर्मज्ञ, विज्ञ, विडङ्ग, विदुर, विद्वल, शिक्व, सुधी, सुविचक्षण, समाप्त
adjective
यः चातुर्येण कार्यं करोति।
"चतुरेण आरक्षकेण अपराद्धानां एकः सङ्घः गृहीतः।"
Synonyms:
 अपनत, नत, नामित, आनत, अवनत, परिणत, प्रणत, अवनत, नम्र, अञ्चित, अवनम्र, अवभुग्न, न्यक्र, न्यञ्चित, वक्र, प्रव्ह
adjective
यः अञ्चति।
"फलैः वृक्षः नतः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रणतः, त्रि, (प्र + णम + क्तः ।) प्रकर्षेण नतः ।प्रणतिविशिष्टः । यथा, --“ध्येयं सदा परिभवघ्नमभीष्टदोहंतीर्थास्पदं शिवविरिञ्चिनुतं शरण्यम् ।भृत्यार्त्तिहं प्रणतपालभवाब्धिपोतंवन्दे महापुरुष ! ते चरणारविन्दम् ॥
”इति श्रीभागवतम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रणत
त्रि०
 प्र + नम--कर्त्तरि क्त । कृतप्रणामे त्रिका० । प्रह्वे २ विनययुते च ।
Capeller
German
प्रणत s. नम्.