प्रजा (prajA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रजा f.
  (-जा)
	 1. Progeny,  offspring.
	 2. People,  subjects.
	 3. Propagation, 
generation. 
	 4. Semen. 
	 5. Mankind.
 E.
  प्र before,  जन् to be born,  affs.
ड and टाप्. This word changed with प्रजस् when used as the
last member of a Bahubrihi compound with अ,  दुस् or सु as the
first member.

Yates

English

 प्र-जा (जा) 1.
f.
  Progeny
 subject.

Spoken Sanskrit

English

प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  semen
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  era
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  progeny
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  procreation
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  after-growth
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  subjects
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  family
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  offspring
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  propagation
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  animal
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  man
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  children
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  race
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  birth
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  generation
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  mankind
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  subject of a king
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  seed
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  creature
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  people
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  posterity
प्रजा 	-	 prajA 	-	 f.
  	-	  descendant

प्रजा 	-	  prajA 	-	 f.
  	-	 semen
अङ्गकषाय 	-	  aGgakaSAya 	-	 m.
  	-	 semen
हीलक 	-	  hIlaka 	-	 m.
  	-	 semen
किट्टवर्जित 	-	  kiTTavarjita 	-	 n.
  	-	 semen
कल 	-	  kala 	-	 n.
  	-	 semen
धातुराजक 	-	  dhAturAjaka 	-	 n.
  	-	 semen
बीज 	-	  bIja 	-	 n.
  	-	 semen
प्रजनन 	-	  prajanana 	-	 n.
  	-	 semen
यादस् 	-	  yAdas 	-	 n.
  	-	 semen
हर्षज 	-	  harSaja 	-	 n.
  	-	 semen
हिरण 	-	  hiraNa 	-	 n.
  	-	 semen
हील 	-	  hIla 	-	 n.
  	-	 semen
वह्निरेतस् 	-	  vahniretas 	-	 m.
  	-	  fire-semen
सिञ्चते  { सिच् } 	-	  siJcate  { sic } 	-	 verb 	-	  emit semen
सिञ्चति  { सिच् } 	-	  siJcati  { sic } 	-	 verb 6 	-	  emit semen
रेत 	-	  reta 	-	 semen virile
सरेतस् 	-	  saretas 	-	 adj.
  	-	  having semen
मदा 	-	  madA 	-	 f.
  	-	 semen virile
इन्द्रिय 	-	  indriya 	-	 m.
  	-	 semen virile
प्रधानधातु 	-	  pradhAnadhAtu 	-	 m.
  	-	 semen virile

प्रजा 	-	  prajA 	-	 f.
  	-	  after-growth
बहुसुत 	-	  bahusuta 	-	 adj.
  	-	  having a large progeny or after-growth
बहुसन्तति 	-	  bahusantati 	-	 adj.
  	-	  having a numerous posterity or after-growth

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 प्रजा
f.
  (-जा)
1 Progeny,  offspring.
2 People,  subjects.
E.
  प्र before जन to be born,  aff.
   ड and टाप्.

Apte

English

प्रजा [prajā],  (Changed to प्रजस् at the end of a Bah.
  compound,  when the first member is अ,  सु or दुस्
 as अवेक्षित- प्रजः R.*
  8.32
 सुप्रजस् 18.29.)

Procreation,  generation,  propagation,  birth,  production. 

Offspring,  progeny,  issue
 children,  brood (of animals)
 प्रजार्थव्रतकर्शिताङ्गम् B.2.73
 प्रजायै गृहमेधिनाम् R.*
  1.7
 Ms.*
  3.42
 Y.*
  1.269
 so बकस्य प्रजा,  सर्पप्रजा &c.
 

Posterity,  descendants.

A creature.

Subjects,  people,  mankind
 ननन्दुः सप्रजाः प्रजाः
 R.*
  4.3
 प्रजाः प्रजाः स्वा इव तन्त्रयित्वा Ś.*
  5.5. and स्वाभ्यः प्रजाभ्यो हि यथा तथैव सर्वप्रजाभ्यः शिवमाशशंसे Bu. Ch.2.35 (where प्रजा has sense 2 also)
 R.*
  1.7
2.73
 Ms.*
  1.8.

Semen. 

An era
 Buddh.

Comp.
  अध्यक्षः an epithet of the sun. 

of Dakṣa.  -अन्तकः Yama,  the god of death
 अथ वा मृदु वस्तु हिंसितुं मृदुनैवारभते प्रजान्तकः R.*
  8.45. -ईप्सु a.
  desirous of progeny. -ईशः,  -ईश्वरः the lord of men,  a king,  sovereign
 तमभ्यनन्दत् प्रथमं प्रबोधितः प्रजेश्वरः शासनहारिणा हरेः R.*
  3.68
5.32
 प्रजाश्चिरं सुप्रजसि प्रजेशे ननन्दुरानन्दजलाविलाक्ष्यः 18.29. -उत्पत्तिः f.
 -उत्पादनम् the raising up of progeny. -कल्पः the time of creation
 Hariv. -काम a.
  desirous of progeny. -कारः author of the creation.  -तन्तुः a line of descendants,  lineage,  race. -तीर्थम् the auspicious moment of birth
 Bhāg. -द a.
 

granting progeny.

removing barrenness. -दानम् silver. -द्वारम् N.
  of the sun. 

नाथः an epithet of Brahmā.

a king,  sovereign,  prince
 प्रजाः प्रजानाथ पितेव पासि R.*
  2.48
1.83.

निषेकः impregnation,  seed (implanted in the womb)
 प्रजानिषेकं मयि वर्तमानं सूनोरनुध्यायत चेतसेति R.*
  14.6.

offspring.-पः a king.

पतिः the god presiding over creation
 प्रजने च प्रजापतिम् Ms.*
  12.121.

an epithet of Brahmā
 अस्याः सर्गविधौ प्रजापतिरभूच्चन्द्रो नु कान्तिप्रदः V.*
  1.9.

an epithet of the ten lords of created beings first created by Brahmā (see Ms.*
  1.34).

an epithet of Viśvakarman,  the architect of gods.

the sun. 

a king.

a son-in-law.

an epithet of Viṣṇu.

a father,  progenitor.

the penis.

a sacrifice
 ˚हृदयम् A kind of सामगान.

N.
  of a संवत्सर. -परि- पालनम्,  -पालनम् the protection of subjects. -पालः,  -पालकः a king,  sovereign.  -पालिः an epithet of Śiva. -पाल्यम् royal office. -वृद्धिः f.
  increase of progeny.-व्यापारः care for or anxiety about the people.-सृज् m.
  epithet of Brahmā
 कृतः प्रजाक्षेमकृता प्रजासृजा Śi.*
  1.28. -हित a.
  beneficial to children or people. (-तम्) water.

Apte 1890

English

 प्रजा (Changed to प्रजस् at the end of a Bah. compound,  when the first member is अ,  सु or दुस्
 see R. 8. 32,  18. 29.) 1 Procreation,  generation,  propagation,  birth,  production. 
2 Offspring,  progeny,  issue
 children,  brood (of animals)
 प्रजार्थव्रतकर्शितांगं R. 2. 73
 प्रजायै गृहमेधिनां R. 1. 7
 Ms. 3. 42
 Y. 1. 269
 so बकस्य प्रजा,  सर्पप्रजा &c. 
3 Posterity,  descendants. 
4 A creature. 
5 Subjects,  people,  mankind
 ननंदुः सप्रजाः प्रजाः R. 4. 3
 प्रजाः प्रजाः स्वा इव तंत्रीयत्वा Ś. 5. 5 (where प्रजा has sense 2 also)
 R. 1. 7
 2. 73
 Ms. 1. 8. 
6 Semen. 
Comp. 
अध्यक्षः {1} an epithet of the sun. {2} of Dakṣa. 
अंतकः Yama,  the god of death
 R. 8. 45. 
ईप्सु a. desirous of progeny. 
ईशः,  
ईश्वरः the lord of men,  a king,  sovereign
 R. 3. 68
 5. 32
 18. 29. 
उत्पत्तिः,  f. 
उत्पादनं the raising up of progeny. 
काम a. desirous of progeny. 
कारः author of the creation. 
तंतुः a line of descendants,  lineage,  race. 
द a. {1} granting progeny. {2} removing barrenness. 
दानं silver. 
द्वारं N. of the sun. 
नायः {1} an epithet of Brahmā. {2} a king,  sovereign,  prince
 R. 2. 48
 10. 83. 
निषेकः impregnation,  seed (implanted in the womb)
 R. 14. 60. {2} offspring. 
पः a king. 
पतिः {1} the god presiding over creation
 Ms. 12. 121. {2} an epithet of Brahmā
 अस्याः सर्गविधौ प्रजपतिरभूच्चंद्रो नु कांतिप्रदः V. 1. 9. {3} an epithet of the ten lords of created beings first created by Brahmā
 (see Ms. 1. 34). {4} an epithet of Viśvakarman,  the architect of gods. {5} the sun. {6} a king {7} a son-in-law {8} an epithet of Viṣṇu. {9} a father,  progenitor. {10} the penis. {11} a sacrifice. 
पालः,  पालकः a king,  sovereign. 
पालिः an epithet of Śiva. 
पाल्यं royal office 
वृद्धिः f. increase of progeny. 
सृज् m. an epithet of Brahmā
 Śi. 1. 28. 
हित a. beneficial to children or people. (
तं) water. 

Monier Williams Cologne

English

 प्र-°जा a f.
  See below.

 प्रजा॑ b f.
  (ifc.  f(आ). 
 cf.
   प्र-ज above) procreation,  propagation,  birth,  RV.
  
 AV.
  

 offspring,  children,  family,  race,  posterity,  descendants,  after-growth (of plants),  RV.
   &c.
   &c.
  

 a creature,  animal,  man,  mankind

 people,  subjects (of a prince),  ib.

 seed,  semen,  VS.
  (cf.   -निषेक)

 an era,  Divyāv.
 

Macdonell

English

 प्रजा pra-jā́,  f.
  procreation,  propagation,  🞄birth
 offspring,  progeny,  family,  descendants
 🞄creature
 folk,  people,  subjects (of a 🞄prince): -kāma,  a.
  desirous of offspring
 m.
  🞄desire of offspring.

Benfey

English

 प्रजा प्रजा,  i. e. प्र and vb. जन्,  f.
 
 1. Progeny,  offspring,  Man.  3,  42.
 2.
Creature,  Man.  3,  76.
 3. Subjects, 
people,  1,  89.
 -- Comp.
  अ-प्रज, 
 I. adj.
 ,  f.
 
जा। 1. not bringing forth,  MBh. 1,  4491.
2. childless,  Pañc. ii. d. 101.
 II. f.
  जा, 
a female who has not borne (a child), 
Man.  9,  161. सकृत्-प्रज,  m.
  a crow.

Hindi

लोगों,  विषयों,  (विशेष रूप से शासन और एक राजा द्वारा संरक्षित)

Apte Hindi

Hindi

प्रजा
स्त्री*
  - प्र+जन्+ड+टाप्
"प्रसृजन,  प्रसूति,  जनन,  प्रजोत्पत्ति,  जन्म,  उत्पादन"

प्रजा
स्त्री*
  - प्र+जन्+ड+टाप्
"सन्तान,  प्रजा,  सन्तति,  बच्चे,  पक्षिशावक"

प्रजा
स्त्री*
  - प्र+जन्+ड+टाप्
"लोग,  मनुष्य"

प्रजा
स्त्री*
  - प्र+जन्+ड+टाप्
वीर्य

प्रजा
स्त्री*
  - प्र+जन्+ड+टाप्
संवत्सर

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रजा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜನ /ಪ್ರಜೆಗಳು
निष्पत्तिः - > प्र + जनी (प्रादुर्भावे) - "डः" (३-२-९९)
व्युत्पत्तिः - > प्रजायते इति
प्रयोगाः - > १) "अथ प्रजानामधिपः प्रभाते जायापतिग्राहितगन्धमाल्याम्" २) "प्रजाः प्रजानाथ पितेव पासि"
उल्लेखाः - > रघु० २-१,  रघु० २-४८
प्रजा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂತಾನ /ಮಕ್ಕಳು
प्रयोगाः - > "यशसे विजिगीषूणां प्रजायै गृहमेधिनाम्"
उल्लेखाः - > रघु० १-७
प्रजा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜನ್ಮ /ಉತ್ಪತ್ತಿ /ಹುಟ್ಟುವುದು

L R Vaidya

English

 prajA {% f. (this word is changed into प्रजस् when used as the last member of a Bahu. compound with अ,  दुस् or सु as the first member,  R.xviii.29,  viii.32) %} 1. Propagation,  generation
offspring,  progeny,  issue,  e.g. प्रजाः प्रजाः स्वा इव तन्त्रयित्वा (where the word is used in this sense. and also in sense 4),  M.iv.156,  iii.42
semen
subjects,  न व्यतीयुः प्रजास्तस्य नियंतुर्नेमिवृत्तयः R.i.17,  M.i.89,  R.ii.73,  iv.3
mankind,  people,  M.i.8.

Bopp

Latin

 प्रजा f. (r. जन् praef. प्र,  abjecto अन्,  suff. अ in fem.,  v.
gr. 645. suff. अ)
1) progenies. N. 1. 5.
2) creatura.
3) Plur. प्रजास् subditi. N. 5. 45. SA. 1. 17.

Lanman

English

 prajā́,  f.
	—1. procreation
	—2. offspring, 
children,  descendants
	—3. creatures, 
57^1
 esp.
	—4. folk,  subjects,  of a prince, 
16^5. [√jan or jā + pra,  1147.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  प्रजा,  क्षेत्रम्,  जनता,  राज्यं,  देशः,  जनपदः,  जगत्,  जनाः,  लोकः
noun
 
क्षेत्रवासिनः।
 "एषा प्रजा मूल्यवृद्धिकारणात् त्रस्ता।"

Synonyms:
  अपत्यम्,  संततिः,  प्रजा,  प्रसूतिः,  सन्तानः,  सन्तनः,  तोकः,  वंशः,  तुक्,  सूनुः,  गयः
noun
 
कस्यापि मनुष्यस्य पशुपक्षिणां वा शरीरात् प्रसूतः पुत्रः कन्या वा।
 "पशूनाम् अपेक्षया मनुष्यस्य अपत्यं स्वस्य पितरौ दीर्घकालं यावत् आश्रयते।"

Synonyms:
  जनः,  प्रजा
noun
 
कस्यापि देशे निवसतां मानवानां वर्गः।
 "आङ्ग्लैः भारतीया प्रजा अतीव पीडिता।"

Synonyms:
  प्रजा
noun
 
राजाधीनः जनपदनिवासिनः।
 "राज्ञः हर्षवर्धनस्य काले प्रजा सुखम् अन्वभवत्।"

Synonyms:
  वंशजः,  सन्तानः,  सन्तानम्,  सन्ततिः,  अपत्यम्,  प्रवरम्,  प्रजा,  सूनुः,  प्रसवः,  प्रसूतिः,  तन्तुः
noun
 
वंशे जातः।
 "वयं मनोः वंशजाः।"

Synonyms:
  लोकः,  जनपदः,  प्रजा,  जनाः
noun
 
एकात् अधिकाः व्यक्तयः।
 "जनानां हितार्थे कार्यं करणीयम्।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skyed dgu
प्रजा

skye rgyu
प्रजा

skye bo
१) उत्पत्ति ° २) जगत् ३) जन ४) जन्तु / जन्यु ५) प्रजन / प्रजा ६)

skye bo kun
१) प्रजा २) सर्वजन

mnga' 'bangs
प्रजा

mnga' zhabs
प्रजा

mnga' zhabs
प्रजा

mnga' 'bangs
प्रजा

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
ग्रामेयके तु ग्रामीणग्राम्यौ लोको जनः प्रजाः ॥ ५०१ ॥
-wordlist-
 
ग्रामेयक (पुं),  ग्रामीण (पुं),  ग्राम्य (पुं),  लोक (पुं),  जन (पुं),  प्रजा (स्त्री)

--source--
 
दोहदं दौर्हृदं श्रद्धा लालसा सूतिमासि तु ।
वैजननो विजननं प्रसवो नन्दनः पुनः ॥ ५४१ ॥
उद्वहोऽङ्गात्मजः सूनुस्तनयो दारकः सुतः ।
पुत्रे दुहितरि स्त्रीत्वे तोकापत्यप्रसूतयः ॥ ५४२ ॥
तुक्प्रजोभयोर्भ्रात्रीयो भ्रातृव्यो भ्रातुरात्मजे ।
-wordlist-
 
दोहद (क्ली),  दौर्हृद (क्ली),  श्रद्धा (स्त्री),  लालसा (स्त्री),  सूतिमास् (पुं),  वैजनन (पुं),  विजनन (क्ली),  प्रसव (पुं),  नन्दन (पुं),  उद्वह (पुं),  अङ्गज (पुं),  आत्मज (पुं),  सूनु (पुं),  तनय (पुं),  दारक (पुं),  सुत (पुं),  पुत्र (पुं),  नन्दना (स्त्री),  उद्वहा (स्त्री),  अङ्गजा (स्त्री),  आत्मजा (स्त्री),  सूनु (स्त्री),  तनया (स्त्री),  दारिका (स्त्री),  सुता (स्त्री),  पुत्री (स्त्री),  तोक (क्ली),  अपत्य (क्ली),  प्रसूति (स्त्री),  तुक् (पुं),  प्रजा (स्त्री),  भ्रात्रीय (पुं),  भ्रातृव्य (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

जन
जन,  लोक,  प्रजा
जनो लोकः प्रजा प्रोक्ता विषयो ग्रामसंख्यया ॥ २८४ ॥
verse 2.1.1.284
page 0034

नाममाला

Sanskrit

देहभव,  अपघनभव,  कायभव,  अङ्गभव,  वपुस्भव,  संहननभव,  तनुभव,  कलेवरभव,  शरीरभव,  मूर्तिभव,  देहज,  अपघनज,  कायज,  अङ्गज,  वपुस्ज,  संहननज,  तनुज,  कलेवरज,  शरीरज,  मूर्तिज,  सुत,  पुत्र,  सूनु,  अपत्य,  तुक्,  तोक,  आत्मज,  प्रजा,  उद्वह,  तनय,  पोत,  दारक,  नन्दन,  अर्भक,  स्तनन्धय,  उत्तानशय
देहापघनकायाङ्गं वपुः संहननं तनुः ॥ ३८ ॥
कलेवरं शरीरं च मूर्तिः अस्मिन् भवः सुतः ।
पुत्रः सूनुरपत्यं च तुक् तोकं चात्मजः प्रजा ॥ ३९ ॥
उद्वहस्तनयः पोतो दारको नन्दनोऽर्भकः ।
स्तनन्धयोत्तानशयौ स्त्री चेद् दुहितरं विदुः ॥ ४० ॥
verse 0.1.1.38
page 0020

Tamil

ப்ரஜா : வழித்தோன்றல்,  குழந்தை,  பிறப்பு,  உற்பத்தி,  ஆண்மை,  வீரியம்,  மக்கள்,  பிராணி,  மனித இனம்.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रजा,  स्त्री,
   (प्रजायते इति । प्र + जन् + “उप-सर्गे च संज्ञायाम् ।” ३ । २ । ९९ । इति डः ।)सन्ततिः । पितृमातृगुणदोषेण प्रजा विभिन्नाभवति । यथा,  अग्निपुराणे ।“मातॄणां शीलदोषेण पितृशीलगुणेन च ।विभिन्नास्तु प्रजाः सर्व्वा भवन्ति भवशीलि-नाम् ॥
”जनः । इत्यमरः । ३ । ३ । ३२ ॥
 (यथा, रघुः । १ । २४ ।“प्रजानां विनयाघानात् रक्षणात् भरणादपि ।स पिता पितरस्तासां केवलं जन्महेतवः ॥
”उत्पत्तिः । यथा,  ऋग्बेदे । १० । ७२ । ९ ।“प्रजायै मृत्यवे त्वत्पुनमार्त्ताण्डमाभरत् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रजा स्त्री प्र + जन--ड । १ सन्ततौ २ जने च अमरः “नञ्दुःसुभ्यःपरस्य बहु० असिच्समा० । अप्रजाः दुः प्रजाः । ३ जनने च

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“जै क्षये”@} 2 3 जायकः-यिका,  4 जापकः-पिका,  5 जिजासकः-सिका,  6 जाजायकः-यिका
   जाता-त्री,  जापयिता-त्री,  जिजासिता-त्री,  जाजायिता-त्री
   7 जायन्-न्ती,  जापयन्-न्ती,  जिजासन्-न्ती
   -- जास्यन्-न्ती-ती,  जापयिष्यन्-न्ती-ती,  जिजासिष्यन्-न्ती-ती
   -- -- जापयमानः,  जापयिष्यमाणः,  -- जाजायमानः,  जाजायिष्यमाणः
   8 9 10 प्रजाः-प्रजौ-प्रजाः
   -- -- -- जातम्-तः,  जापितः,  जिजासितः,  जाजायितः-तवान्
   11 प्रजः,  12 जायः,  जापः,  जिजासुः,  13 जाजः
   जातव्यम्,  जापयितव्यम्,  जिजासितव्यम्,  जाजायितव्यम्
   जानीयम्,  जापनीयम्,  जिजासनीयम्,  जाजायनीयम्
   14 जेयम्,  जाप्यम्,  जिजास्यम्,  जाजाय्यम्
   15 ईषज्जानः-दुर्जानः-सुजानः
   -- -- -- जायमानः,  जाप्यमानः,  जिजास्यमानः,  जाजाय्यमानः
   जायः,  जापः,  जिजासः,  जाजायः
   जातुम्,  जापयितुम्,  जिजासितुम्,  जाजायितुम्
   जातिः,  16 प्रजा,  जापना,  जिजासा,  जाजाया
   17 जानम्,  जापनम्,  जिजासनम्,  जाजायनम्
   जात्वा,  जापयित्वा,  जिजासित्वा,  जाजायित्वा
   प्रजाय,  प्रजाप्य,  प्रजिजास्य,  प्रजाजाय्य
   जायम् २,  जात्वा २,  जापम् २,  जापयित्वा २,  जिजासम् २,  जिजासित्वा २,  जाजायम् २
   च्जाजायित्वा २। 18
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (६२३)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-९१४। अक। अनि। पर।)
 03 =>
  [[३। ‘आदेच उपदेशेऽशिति’ (६-१-४५) इत्यनैमित्तिके आत्त्वे,  ‘आतो युक् चिण्- कृतोः’ (७-३-३८) इति युगागमः। एवं घञि णमुल्यपि ज्ञेयम्।]]
 04 =>
  [[४। आत्त्वे,  आदन्तलक्षणः पुगागमः। एवं ण्यन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
 05 =>
  [[५। द्वित्वे,  ‘सन्यतः’ (७-४-७९) इतीत्वम्। एवं सन्नन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
 06 =>
  [[६। यङि,  द्वित्वे,  अभ्यासस्य ‘दोर्घोऽकितः’ (७-४-८६) इति दीर्घः। एवं यङन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
 07 =>
  [[७। ‘-- अशिति’ (६-१-४५) इति प्रतिषेधात् पूर्वमायादेशे रूपम्।]]
 08 =>
  [[८। ‘येषणाप्तहरिजेषसम्भ्रमान्नेषितस्मृतिरपेषितो रथात्।।’ धा। का। १-७८।]]
 09 =>
  [पृष्ठम्०५८८+ २१]
 10 =>
  [[१। क्विपि,  सोः रुत्वविसर्गौ। आकारान्तोऽयं शब्दः।]]
 11 =>
  [[२। ‘आतश्चोपसर्गे’ (३-१-१३६) इति कप्रत्ययः। ‘आतो लोपः--’ (६-४-६४) इत्याकारलोपः।]]
 12 =>
  [[३। ‘श्याद्व्यधाश्रु--’ (३-१-१४१) इति कर्तरि णप्रत्ययः।]]
 13 =>
  [[४। यङन्तादचि,  ‘न धातुलोप--’ (१-१-४) इति सूत्रप्रत्याख्यानपक्षे,  यङवयवाकार- स्यातो लोपे यङो लुकि,  अल्लोपस्य स्थानिवद्भावात् ‘आतो लोप इटि च’ (६-४-६४) इत्युत्तरखण्डस्थाकारलोपः।]]
 14 =>
  [[५। यति,  आत्वे,  ‘ईद्यति’ (६-४-६५) इतीत्त्वे गुणः।]]
 15 =>
  [[६। ‘आतो युच्’ (३-३-१२८) इति खलपवादो युच्।]]
 16 =>
  [[७। ‘आतश्चोपसर्गे’ (३-३-१०६) इत्यङ्।]]
 17 =>
  [[आ। ‘खाताशयोऽक्षाममुदा पुनश्च मग्नोऽन्यथाऽपश्यदजानमीशम्।।’ धा। का। २। ३१।]]
 18 =>
  [पृष्ठम्०५८९+ २६]

Grassman

German

 prajā́,  f. [von jan mit prá,  durch die Ableitendung ā gebildet],  1〉 Nachkommenschaft,  Kinder und Kindeskinder,  Geschlecht,  oft mit dem Gen.
 insbesondere 2〉 in Verbindungen wie prajáyā,  prajā́bhis prá jāyate
 in dieser Verbindung werden auch die aus der Pflanze durch Samen entsprossenen Pflanzen als Nachkommenschaft der ersteren aufgefasst ({226, 8})
 3〉 Abkömmling,  sei er männlich oder weiblich,  Sohn,  Tochter
 4〉 lebende Geschöpfe,  bisweilen ({437, 10}
 {918, 10}) speciell die Menschheit
 5〉 Volk,  Stamm,  Hörige
 6〉 Geburt
 7〉 Erzeugung. — Vgl. bahu-,  suprajā́
 á-prajā.
-ā́ [N. s.] 1〉 te {921, 18}.
-ā́m 1〉 {125, 1}
 {179, 6} (neben ápatyam)
 {194, 9} (neben nā́bhim)
 {223, 6}
 {232, 17}
 {332, 9}
 {612, 6}
 {626, 23}
 {655, 10}
 {720, 9}
 {821, 9}
 {844, 1} (neben vīrā́n)
 {882, 6}. _{882, 7}
 {911, 43}
 {983, 2} (neben tanúam)
 {988, 5}. _{988, 6}
 {1009, 1}
 {1028, 7}
 〰 bṛ́sayasya {502, 3}. — 3〉 ṛtásya {626, 2} (índram).
-áyā 1〉 {23, 24}
 {93, 3}
 {136, 6}
 {844, 2}
 {906, 3}
 {911, 27}. _{911, 38}
 {954, 5} (neben tanū́bhis)
 tā́sām [Page866] (gávām) {995, 4}. — 2〉 {1009, 1}. _{1009, 2}.
-ā́yai 1〉 {395, 17} (paśumátyai)
 {573, 6}
 nas {954, 8}. — 4〉 {821, 5}
 {839, 4}
 {880, 1} (tvasyai)
 {899, 5}. — 6〉 {898, 9} (neben mṛtyáve). — 7〉 {552, 9} utá 〰 gṛṇaté váyas dhus (vgl. niṣiktapā́m vorher).
-ā́yās [G.] 1〉 urú 〰 amṛ́tam {159, 2}. — 3〉 ū́dhas {887, 9}. — 4〉 {918, 10}.
-ā́s [N. pl.] 1〉 diviásya rétasas {798, 28}. — 3〉 tisrás {710, 14}(?). — 5〉 te amṛ́tasya {43, 9}.
-ā́s [A. pl.] 1〉 mánūnām {96, 2} (Menschenkinder). — 4〉 {289, 19}
 {882, 5}
 {996, 1}
 {1009, 3}
 bhúvanāsya {809, 40}. — 5〉 tisrás 〰 ā́riās {549, 7}.
-ā́bhis 1〉 {358, 10}. — 2〉 {224, 1}
 {226, 8}
 {511, 3}
 {647, 16}
 {889, 13}.
-ā́bhyas 1〉 nas {551, 10}. — 4〉 {204, 4}
 {437, 10} (〰 avidas manīṣā́m). —
-ā́bhias 4〉 bhúvanasya {349, 4}.
-ā́su 1〉 {1022, 6} sátpatim ‥ kṛdhí 〰 ā́bhagam,  auch in {67, 9} ist (nach Bollensen) statt prajā́ utá zu lesen prajā́su.

Burnouf

French

 प्रजा प्रजा f.
  (जन्) race,  lignée
		 tout être
produit.
		 Au pl. les sujets,  les peuples.
प्रजाकाम a. qui désire des enfants.
प्रजादून n.
  argent.
प्रजाप m.
  (पा) roi [protecteur de ses sujets].
प्रजापति m.
  seigneur des créatures
		 Brahmā.
		 Le
nombre des Prajāpatis [ou premiers ancêtres du monde produits par
Brahmā] a varié de 3 à 10.
		 Le feu
 Viśvakarman
		 le Soleil.
		 Roi [maître de ses sujets].
		 Gendre.
प्रजायिनी f.
  (sfx. इन्) mère.
प्रजावत् a. (sfx. वत्) qui a une postérité. -- F.
प्रजावती belle-sœur.
प्रजाहित n.
  (pp. de धा) eau.

Stchoupak

French

 प्र-जा-
 f.
  descendance,  enfants,  progéniture 
 lignée 
 postérité 
créature vivante,  homme,  humanité 
 sujets (d'un prince),  peuple 
 -वन्त्-
a. qui engendre des enfants,  prolifique,  fécond 
 -वती- f.
  enceinte
(femme) 
 femme du frère (aîné).
°काम- a. désireux de descendance.
°तन्तु- m.
  descendance,  lignée.
°तीर्थ- nt. moment sacré de la naissance.
°द्वार- nt. soleil.
°धेनु- f.
  peuple comme vache à lait.
°नाथ- m.
  prince,  roi 
 Dakṣa.
°निषेक- m.
  infusion de sperme,  conception. 
°पति- m.
  dieu qui préside à la création,  seigneur des créatures, 
protecteur de la vie (n.  de divers dieux et d'une classe de démiurges) 
°पति-पति- Brahma 
 Dakṣa 
 °पति-सम- a. égal à Prajāpati.
°पाल- m.
  prince,  roi 
 Kṛṣṇa 
 -क- id. 
 -ता- f.
  fonction
de chef 
 -न- nt. protection des sujets 
 -य- nt. dignité royale, 
charge d'un roi.
°पुण्य- nt. pl.
  mérites des sujets (d'un roi).
°सृज्- m.
  Brahma 
 père 
 roi.
प्रजाध्यक्ष- m.
  soleil 
 Kardama et Dakṣa.
प्रजार्थम् -थे adv. en vue de la progéniture.
प्रजेश- m.
  seigneur des créatures 
 prince,  roi 
 प्रजेश्वर- id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.