| YouTube Channel

प्रघुंष्य (praghuMSya)

 
Kridanta Forms
Sanskrit
घुन्ष् (घु꣡षिँ॒ कान्तिकरणे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = घुंषणम्
अनीयर् = घुंषणीयः - घुंषणीया
ण्वुल् = घुंषकः - घुंषिका
तुमुँन् = घुंष्टुम्
तव्य = घुंष्टव्यः - घुंष्टव्या
तृच् = घुंष्टा - घ्व्ंष्ट्री
क्त्वा = घुंष्ट्वा
ल्यप् = प्रघुंष्य
क्तवतुँ = घुंष्टवान् - घुंष्टवती
क्त = घुंष्टः - घुंष्टा
शानच् = घुंषमाणः - घुंषमाणा
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“घुषि कान्तिकरणे”@} 2 घुषेर्विशब्दनादौ णौ घोषयत्यविशब्दने।।
घोषतीतीदितो घुंषेद् घुंषते कान्तिकर्मणि।’ 3 इति देवः।
“घषीत्यदुपधं पेठतुश्चन्द्रकाश्यपौ।
स्वामी घसेति दन्त्यान्तमदुपधं पपाठ।
यथा वयं, तथा देवमैत्रेयदुर्गाः।
षकारान्तोऽप्ययं ‘घुषिर् अवि- शब्दने’ इत्युत्तरधातुसाम्यादिह पठितः।।” इति मा।
धा।
वृत्तिः।
4 घुंषकः-षिका, घुंषकः-षिका, जुघुंषिषकः-षिका, जोघुंषकः-षिका
घुंषिता-त्री, घुंषयिता-त्री, जुघुंषिषिता-त्री, जोघुंषिता-त्री
-- घुंषयन्-न्ती, घुंषयिष्यन्-न्ती-ती
-- घुंषमाणः, घुंषयमाणः, जुघुंषिषमाणः, जोघुंष्यमाणः
घुंषिष्यमाणः, घुंषयिष्यमाणः, जुघुंषिषिष्यमाणः, जोघुंषिष्यमाणः
5 घुन्-घुंषौ-घुंषः
-- -- -- घुंषितम्-तः, 6 घुंषितः, जुघुंषिषितः, जोघुंषितः-तवान्
घुंषः, घुंषः, जुघुंषिषुः, जोघुंषः
घुंषितव्यम्, घुंषयितव्यम्, जुघुंषिषितव्यम्, जोघुंषितव्यम्
घुंषणीयम्, घुंषणीयम्, जुघुंषिषणीयम्, जोघुंषणीयम्
घुंष्यम्, घुंष्यम्, जुघुंषिष्यम्, जोघुंष्यम्
7 ईषद्घुंषः-दुर्घुषः-सुघुंषः
-- -- 8 घुंष्यमाणः, घुंष्यमाणः, जुघुंषिष्यमाणः, जोघुंष्यमाणः
घुंषः, घुंषः, जुघुंषिषः, जोघुंषः
घुंषितुम्, घुंषयितुम्, जुघुंषिषितुम्, जोघुंषितुम्
9 घुंषा, घुंषणा, जुघुंषिषा, जोघुंषा
घुंषित्वा, घुंषयित्वा, जुघुंषिषित्वा, जोघुंषित्वा
प्रघुंष्य, प्रघुंष्य, प्रजुघुंषिष्य, प्रजोघुंष्य
घुंषम् २, घुंषित्वा २, घुंषम् २, घुंषयित्वा २, जुघुंषिषम् २, जुघुंषिषित्वा २, जोघुंषम्
जोघुंषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(४६९)
02
=>
(१-भ्वादिः-६५२। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(श्लो। १६९-१७०)
04
=>
[[१। ‘इदितो नुम् धातोः’ (७-१-५८) इति नुमि, ‘नश्चापदान्तस्य झलि’ (८-३-२४) इति नकारस्यानुस्वारः। एवं सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
05
=>
[[२। क्विपि, षकारस्य ‘संयोगान्तस्य--’ (८-२-२३) इति लोपः।]]
06
=>
[[B। ‘गाढमैत्ररसगृह्यमाणधीर्भूषणग्लहनघुंषितो बलः।।’ धा। का १।८२।]]
07
=>
[पृष्ठम्०४५७+ २१]
08
=>
[[१। धातोरिदित्त्वेन, ‘अनिदितां हल उपधायाः क्ङिति’ (६-४-२४) इति उपधाया नलोपो न।]]
09
=>
[[२। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इति स्त्रियामकारप्रत्ययः।]]