| YouTube Channel

प्रग्राह (pragrAha)

 
शब्दसागरः
English
प्रग्राह
m.
 (-हः)
1. Seizing.
2. Taking, taking up, bearing, carrying.
3.
The string of a balance.
4. A rein, &c.
E.
 प्र before, ग्रह् to take,
घञ्
aff.
see प्रग्रह ।
Yates
English
प्र-ग्राह (हः) 1.
m.
 Vide प्रग्रह.
Wilson
English
प्रग्राह
m.
 (-हः)
1 Seizing.
2 Taking, taking up, bearing, carrying.
3 The string of a balance.
4 A rein, &c.
E.
 प्र before ग्रह to take, घञ्
aff.
see प्रग्रह.
Apte
English
प्रग्राहः [pragrāhḥ], 1 Seizing, taking.
Bearing, carrying
प्रगाहैरिव पात्राणामन्वेष्या मैथिली कृतैः
Bk.*
 7.44.
The string of a balance. तुलासूत्रे$श्वादिरश्मौ प्रग्राहः प्रग्रहो$पि च
Ak.*
 3.236
वणिक् प्रग्राहवान् यद्वत् काले चरति सिद्धये
Bk.*
 7.49.
A rein, bridle.
Apte 1890
English
प्रग्राहः 1 Seizing, taking.
2 Bearing, carrying.
3 The string of a balance.
4 A rein, bridle.
Monier Williams Cologne
English
प्र-°ग्राह
m.
 (only
L.
 ) seizing, taking, bearing, carrying (cf.
Pāṇ.
 iii, 3, 46)
a rein, bridle (cf. ib. 53)
the string of a balance (cf. ib. 52)
Monier Williams 1872
English
प्र-ग्राह, अस्, m. seizing, taking, taking up,
bearing, carrying
a rein
the string of a balance.
—प्रग्राह-वत्, आन्, अती, अत्, having the string of
a balance.
Apte Hindi
Hindi
प्रग्राहः
पुं*
 - प्र+ग्रह+घञ्
"पकड़ना, लेना, ग्रहण करना, हथियार लेना"
प्रग्राहः
पुं*
 - प्र+ग्रह+घञ्
"ले जाना, ढोना"
प्रग्राहः
पुं*
 - प्र+ग्रह+घञ्
तराजू की डोरी
प्रग्राहः
पुं*
 - प्र+ग्रह+घञ्
"रास, लगाम"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रग्राह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುದುರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಹಗ್ಗ
प्रयोगाः - > "अप्रग्रहैरिवादित्यो वाजिभिर्दूरपातिभिः"
उल्लेखाः - > भट्टि० ७-५२
प्रग्राह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಡಿಯುವುದು /ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು /ಲಾಭದ ಆಸೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು
निष्पत्तिः - > प्र + ग्रह (उपादाने) - "घञ्" (३-३-४६)
प्रयोगाः - > १) "पात्रप्रग्राहेण चरति भिक्षुः" २) "प्रग्राहैरिव पात्राणामन्वेष्या मैथिली कृतैः"
उल्लेखाः - > सि० कौ०, भट्टि० ७-४४
प्रग्राह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತುಲಾಸೂತ್ರ /ತಕ್ಕಡಿಯ ದಾರ
निष्पत्तिः - > प्र + ग्रह (उपादाने) - वा "घञ्" (३-३-५२)
प्रयोगाः - > "तुलाप्रग्राहेण चरति वणिक्"
उल्लेखाः - > सि० कौ०
प्रग्राह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಶ್ಮಿ /ಹಗ್ಗ
प्रग्राह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿರಣ
विस्तारः - > "प्रग्राहस्तु तुलासूत्रे वृषादिप्रग्रहेऽपि च" - मेदि०
L R Vaidya
English
pragrAha {% m. %} 1. the string of a balance
2. a rein, a bridle.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रग्राहः,
पुं,
 (प्रगृह्यते इति । प्र + ग्रह + “प्रे बणि-जाम् ।” ३ । ३ । ५२ । “रश्मौ च ।” ३ । ३ । ५३ ।इति च घञ् ।) प्रग्रहः । इत्यमरः । ३ । ३ ।२३६ ॥
(“प्रे लिप्सायाम् ।” ३ । ३ । ४६ ।इति घञ् । प्रग्रहणम् । “पात्रप्रग्राहेण चरतिभिक्षुः ।” इति सिद्धान्तकौमुदी ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रग्राह
पु०
 प्र + ग्रह--कर्मकरणादौ वा घञ् । १ तुलासूत्रे २ हयादिसंयमनदामनि च अमरः ।