| YouTube Channel

प्रगुण (praguNa)

 
शब्दसागरः
English
प्रगुण
mfn.
 (-णः-णा-णं)
1. Straight.
2. Honest, upright, straight in
morals.
3. Clever, skilful.
E.
 प्र excellent, and गुण quality.
Capeller Eng
English
प्रगुण
a.
 all right, excellent.
Yates
English
प्र-गुण (णः-णा-णं)
a. Straight
honest.
Wilson
English
प्रगुण
mfn.
 (-णः-णा-णं)
1 Straight.
2 Honest, upright, straight in morals.
E.
 प्र excellent, and गुण quality.
Apte
English
प्रगुण [praguṇa],
a.
 Straight, honest, upright (lit. and
fig.
 )
बहिः सर्वाकारप्रगुणरमणीयं व्यवहरन्
Māl.
 1.14.
Being in the right state or condition, having excellent qualities
श्रमजयात् प्रगुणां च करोत्यसौ तनुमतो$नुमतः सचिवैर्ययौ
R.*
 9.49.
(a) Worthy, suitable, meritorious
वरीयानन्योन्य- प्रगुणगुणनिर्माणनिपुणः
Māl.
 1.16. (b) Efficient
प्राणत्राणं प्रगुणमभवन्मत्परिष्वङ्गकल्पः 9.46.
Skilful, clever. (प्रगुणीकृ means:
To make straight, put in order, arrange.
To make smooth.
To nourish, bring up.)
Apte 1890
English
प्रगुण a. 1 Straight, honest, upright (lit. and fig.)
बहिः सर्वाकारप्रगुणरमणीयं व्यवहरन् Māl. 1. 14.
2 Being in the right state or condition, having excellent qualities
श्रमजयात्प्रगुणां च करोत्यसौ तनुमतोऽनुमतः सचिबैर्ययौ R. 9. 49.
3 (a) Worthy, suitable, meritorious
Māl. 1. 16. (b) Efficient
9. 45.
4 Skilful, clever. (प्रगुणीकृ means 1 To make straight, put in order, arrange.
2 To make smooth.
3 To nourish, bring up).
Monier Williams Cologne
English
प्र-गुण mf(आ)n. straight (lit. and fig.), right, correct, honest, upright,
Mālatīm.
Hcar.
being in a good state or condition, excellent,
Ragh.
Mālatīm.
Monier Williams 1872
English
प्रगुण प्र-गुण, अस्, आ, अम्, having excel-
lent qualities, being in a good state or condition, being
in the right state or order, straight
honest, upright.
—प्रगुणी-कृ, cl. 8. P. A. -करोति, -कुरुते, -कर्-
तुम्, to make straight, put in order, arrange, place in
rank and file, array
to spread, make smooth or even.
Benfey
English
प्रगुण प्र-गुण,
adj.
1. Straight
°णी कृ, To put in order, to array,
Pañc. 218, 7
to arrange, 114, 6.
2.
Honest, upright.
Apte Hindi
Hindi
प्रगुण
वि* - प्रकर्षेण गुणो यत्र - प्रा* ब*
"सीधा, ईमानदार, खरा"
प्रगुण
वि* - प्रकर्षेण गुणो यत्र - प्रा* ब*
"सुदशासम्पन्न, उत्तम गुणों से युक्त"
प्रगुण
वि* - प्रकर्षेण गुणो यत्र - प्रा* ब*
"योग्य, उपयुक्त, गुणी"
प्रगुण
वि* - प्रकर्षेण गुणो यत्र - प्रा* ब*
प्रवीण
प्रगुण
वि* - प्रकर्षेण गुणो यत्र - प्रा* ब*
"कुशल, चतुर"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रगुण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳುಳ್ಳ /ಋಜುಮಾರ್ಗದ /ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ /ವಂಚನೆ ಮೋಸಗಳಿಲ್ಲದ
व्युत्पत्तिः - > प्रकृष्टो गुणो यस्य
प्रयोगाः - > "फलवितरणदक्षं पक्षपातानभिज्ञं प्रगुणमनुविधेयं प्राप्य पद्मासहायम्"
उल्लेखाः - > दयाश०
प्रगुण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನುಗುಣವಾದ /ಅನುರೂಪವಾದ /ತಕ್ಕುದಾದ
प्रयोगाः - > "गरीयानन्योन्यप्रगुणगुणनिर्माणनिपुणो विधातुर्व्यापारः फलतु च मनोज्ञश्च भवतु"
उल्लेखाः - > मालती० १-१९
प्रगुण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯುಳ್ಳ
प्रयोगाः - > "श्रमजयात् प्रगुणं च करोत्यसौ तनुमतोऽनुमतः सचिवैर्ययौ"
उल्लेखाः - > रघु० ९-४९
प्रगुण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಕ್ಷ /ಚತುರ
प्रयोगाः - > "प्राणत्राणप्रगुणमभवन्मत्परिष्वङ्गकल्पः"
उल्लेखाः - > मालती ९-४७
प्रगुण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಋಜುವಾದ /ವಕ್ರವಲ್ಲದ
L R Vaidya
English
praguRa {% a. (f. णा) %} 1. Having an excellent quality, being in the right state, श्रमजयात्प्रगुणां च करोत्यसौ तनुमतोऽनुमतः सचिवैर्ययौ R.ix.49
2. honest, upright
3. clever, skilful.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
praguṇa, adj. (seems not used in Skt. in this mg.
= Pali paguṇa), skilled, familiar, versed: nirayāgnicittapraguṇāḥ (so!) bhavanti Śikṣ 〔184.7〕 (prose
so read for °guṇṇāḥ, see note 1 in ed. for Tib., supporting this).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अजिह्म, अवक्र, अकुटिल, सरल, अञ्जस, अनराल, अभुग्न, प्रगुण, वीत
adjective
यः वक्रः नास्ति।
"एषा पद्धतिः अजिह्मा अस्ति।"
Synonyms:
 सत्, साधु, पुण्यवत्, सात्त्विक, सत्यपर, सत्यरत, सत्यवृत्त, सधर्म, शुद्धकर्मन्, शुचिचरित्, विशुद्ध, शीलिन्, स्थितिमत्, प्राञ्जल, प्रगुण, सरल, अजिह्म, अशठ, आलि, उदार, ऋजूयु, निर्व्याज, निश्चक्रिक, निष्कैतव, निष्प्रपञ्च, निशठ, रजिष्ठ, वक्तृ, श्लक्ष्ण, सुप्रतीक
adjective
अकपटी सत्शीलः।
"सन्तः सदा पूजार्हाः सन्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
ऋजावजिह्मप्रगुणाववाग्रेऽवनतानते ।
-wordlist-
ऋजु (पुं), अजिह्म (पुं), प्रगुण (पुं), अवाग्र (क्ली), अवनत (क्ली), आनत (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रगुणः, त्रि, (प्रकर्षेण गुणो यत्र ।) ऋजुः ।इत्यमरः । ३ । १ । ७२ ॥
(प्रकृष्टगुणवति, त्रि ।यथा, रघौ । ९ । ४९ ।“परिचयं चललक्ष्यनिपातनेभयरुषोश्च तदिङ्गितबोधनम् ।श्रमजयात् प्रगुणाञ्च करत्यसौतनुमतोऽनुमतः सचिवैर्ययौ ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रगुण
त्रि०
 प्रस्तती गुणो यत्र प्रकृष्टो गुणो यस्य वा प्रा० ब०१ ऋजतावति २ दक्षे च अमरः । प्रकृष्टगुणोऽप्यत्र ।
Capeller
German
प्रगुण richtig, in Ordnung, gut vorzüglich.
Burnouf
French
प्रगुण प्रगुण a. droit
honnête.
प्रगुण्य a. supérieur [en qualité ou en quantité].
Stchoupak
French
प्र-गुण-
a. droit (litt. et fig.)
correct, honnête
en bon état,
excellent
-ई-कृ- redresser, arranger, rendre lisse
rendre docile à
(loc.)
-ई-भू- se préparer à (dat.)
-न- nt. fait de
redresser, d'arranger
-इन्- a. aimable envers (loc.)
-इत- a. v.
redressé, arrangé, mis en ordre.