| YouTube Channel

प्रक्षालनम् (prakSAlanam)

 
Apte
English
प्रक्षालनम् [prakṣālanam], Washing, washing off
यस्यावरोधस्तनचन्द- नानां प्रक्षालनाद्वारिविहारकाले
R.*
6.48.
Cleansing, cleaning, purifying
दुर्जनं प्रथमं वन्दे सज्जनं तदनन्दरम् मुखप्रक्षालनात् पूर्वं गुदप्रक्षालनं यथा Subh.
Ratn.*
54.34.
Bathing.
Anything used for purifying.
Water for washing.
Apte Hindi
Hindi
प्रक्षालनम्
नपुं*
- प्र+क्षल्+किध्+ल्युट्
"धोना, धो डालना"
प्रक्षालनम्
नपुं*
- प्र+क्षल्+किध्+ल्युट्
"मांजना, साफ करना, स्वच्छ करना"
प्रक्षालनम्
नपुं*
- प्र+क्षल्+किध्+ल्युट्
धोने के लिए पानी
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
प्रक्षालनम्, परिमार्जनम्
noun
अनुपरिप्लावनस्य क्रिया।
"गीता वस्त्राणां प्रक्षालनं करोति।"
Synonyms:
प्रक्षालनम्, क्षालनम्
noun
जलेन मार्जनस्य क्रिया।
"हस्तस्य प्रक्षालनाद् अनन्तरमेव भोजनं कर्तव्यम्।"
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“क्षल शौचकर्मणि”@} 2 3 ‘क्षल सञ्चलने--सञ्चये च’ -- इति क्षीरस्वामी भ्वादावपि पठति।
अन्ये तु क्षरतेर्भौवादिकस्य पाठमेदः क्षलधातुः इति वदन्ति।]] क्षालकः-लिका, चिक्षालयिषकः-षिका
4 क्षालयिता-त्री, चिक्षालयिषिता-त्री
क्षालयन्-न्ती, चिक्षालयिषन्-न्ती
क्षालयिष्यन्-न्ती-ती, चिक्षालयिषिष्यन्-न्ती-ती
क्षालयमानः, चिक्षालयिषमाणः
5 क्षालयिष्यमाणः, चिक्षालयिषिष्यमाणः
प्रक्षाल्-प्रक्षालौ-प्रक्षालः
-- 6 क्षालितम्-तः-तवान्, चिक्षालयिषितः-तवान्
क्षालः, चिक्षालयिषुः
क्षालयितव्यम्, चिक्षालयिषितव्यम्
7 क्षालनीयम्, चिक्षालयिषणीयम्
क्षाल्यम्, चिक्षालयिष्यम्
ईषत्क्षालः-दुःक्षालः-सुक्षालः
-- क्षाल्यमानः, चिक्षालयिष्यमाणः
क्षालः, चिक्षालयिषः
क्षालयितुम्, चिक्षालयिषितुम्
8 क्षालना, चिक्षालयिषा
9 प्रक्षालनम्, चिक्षालयिषणम्
क्षालयित्वा, चिक्षालयिषित्वा
प्रक्षाल्य, प्रचिक्षालयिष्य
क्षालम् २, क्षालयित्वा २, चिक्षालयिषम्
चिक्षालयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(३०१)
02
=>
(१०-चुरादिः-१५९७। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
[[[अ]
04
=>
[[६। ण्यन्तस्य धातोरनेकाच्त्वात् ‘धातोरेकाचो हलादेः--’ (३-१-२२) इति यङ् न।]]
05
=>
[पृष्ठम्०३१५+ २३]
06
=>
[[आ। ‘दुर्दान्तचक् पशुपचुक्कनमप्यरौत्सीत् प्रक्षालितक्षितितलातुलवर्षरोधी। सन्दोलयन्नधिकपोलितमद्रिराजं सञ्चोलितं सुबहुमूलितशाखिबृन्दैः।।’ धा। का। ३-२१।]]
07
=>
[[१। ‘णेरनिटि’ (६-४-५१) इति णिलोपः।]]
08
=>
[[२। ‘ण्यासश्रन्थो युच्’ (३-३-१०७) इति युच्। तस्य अनादेशः। स्त्रियां टाप्।]]
09
=>
[[B। ‘प्रक्षालनाद्धि पङ्कस्य दूरादस्पर्शनं वरम्।’ इति स्मृतिः।]]