| YouTube Channel

प्रकोष्ठ (prakoSTha)

 
शब्दसागरः
English
प्रकोष्ठ
m.
(-ष्ठः)
1. The fore-arm.
2. Part of the frame of a door.
3. A
court in the house, or open space surrounded by buildings.
4. A
room near the gate of a Palace.
E.
प्र before, कुष् to draw, स्थन्
aff.
Capeller Eng
English
प्रकोष्ठ
m.
fore-arm
a room near the gate (or a
court*) of a royal palace.
Yates
English
प्र-कोष्ठ (ष्ठः) 1.
m.
The fore-arm
part
of the frame of a door
open
court-yard of a house.
Spoken Sanskrit
English
प्रकोष्ठ - prakoSTha -
m.
- part of a door-frame
प्रकोष्ठ - prakoSTha -
m.
- courtyard
प्रकोष्ठ - prakoSTha -
m.
- quadrangle or square surrounded by buildings
प्रकोष्ठ - prakoSTha -
m.
- inner court
प्रकोष्ठ - prakoSTha -
m.
- room near the gate of a palace
प्रकोष्ठ - prakoSTha -
m.
- court in a house
प्रकोष्ठ - prakoSTha -
m.
- fore-arm
प्रकोष्ठ - prakoSTha -
m.
- room
प्रकोष्ठ - prakoSTha -
m.
- courtyard
प्राङ्गन - prAGgana -
n.
- courtyard
चतुरिका - caturikA -
f.
- quadrangular courtyard
चतुष्क - catuSka -
n.
- quadrangular courtyard
मध्यमकक्षा - madhyamakakSA -
f.
- middle enclosure or courtyard
प्रासादाङ्गन - prAsAdAGgana -
n.
f.
- courtyard of a palace or temple
प्राङ्गणे मम अश्वद्वयम् अस्ति - prAGgaNe mama azvadvayam asti -
sent.
- My two horses are in the courtyard.
महाराजाङ्गण - mahArAjAGgaNa -
n.
- courtyard in the palace of a reigning prince
Wilson
English
प्रकोष्ठ
m.
(-ष्ठः)
1 The fore-arm.
2 Part of the frame of a door.
3 A court in a house, or open space surrounded by buildings.
E.
प्र before कुष to draw, स्थन्
aff.
Apte
English
प्रकोष्ठः [prakōṣṭhḥ], 1 The fore-arm, the part above the wrist
वामप्रकोष्ठार्पितहेमवेत्रः
Ku.*
3.41
कनकवलयभ्रंशरिक्तप्रकोष्ठः
Me.*
2
R.*
3.59
Ś.*
6.6
कनकवलयभूषितप्रकोष्ठैः Bu. Ch.5.81.
The room near the gate of a palace
Mu.*
1.
A court in a house, a quadrangle or square (surrounded by buildings)
इमं प्रथमं प्रकोष्ठं प्रविशत्वार्यः
&c.
Mk.*
4.
A part of a door-frame.
Apte 1890
English
प्रकोष्ठः 1 The fore-arm, the part above the wrist
वामप्रकोष्ठार्पितहेमवेत्रः Ku. 3. 41
कनकवलयभ्रंशरिक्तप्रकोष्ठः Me. 2
R. 3. 59
Ś. 6. 6.
2 The room near the gate of a palace
Mu. 1.
3 A court in a house, a quadrangle or square (surrounded by buildings)
इमं प्रथमं प्रकोष्ठ प्रविशत्वार्यः &c. Mk. 4.
4 A part of a door-frame.
Monier Williams Cologne
English
प्र-कोष्ठ
m.
the fore-arm,
Kālid.
BhP.
Suśr.
a room near the gate of a palace,
Mudr.
(also
n.
,
L.
) a court in a house, a quadrangle or square surrounded by buildings, Mṛcch.
a part of a door-frame,
W.
Monier Williams 1872
English
प्रकोष्ठ प्र-कोष्ठ, अस्, m. the fore-arm
a room near the gate of a royal palace
a court in a
house, an open space surrounded by buildings
a part
of a door-frame.
Benfey
English
प्रकोष्ठ प्र-कोष्ठ,
m.
1. The
fore-arm, Śāk. d. 133.
2. and °ट + क,
The room near the gate of a palace,
Kumāras. 15, 6.
Apte Hindi
Hindi
प्रकोष्ठः
पुं*
- प्र+कुष्+स्थन्
"कोहनी से नीचे की भुजा, गट्टे से ऊपर का हाथ"
प्रकोष्ठः
पुं*
- प्र+कुष्+स्थन्
फाटक के निकट का कमरा
प्रकोष्ठः
पुं*
- प्र+कुष्+स्थन्
"घर का आँगन, चौकोर या वर्गाकार आँगन"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रकोष्ठ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಳಕೈ ಕೆಳಗೆ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ವರೆಗಿನ ಭಾಗ
निष्पत्तिः - > प्र + कुष (निष्कर्षे) - "थन्" (उ०२-४)
व्युत्पत्तिः - > प्रकुष्यतेऽनेन
प्रयोगाः - > "लतागृहद्वारगतोऽथ नन्दी वामप्रकोष्ठार्पितहेमवेत्रः"
उल्लेखाः - > कुमा० ३-४१
प्रकोष्ठ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರಮನೆಯೊಳಗಿನ ಕೊಠಡಿ
प्रकोष्ठ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಸ್ತ /ಬಿಚ್ಚಿದ ಕೈ
विस्तारः - > "प्रकोष्ठः कूर्पराधस्तात् भूपकक्षान्तरेऽपि हस्ते विस्तृतकरे" - हेम०
प्रकोष्ठ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರಮನೆಯ ಹೊರಬಾಗಿಲಿನ ಸಮೀಪದ ಒಂದು ಕೊಠಡಿ
प्रकोष्ठ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಣಿಕಟ್ಟು
प्रयोगाः - > "प्रकोष्ठभाजः प्रितशारिकायाः पयः स्वयं सादरमर्पयन्ती"
उल्लेखाः - > याद० १३-४७
L R Vaidya
English
prakozWa {% m. %} 1. The forearm, the wrist, कनकवलयभ्रंशारिक्तप्रकोष्ठः Megh.i.2, K.S.iii.41
2. a room near the gate of a palace
3. a court in a house, a square surrounded by buildings, Mrich.v.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
क्षण
पु
क्षण, उत्सव, प्रकोष्ठ, मुहूर्त, नियम, व्यवस्था, समय
उत्सवे प्रकोष्ठे मुहूर्ते नियमे तथा
क्षणशब्दो व्यवस्थायां समयेऽपि निगद्यते ४७
verse 1.1.1.47
page 0004
प्रकोष्ठ
पु
प्रकोष्ठ, कूर्पर_अधः, द्वारकोष्ठक
प्रकोष्ठः कूर्परस्याधः प्रकोष्ठो द्वारकोष्ठकः २०
verse 2.1.1.20
page 0009
Sanskrit Tibetan
Tibetan
brkyang 'khru
प्रकोष्ठ
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अधस्तस्या मणिबन्धात्प्रकोष्ठः स्यात्कलाचिका ५९०
-wordlist-
प्रकोष्ठ (पुं), कलाचिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कक्षान्तर
कक्षान्तर, प्रकोष्ठ
कक्षान्तरं प्रकोष्ठं चन्द्रशाला शिरोगृहम् ३०४
verse 2.1.1.304
page 0036
प्रकोष्ठ
प्रकोष्ठ
तयोर्मध्यं प्रकोष्ठः स्यात्प्रकाण्डः कूर्परांसयोः ५३३
verse 2.1.1.533
page 0061
कक्षा
कक्षा, गुह्यपिधान, काञ्ची, गेह, प्रकोष्ठ
कक्षा गुह्यपिधाने काञ्च्यां गेहे प्रकोष्ठे ८४२
verse 5.1.1.842
page 0096
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रकोष्ठः,
पुं,
(पुकुष्यतेऽनेनेति प्र + कुष निष्कर्षे +“उषिकुषीति ।” उणा० इति स्थन् ।)कफोणेरधोमणिबन्धपर्य्यन्तहस्तभागः इत्य-मरः ८०
(यथा, रघुः ५९ ।“ततः प्रकोष्ठ हरिचन्दनाङ्कितेप्रमथ्यमानार्णवधीरनादिनीम् ।रघुः शशाङ्कार्द्धमुखेन पत्रिणाशरासनज्यामलुनाद्विडौजसः
”)गृहद्वारपिण्डकम् वीथी इति विहोन्द इतिच ख्यातम् इति प्रघाणशब्दटीकायां भरत-मुकुटमथुरेशाः
(यथा, मानवे २२३ ।श्लोकटीकायां कुल्लूकभट्टः ।“ततः सन्ध्योपासनं कृत्वा तस्मात् प्रदेशात्कक्षान्तरं विविक्तप्रकोष्ठावकाशमन्यद्गत्वागृहाभ्यन्तरे धृतशस्त्रो रहस्याभिधायिनांचराणां स्वव्यापारं शृणुयात्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रकोष्ठ
पु०
प्रगतः कोष्ठं प्रा० स० कूर्परस्याधोभागस्थे मणि-वन्धपर्यन्ते हस्तावयवे गृहद्वारपिण्डे अमरः ।गृहाभ्यन्तरप्रदेशभेदे मुकुटः
Capeller
German
प्रकोष्ठ
m.
Vorderarm
Schlosshof.
Burnouf
French
प्रकोष्ठ प्रकोष्ठ
m.
avant-bras
partie de la
charpente d'une porte.
Stchoupak
French
प्र-कोष्ठ-
m.
avant-bras
espace près de la porte d'un palais
cour d'une maison, quadrilatère entouré de constructions
-क- espace
près de la porte d'un palais.