प्रकाश (prakAza)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रकाश mfn.
   (-शः-शा-शी-शं)
	 1. Like,  resembling.
	 2. Open,  manifest, 
blown,  expanded.
	 3. Famous,  celebrated.
	 4. Public.
	 n.
  adv. (-शं)
1. Openly,  publicly.
	 2. (In dramatic language),  Aloud.
	 f.
  (-शा)
1. Visible.
	 2. Shining.
	 3. Open. 
	 4. Renowned.
	 5. Expanded.
	 6.
Denuded of trees.
	 7. Looking like,  (at the end of compounds.)
m.
  (-शः)
	 1. Sunshine,  lustre,  light.
	 2. Expansion,  diffusion,  mani-
festation
 the word being equally applicable to physical or moral
subjects,  as the blowing of a flower,  diffusion of celebrity,  the
publicity of an event,  or the manifestation of a truth.
	 3. A
laugh,  a smile.
	 4. Publicity.
	 5. An open spot.
	 6. A golden mirr or.
7. The chapter of a book.
	 8. Elucidation,  (at the end of titles of
works.)
	 n.
  (-शं) White or bellmetal,  brass.
 E.
  प्र implying
motion or eminence,  काश् to shine. aff.
   अच् ।

Capeller Eng

English

 प्रकाश॑ a.
  shining forth,  clear,  open,  manifest
 famed, 
celebrated,  renowned,  glorious
 °— & n.
  openly,  clearly,  publicly, 
aloud.  —m.  clearness,  light,  elucidation,  explanation esp.
    in titles of
books),  shine,  appearance (adj.  °— resembling,  like)
 publicity,  fame, 
renown
 loc.
  adv.
  openly,  publicly,  before the world.  — Abstr.  °ता†
f.
 ,  °त्व† n.
 

Yates

English

 प्र-काश (शः) 1.
m.
  Sunshine,  light, 
manifestation,  manifest publici-
ty
 a laugh.
n.
  Bell metal.
a.
Like
 famous
 expanded
 public.
adv. (शं) Openly,  publicly.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 m.
  	-	 lustre
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 m.
  	-	 brightness
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 m.
  	-	 theverybestofsomething
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 m.
  	-	 light
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  the messengers of viSNu
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  laughter
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  chapter
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  renowned throughout
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  manifest
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  expanded
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  universally noted
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  enlightened
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  looking like
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  before the eyes of all
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  resembling
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  clear
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  famous
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  visible
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  openly
प्रकाश 	-	 prakAza 	-	 adj.
  	-	  section

प्रकाश 	-	  prakAza 	-	 n.
  	-	  bell-metal
सौराष्ट्रिक 	-	  saurASTrika 	-	 n.
  	-	  bell-metal
ताम्रार्ध 	-	  tAmrArdha 	-	 n.
  	-	  bell-metal
घण्टाशब्द 	-	  ghaNTAzabda 	-	 m.
  	-	  bell-metal
सास्थिताम्रार्ध 	-	  sAsthitAmrArdha 	-	 n.
  	-	  bell-metal
कंसक 	-	  kaMsaka 	-	 n.
  	-	  bell-metal
प्रकाशक 	-	  prakAzaka 	-	 n.
  	-	  bell-metal
स्वर्णरीति 	-	  svarNarIti 	-	 f.
  	-	 bell metal
विद्युत्प्रिय 	-	  vidyutpriya 	-	 n.
  	-	  bell-metal
रेत्य 	-	  retya 	-	 n.
  	-	  bell-metal
पीतकावेर 	-	  pItakAvera 	-	 n.
  	-	  bell-metal
घोरघुष्य 	-	  ghoraghuSya 	-	 n.
  	-	  bell-metal
वङ्गशुल्बज 	-	  vaGgazulbaja 	-	 n.
  	-	  bell-metal
द्रव्य 	-	  dravya 	-	 n.
  	-	  bell-metal
रीति 	-	  rIti 	-	 f.
  	-	  bell-metal
पित्तल 	-	  pittala 	-	 n.
  	-	  bell-metal
कंसीय 	-	  kaMsIya 	-	 n.
  	-	  bell-metal
सौराष्ट्र 	-	  saurASTra 	-	 n.
  	-	  bell-metal
घोष 	-	  ghoSa 	-	 m.
  	-	  bell-metal
लोहज 	-	  lohaja 	-	 n.
  	-	  bell-metal
कंस 	-	  kaMsa 	-	 m.
 n.
  	-	  bell-metal
असुराह्व 	-	  asurAhva 	-	 n.
  	-	  bell-metal
रीतिका 	-	  rItikA 	-	 f.
  	-	  bell-metal
रवण 	-	  ravaNa 	-	 n.
  	-	  bell-metal
लस 	-	  lasa 	-	 m.
  	-	  smell of bell-metal
सन्धान 	-	  sandhAna 	-	 n.
  	-	  mixed or bell-metal
लोहितक 	-	  lohitaka 	-	 n.
  	-	  bell-metal or calx of brass
महेश्वरी 	-	  mahezvarI 	-	 f.
  	-	  kind of brass or bell-metal
भूरिलोह 	-	  bhUriloha 	-	 n.
  	-	  kind of brass or bell-metal
राजरीति 	-	  rAjarIti 	-	 f.
  	-	  kind of brass or bell-metal
मल 	-	  mala 	-	 n.
  	-	  kind of brass or bell-metal
कांस्यकार 	-	  kAMsyakAra 	-	 m.
 f.
  	-	  worker in white or bell-metal
लस 	-	  lasa 	-	 adj.
  	-	  having the smell of bell-metal
कंसिक 	-	  kaMsika 	-	 adj.
  	-	  relating to or made of bell-metal
कांस्य 	-	  kAMsya 	-	 n.
  	-	  white-copper or bell-metal or brass
कांस्य 	-	  kAMsya 	-	 adj.
  	-	  consisting of white-copper or bell-metal or brass
घन 	-	  ghana 	-	 n.
  	-	  any brazen or metallic instrument or plate which is struck (cymbal ,  bell ,  gong,  etc)

Wilson

English

 प्रकाश
mfn.
   (-शः-शी-शं)
1 Like,  resembling.
2 Open,  manifest,  blown,  expanded.
3 Famous,  celebrated.
4 Public.
n.
  adv. (-शं)
1 Openly,  publicly.
2 (In dramatic language),  Aloud.
m.
  (-शः)
1 Sunshine,  lustre,  light.
2 Expansion,  diffusion,  manifestation
 the word being equally applicable to
physical or moral subjects,  as the blowing of a flower,  diffusion of celebrity, 
the publicity of an event,  or the manifestation of a truth.
3 A laugh,  a smile.
4 Publicity.
n.
  (-शं) White or bellmetal.
E.
  प्र implying motion or eminence,  काश to shine,  aff.
   अच्.

Apte

English

प्रकाश [prakāśa],  a.
 

Bright,  shining,  brilliant
 प्रकाशश्चाप्रकाशश्च लोकलोक इवाचलः R.*
  1.68
 5.2.

Clear,  visible,  manifest
 Śi.*
  12.56
 नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः Bg.*
  7.25.

Vivid,  perspicuous
 नयन्ति तेष्वप्युपपन्ननैपुणा गभीरमर्थं कतिचित् प्रकाशताम् Ki.*
  14.4.

Famous,  renowned,  celebrated,  noted
 जगत्प्रकाशं यशः R.*
  3.48
 पितुः प्रकाशस्य तव द्वितीयः Pratimā4.9.

Open,  public.

Cleared of trees,  open
 विपिनानि प्रकाशानि शक्तिमत्त्वाच्चकार सः R.*
  4.31.

Blown,  expanded.

(At the end of comp.
 ) Looking like,  like,  resembling
 महावनं चैत्ररथप्रकाशम् Mb.
 *  3.177.17.

शः Light,  lustre,  splendour,  brightness
 यथा प्रकाशतमसोः सम्बन्धो नोपपद्यते Smṛiti.

(Fig.) Light,  elucidation,  explanation (mostly at the end of titles of works)
 काव्यप्रकाश,  भावप्रकाश,  तर्कप्रकाश &c.
 

Sunshine
 मेघान्तरे सूर्य इव प्रकाशः Mb.
 *  8.7.16.

Display,  manifestation
 Śi.*
  9.5.

Fame,  renown,  celebrity,  glory.

Expansion,  diffusion. 

Open spot of air
 प्रकाशं निर्गतो$वलोकयामि Ś.*
  4.

A golden mirror.

A chapter or section (of a book).

The gloss on the upper part of a horse's body.

Knowledge (ज्ञान)
 सर्वद्वारेषु देहे$स्मिन् प्रकाश उपजायते Bg.*
  14.11.

Laughter. -शम् Bell-metal,  brass. -शम् ind.
 

Openly,  publicly
 प्रतिभू- र्दापितो यत् तु प्रकाशं धनिनो धनम् Y.*
  2.56
 Ms.*
  8.193
9.228.

Aloud,  audibly (used as a stage-direction in drama
 opp.
  आत्मगतम्). -शे ind.
  Openly,  publicly.

Visibly.

In the presence of.  Comp.
   -आत्मक a.
  shining,  brilliant. -आत्मन् a.
  bright,  shining. (m.  ) an epithet of (1) Viṣṇu
 (2) of Śiva
 (3) the sun.  -इतर a.
  invisible. -कर a.
  causing manifestation
 करणं त्रयोदशविधं तदाहरणधारणप्रकाशकरम् Sāṅ. K.*
  32. -कर्तृ,  -कर्मन् N.
  of the sun.  -क्रयः an open purchase. -नारी a public woman,  prostitute,  harlot
 अलं चतुःशालमिमं प्रवेश्य प्रकाशनारीधृत एष यस्मात् Mk.*
  3.7. -वञ्चकः an open cheat.

Apte 1890

English

 प्रकाश a. 1 Bright,  shining,  brilliant
 प्रकाशश्चाप्रकाशश्च लोकालोक इवाचलः R. 1. 68
 5. 2. 
2 Clear,  visible,  manifest
 Śi. 12. 56
 Bg. 7. 25. 
3 Vivid,  perspicuous
 Ki. 14. 4. 
4 Famous,  renowned,  celebrated,  noted
 R. 3. 48. 
5 Open,  public. 
6 Cleared of trees,  open
 R. 4. 31. 
7 Blown,  expanded. 
8 (At the end of comp.) Looking like,  like,  resembling. 
शः 1 Light,  lustre,  splendour,  brightness. 
2 (Fig.) Light,  elucidation,  explanation (mostly at the end of titles of works)
 काव्यप्रकाश,  भावप्रकाश
 तर्कप्रकाश &c. 
3 Sunshine. 
4 Display,  manifestation
 Śi. 9. 5. 
5 Fame,  renown,  celebrity
 glory. 
6 Expansion,  diffusion. 
7 Open spot or air
 प्रकाशं निर्गतोऽ वलोकय मि Ś. 4. 
8 A golden mirror. 
9 A chapter or section (of a book). 
10 The gloss on the upper part of a horse's body. 
शं Bell-metal brass. 
शं ind. 1 Openly,  publicly
 प्रतिभूर्दापितो यत्तु प्रकाशं धनिनो धनं Y. 2. 56
 Ms. 8. 193
 9. 228. 
2 Aloud,  audibly (used as a stagedirection in dramas
 opp. आत्मगतं). 
शे ind. 1 Openly,  publicly. 
2 Visibly. 
3 In the presence of. 
Comp. 
आत्मक a. shining,  brilliant. 
आत्मन् a. bright,  shining. (
m.) an epithet of (1) Viṣṇu. (2) of Śiva. (3) the sun. 
इतर a. invisible. 
कर्तृ,  
कर्मन् N. of the sun. 
क्रयः an open purchase. 
नारी a public woman,  prostitute,  harlot
 अलं चतुःशालमिमं प्रवेश्य प्रकाशनारीधृत एष यस्मात् Mk. 3. 7. 
वंचकः an open cheat. 

Monier Williams Cologne

English

 प्र-°काश mfn.
   visible,  shining,  bright,  ŚāṅkhBr.
  
 MBh.
   &c.
  

 clear,  manifest,  open,  public,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
   (नामधेयम् प्रकाशं कृत्वा,  ‘pronouncing a name out loud’,  ŚāṅkhGṛ.
 )

 expanded,  W.
 

 universally noted,  famous,  celebrated for (instr. or comp. ),  MBh.
  
 Kālid.

 renowned throughout (comp. ),  Ragh.
 

 (ifc. ) having the appearance of,  looking like,  resembling,  MBh.
  
 R.
  &c.
  

 प्र-°काश ibc.  openly,  publicly,  before the eyes of all,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
   (°शं नाभ्युदैक्षत,  ‘he did not look up openly’,  R.
 )

 प्र-°काश m.
  clearness,  brightness,  splendour,  lustre,  light,  RV.
   &c.
   &c.
  

 (fig.) light,  elucidation,  explanation (esp.   at the end of titles of explanatory works,  e.g. काव्य-,  तर्क- &c.
  )

 appearance,  display. manifestation,  expansion,  diffusion,  MBh.
  
 Kāv.
 
 Sāh.

 publicity,  fame,  renown,  glory,  Hariv.
 

 sunshine,  open spot or air,  MBh.
  
 Śak.
 
 MārkP.
   (°शे ind.
  openly,  publicly,  before the world,  ifc.  in the presence of MBh.
  
 Prab.
 )

 the gloss on the upper part of a (horse's) body,  VS.
  (Mahīdh. )

 w.r. for प्राक्°,  TBr.
  

 a chapter,  section,  Cat.
 

 N.
  of sev. works,  ib.

 laughter,  L.
 

 N.
  of a Brāhman (son of Tamas),  MBh.
  

 of Manu Raivata,  Hariv.
 

 (pl. ) the messengers of Viṣṇu,  L.
 

 प्र-°काश n.
  bell-metal,  brass,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 प्र-काश,  अस्,  आ,  अम्,  visible,  manifest,  clear, 
evident
 open,  public
 generally or universally
known,  noted,  renowned,  famous,  celebrated
 bright, 
shining,  brilliant
 expanded,  blown
 (at the end of
a comp.) having the appearance of,  looking like, 
resembling,  like
 (अस्),  m. clearness,  brightness, 
brilliance,  lustre,  splendor,  light,  elucidation (in this
sense frequently at the end of the titles of explana-
tory works
 cf. अर्क-प्°,  तत्त्व-प्°,  तर्क-प्°)
display,  manifestation,  expansion,  diffusion
 publicity, 
fame,  renown,  celebrity
 sunshine
 the open air,  an
open spot or space
 (according to Mahī-dhara) =
उपरितन-देह-कान्ति,  the gloss on the upper part
of a (horse's) body
 a golden mirror (wrongly for
प्राकाश)
 a chapter,  section
 laughter (perhaps
wrongly for a form प्र-कास fr. प्र-कस्)
 N. of a
Brāhman the son of Tamas or Darkness personified
of a son of Manu Raivata
 (आस्),  m. pl. an epithet
of the messengers of Viṣṇu
 (अम्),  n. white
metal,  bell-metal,  brass
 (अम्),  ind. openly,  pub-
licly,  undisguisedly,  before all eyes (opposed to
अ-प्°,  प्र-च्छन्नम्,  रहस्यम्)
 aloud,  audibly
(especially in dramatic language where it is opposed
to आत्म-गतम्,  स्व-गतम्,  अप-वार्य,  जनान्-
तिकम्)
 (ए),  ind. visibly,  apparently
 before the
world,  openly,  publicly
 in the presence of.
—प्र-
काश-कर्तृ,  ता,  m. ‘maker of light, ’ an epithet of
the sun.
—प्रकाश-कर्मन्,  आ,  m. ‘whose work is
to give light, ’ an epithet of the sun.
—प्रकाश-
काम,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. wishing for a splendid ap-
pearance or for distinction.
—प्रकाश-क्रय,  अस्, 
m. a purchase made publicly.
—प्रकाश-ता,  f. or
प्रकाश-त्व,  अम्,  n. brightness,  brilliance,  splendor, 
luminousness
 appearance,  manifestation,  visibility
celebrity,  renown,  fame.
—प्रकाश-देवी,  f.,  N. of a
princess (Rāja-taraṅginī IV. 79).
—प्रकाश-नारी, 
f. ‘public woman, ’ a prostitute,  harlot.
—प्रकाश-
वञ्चक,  अस्,  m. ‘an open rogue, ’ public deceiver or
cheat.
—प्रकाश-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  bright,  brilliant, 
shining
 (आन्),  m.,  N. of one of the feet of Brahmā.
—प्रकाश-वर्ष,  अस्,  m.,  N. of a poet men-
tioned in the Śārṅgadhara-paddhati.
—प्रकाशा-
काश-कान्ति (°श-आक्°),  इस्,  इस्,  इ,  bright as a clear
sky.
—प्रकाशात्मक (°श-आत्°),  अस्,  इका,  अम्, 
brilliant in character or nature,  shining,  brilliant.
—प्रकाशात्मक-त्व,  अम्,  n. the possession of a
brilliant nature or character,  brilliancy.
—प्रका-
शात्मन् (°श-आत्°),  आ,  आ,  अ,  brilliant in character or
nature,  brilliant,  shining
 (आ),  m. an epithet of
Śiva
 the sun
 N. of a man
 of a philosophical
writer (pupil of Ananyānubhava-svāmin).
—प्रका-
शात्म-पति,  इस्,  or प्रकाशात्म-स्वामिन्,  ई,  m.,  N.
of a philosophical writer (= प्रकाशात्मन्).
—प्र-
काशानन्द (°श-आन्°),  अस्,  m.,  N. of a philosophical
writer.
—प्रकाशी-करण,  अम्,  n. giving light, 
illuminating,  irradiating.
—प्रकाशी-कृ,  cl. 8. P. A.
-करोति,  -कुरुते,  -कर्तुम्,  to give light,  illumine
to publish,  make known.
—प्रकाशी-भाव,  अस्,  m.
the becoming light,  morning twilight.
—प्रकाशे-
तर (°श-इत्°),  अस्,  आ,  अम्,  ‘other than visible, ’
invisible.

Macdonell

English

 प्रकाश pra-kāśá,  a.
  shining (out),  clear,  🞄bright
 manifest,  open,  visible,  public
 produced 🞄[Page171-3] 🞄or occasioned by (—°)
 generally known,  🞄renowned,  for (in.  or —°),  in (—°)
 having the 🞄appearance of,  resembling,  like (—°): -m or 🞄°—,  ad. openly,  publicly
 aloud (dr.)
 m.
  🞄lustre,  splendour,  light (often —° in titles of 🞄exegetical works)
 manifestation
 renown
 🞄open place,  open air
 publicity: ab. manifestly,  🞄certainly
 lc. publicly,  openly
 aloud
 🞄-kāśa-ka,  a.
  (ikā) clear,  bright,  shining
 🞄generally known,  renowned
 illuminating
 🞄making clear,  explaining
 expressing,  designating
 🞄m.  illuminator,  sun
 -kāśa-tā,  f.
  🞄brightness,  lustre
 renown
 publicity: -ṃ 🞄gam,  become known
 -kāśa-tva,  n.
  manifestation,  🞄appearance,  renown
 -kāśa-devī,  🞄f.  N.
 -kāś ana,  a.
  illuminating
 n.
  illumination
 🞄allowing to appear,  manifestation
 🞄-kāś-nārī,  f.
  public woman,  prostitute
 🞄-kāś-anīya,  fp. to be illuminated
 -kāś-ayitavya,  fp. to be made clear or evident
 to 🞄be manifested
 -kāśa‿ātma-ka-tva,  n.
  luminousness
 🞄-kāśa‿ātman,  a.
  whose nature is 🞄light,  luminous
 -kāś-i-tā,  f.
  brightness,  🞄light
 -kāś-i-tva,  n.
  id.
 -kāś-in,  a.
  bright,  🞄shining
 bringing to light (g.)
 -kāśī-karaṇa,  🞄n.  illumination
 -kāśī-kṛ,  illuminate
 publish
 🞄-kāśi-bhāva,  m.
  becoming light,  dawn
 🞄-kāśa‿itara,  a.
  reverse of manifest,  invisible
 🞄-kāś-ya,  fp. to be brought to light or manifested: 🞄-tā,  f.
  publicity.

Benfey

English

 प्रकाश प्र-काश् + अ, 
 I. adj.
 ,  f.
  शा।
 1.
Clear,  bright,  MBh. 3,  12158.
 2. Open, 
manifest,  visible,  Rām.  6,  75,  14.
 3.
Generally known,  Daśak. in Chr. 193, 
2.
 4. As latter part of comp. adj.
  Re-
sembling,  like,  MBh. 3,  914.
 II. शम्, 
adv.
 1. Openly,  publicly,  Man.  8,  193.
 2. (in dramatic language),  Aloud,  Śāk.
13,  15.
 III. m.
 
 1. Lustre,  splendour, 
light,  Böhtl. Ind. Spr. 2132.
 2. Mani-
festation. 
 3. Publicity.
 4. Renown, 
Hariv. 5224.
 5. The open air,  Śāk.
46,  7.
 6. Loc. शे,  In presence,  MBh.
12,  8579.
 IV. n.
  White,  or bell metal.
 -- Comp.
 
अ-, 
 I. adj.
  1. obscure,  dark, 
Rām.  2,  125,  2 Gorr. 2. concealed, 
Man.  8,  251.
 II. शम्,  adv. secretly.
अति-,  adj.
  generally known.  दुष्प्र्°, 
i. e.
दुस्-,  adj.
  dark. निष्प्र्°,  i. e.
निस्-, 
adj.
  lightless.
सु-,  adj.
  1. very visible, 
Man.  8,  245. 2. manifest. 3. public.

Hindi

चमक स्पष्ट, 

Apte Hindi

Hindi

प्रकाश
वि* - प्र+काश्+अच्
"चमकीला,  चमकने वाला,  उज्ज्वल"

प्रकाश
वि* - प्र+काश्+अच्
"साफ,  स्पष्ट,  प्रत्यक्ष"

प्रकाश
वि* - प्र+काश्+अच्
"विशद,  प्रांजल "

प्रकाश
वि* - प्र+काश्+अच्
"विख्यात,  विश्रुत,  प्रसिद्ध,  माना हुआ"

प्रकाश
वि* - प्र+काश्+अच्
"खुला,  सार्वजनिक वृक्षादि काट कर साफ किया हुआ स्थान,  खुली जगह"

प्रकाश
वि* - प्र+काश्+अच्
"खिला हुआ,  विस्तरित "

प्रकाश
वि* - प्र+काश्+अच्
"समान दिखाई देने वाला,  सदृश,  मोलता-जुलता"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"दीप्ति,  कान्ति,  आभा,  उज्ज्वलता"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"प्रकाशन,  स्पष्टीकरण,  व्याख्या करना"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
धूप

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"प्रदर्शन,  स्पष्टीकरण"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"कीर्ति,  ख्याति,  प्रसिद्ध,  यश"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"विस्तार,  प्रसार"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"खुली जगह,  खुली हवा"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
सुनहरी शीशा

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"अध्याय,  परिच्छेद या अनुभाग"

प्रकाशम्
अव्य* - -
"कखुले रूप से,  सार्वजनिक रूप से "

प्रकाशम्
अव्य* - -
"ऊँचे स्वर से,  प्रकट होकर"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+घञ्
ज्ञान

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रकाश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆತಪ /ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು /ಬಿಸಿಲು
निष्पत्तिः - > प्र + काशृ (दीप्तौ) - भावे "घञ्" (३-३-१८)
प्रकाश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಂತಿ /ಬೆಳಕು
प्रयोगाः - > "किञ्चित्प्रकाशस्तिमितोग्रतारैभ्रविक्रियायां विरतप्रसङ्गैः"
उल्लेखाः - > कुमा० ३-४७
प्रकाश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೋರ್ಕೆ /ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು
प्रकाश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ /ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ
प्रयोगाः - > ""प्रकाशश्चाप्रकाशश्च लोकालोक इवाचलः"
उल्लेखाः - > रघु० १-६८
प्रकाश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರುವ /ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗುವ
प्रयोगाः - > "प्रह्वानतीव क्वचिदुद्धतश्रियः क्वचित्प्रकाशानथ गह्वरानपि"
उल्लेखाः - > माघ० १२-५६
प्रकाश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡೆದಿರುವ /ಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿರುವ
प्रयोगाः - > "जगत्प्रकाशं तदशेषमिज्यया भवद्गुरुर्लङ्घयितुं ममोद्यतः"
उल्लेखाः - > रघु० ३-४८
प्रकाश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆವರಣ ರಹಿತವಾದ /ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿಲ್ಲದ /ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ
प्रयोगाः - > "विपिनानि प्रकाशनानि शक्तिमत्त्वाच्चकार सः"
उल्लेखाः - > रघु० ४-३१
प्रकाश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅರಳಿದ /ವಿಕಾಸ ಹೊಂದಿದ
प्रकाश
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ /ಕಣ್ಣೀಗೆ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ
प्रयोगाः - > "उन्निद्रप्रियकमनोरमं रमण्याः संरेजे सरसि वपुं प्रकाशमेव"
उल्लेखाः - > माघ० ८-२८
प्रकाश
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ /ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿಯುವಂತೆ
प्रयोगाः - > "ससहायः स हन्तव्यः प्रकाशं विविधैर्वधैः"
उल्लेखाः - > मनु० ८-१९३
प्रकाश
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಕಿವಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವಂತೆ /ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ
प्रकाश
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಂಸ್ಯ /ಕಂಚು

L R Vaidya

English

 prakASa {% (I) a. (f. शा) %} 1. Visible,  manifest,  Bg.vii.25
bright,  shining,  प्रकाशश्चाप्रकाशश्च लोकालोक इवाचलः R.i.68,  v.2
open,  public
famous,  renowned,  R.iii.48
expanded,  open
open,  denuded of trees,  R.iv.31
(at the end of a compound) looking like.

 prakASa {% (II) m. %} 1. Lustre,  light,  splendour,  brightness
sunshine
fame,  renown,  celebrity
manifestation,  display
an open spot
a golden mirror
a chapter or section of a book
(at the end of titles of works) elucidation,  e.g. काव्यप्रकाश,  भावप्रकाश &c.

 prakASa {% (III) n. %} Brass.[प्रकाशम् is used as an indeclinable in the sense of- (1) openly,  publicly,  स हंतव्यः प्रकाशं विविधैर्वधैः M.viii.193
 (2) aloud,  audibly (used as a stage-direction in this sense).]

Bopp

Latin

 प्रकाश (r. काश् praef. प्र s. अ)
1) clarus,  lucidus,  collu-
stratus. BH. 14. 11.
2) manifestus. BH. 7. 25. -- प्रका-
शम् Adv. clare,  clarâ voce. HIT. 10. 15. -- प्रकाश m.
lumen,  lux. UR. 70. 5.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 प्रकाश on verbal roots. Quoted in Mādhavīyadhātu-
vṛtti.

 प्रकाश in Dharma. See Karmaprakāśa,  Devadāsaprakāśa, 
Sarvadharmaprakāśa. Quoted by Vācaspatimiśra Oxf.
273^a,  by Caṇḍeśvara in Vivādaratnākara,  by Raghu-
nandana,  Keśava in Dvaitapariśiṣṭa,  etc.

 प्रकाश Tarkasaṃgrahadīpikāṭīkā by Nīlakaṇṭha.

 प्रकाश Mahābhāṣyaṭīkā by Nārāyaṇaśeṣa.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 prakāśa,  nt. for regular m.,  light: yad andhakāraṃ tat prakāśam iti saṃjānīṣe,  yac ca prakāśaṃ tad andhakāram iti saṃjānīṣe SP 〔135.4 f.〕 (prose). Perh. attracted to gender of andhakāra.

Lanman

English

 prakāśá,  a. shining out,  clear
 open
-am,  adv. openly,  aloud. [√kāś + pra.]

Abhyankara Grammar

English

प्रकाश  name of commentary on Bhar- trhari's Vakyapadiya by Punjaraja. 31

Sanskrit Tibetan

Tibetan

kha bye ba
१) उत्फुल्ल २) काकास्यक (?) ३) क्षेवथु ४) पुष्प ५) प्रकाश ६) पुल्लित ७) विकस्ति ८) स्फुट ९) स्फुटित

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
प्रकाशस्तेज उद्योत आलोको वर्च आतपः ।
-wordlist-
 
प्रकाश (पुं),  तेजस् (क्ली),  उद्योत (पुं),  आलोक (पुं),  वर्चस् (क्ली),  आतप (पुं)

--source--
 
कांस्ये विद्युत्प्रियं घोषं प्रकाशं वङ्गशुल्वजम् ।
घण्टाशब्दमसुराह्वं रवणं लोहजं मलम् ॥ १०४९ ॥
-wordlist-
 
कांस्य (क्ली),  विद्युत्प्रिय (क्ली),  घोष (पुं),  प्रकाश (क्ली),  वङ्गशुल्वज (क्ली),  घण्टाशब्द (क्ली),  असुराह्व (क्ली),  रवण (क्ली),  लोहज (क्ली),  मल (क्ली)

--source--
 
स्युरुत्तरपदे प्रख्यः प्रकारः प्रतिमो निभः ।
भूतरूपोपमाः काशः संनीप्रप्रतीतः परः ॥ १४६२ ॥
-wordlist-
 
प्रख्य (पुं),  प्रकार (पुं),  प्रतिभ (पुं),  निभ (पुं),  भूत (पुं),  रूप (क्ली),  उपमा (स्त्री),  सङ्काश (पुं),  नीकाश (पुं),  प्रकाश (पुं),  प्रतिकाश (पुं)

--source--
 
अबाधोच्छृङ्खलोद्दामानियन्त्रितमनर्गलम् ॥ १४६६ ॥
निरङ्कुशे स्फुटे स्पष्टं प्रकाशं प्रकटोल्बणे ।
व्यक्तं वर्तुलं तु वृत्तं निस्तलं परिमण्डलम् ॥ १४६७ ॥
-wordlist-
 
अबाध (क्ली),  उच्छृङ्खल (क्ली),  उद्दाम (क्ली),  अयन्त्रित (क्ली),  अनर्गल (क्ली),  निरङ्कुश (क्ली),  स्फुट (क्ली),  स्पष्ट (क्ली),  प्रकाश (क्ली),  प्रकट (क्ली),  उल्बण (क्ली),  व्यक्त (क्ली),  वर्तुल (क्ली),  वृत्त (पुंक्ली),  निस्तल (क्ली),  परिमण्डल (क्ली)

--source--
 
प्रादुराविः प्रकाशे स्यादभावे त्व न नो नहि ।
-wordlist-
 
प्रादुर् (अ),  आविर् (अ),  प्रकाश (क्ली),  अभाव (पुं),  अ (अ),  न (अ),  नो (अ),  नहि (अ)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

प्रकाश
प्रकाश,  आलोक,  उद्द्योत
स्मृतः प्रकाश आलोक उद्द्योतश्च समास्त्रयः ।
verse 1.1.1.66
page 0009

सदृश्
सदृश्,  समान,  सदृश,  सदृक्ष,  प्रख्य,  प्रकाश,  प्रतिम,  प्रकार,  तुल्य,  सम,  सन्निभ
सदृक् समानः सदृशः सदृक्षः, 
प्रख्यः प्रकाशः प्रतिमः प्रकारः ।
तुल्यः समः सन्निभ इत्यभिन्नाः, 
शब्दाः प्रयोगेषु गवेषणीयाः ॥ ६९४ ॥
verse 4.1.1.694
page 0080

विशद
विशद,  प्रकट,  स्पष्ट,  प्रकाश,  स्फुट
विशदं प्रकटं स्पष्टं प्रकाशं स्फुटमिष्यते ।
verse 4.1.1.752
page 0086

प्रादुस्
प्रादुस्,  प्रकाश,  सम्भव
प्रकाशे सम्भवे प्रादुः प्रधानसदृशोः प्रति ।
verse 5.1.1.881
page 0100

एकाक्षरनाममाला

Sanskrit

क,  सूर्य,  मित्र,  वायु,  अग्नि,  ब्रह्मन्,  आत्मन्,  यम,  केकिन्,  प्रकाश,  वक्त्र
कः सूर्यमित्रवाय्वग्निब्रह्मात्मयमकेकिषु ।
प्रकाशवक्त्रयोश्चापि कं नीरसुर(ख)मूर्धसु ॥ ९ ॥
verse 1.1.1.9
page 0119

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: प्रकाशः
Root: प्रकाश
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ आतपः
Meaning(s):
⇒ Light
Shloka(s):
1|2|31|2 ► सन्तापः स्यात्प्रकाशस्तु द्योत आलोक आतपः॥ (स्वर्गकाण्डः/लोकपालाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 1|2|31|2 ⇢ प्रकाशः (प्रकाश) (पुं) ⇒ Light ⇒ आतपः
➠ 1|2|31|2 ⇢ द्योतः (द्योत) (पुं) ⇒ light ⇒ आतपः
➠ 1|2|31|2 ⇢ आलोकः (आलोक) (पुं) ⇒ light ⇒ आतपः
➠ 1|2|31|2 ⇢ आतपः (आतप) (पुं) ⇒ light ⇒ आतपः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ प्रभा
जातिः ➡ दिव्यम्
    

Mahabharata

English

Prakāśa^1,  a ṛshi. § 736b (Vītahavyop.): XIII,  30,  2002 (son of Tamas),  2003 (father of Vāgindra).

Prakāśa^2 = Śiva (1000 names^2).

पुराणम्

English

प्रकाश / PRAKĀŚA. A brahmin born of the family of bhṛgu. He was the son of tamas who belonged to the race of gṛtsamada. (Śloka 63,  Chapter 30,  anuśāsana parva).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रकाशं,  क्ली,
   (प्रकाशते इति । प्र + काश +अच् ।) कांस्यम् । इति हेमचन्द्रः ॥
 (दीप्तिः ।यथा,  महाभारते । ३ । १७१ । २७ ।“पुनः प्रकाशमभवत् तमसा ग्रस्यते पुनः ।भवत्यदर्शनो लोकः पुनरप्सु निमज्जति ॥
”)

 प्रकाशः,  पुं,
   (प्रकाशते इति । प्र + काश + अच् ।)रौद्रः । तत्पर्य्यायः । द्योतः २ आतपः ३ ।इत्यमरः । १ । ४ । ३४ ॥
 राजनिर्घण्टोक्त-पर्य्यायाः प्रभाशब्दे द्रष्टव्याः ॥
 (यथा,  पञ्च-दश्याम् । २ । ३८ ।“निर्ज्जगद्बोमदृष्टञ्चेत् प्रकाशतमसी विना ।क्व दृष्टं किञ्च ते पक्षे न प्रत्यक्षं वियत् स्वलु ॥
”)प्रदीप्तः । तत्पर्य्यायः । स्फुटम् २ स्पष्टम् ३प्रकटम् ४ उल्वणम् ५ व्यक्तम् ६ । इति हेम-चन्द्रः ॥
 प्रव्यक्तम् ७ उद्रिक्तम् ८ । इति जटा-घरः ॥
 प्रहासः । इति मेदिनी । शे,  २४ ॥
अतिप्रसिद्धः । इति शब्दरत्नावल्यमरौ ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रकाश पु०
  प्र + काश--घञ् । १ आतपे २ विकाशे च । कर्त्तसिअच् । ३ विकाशयुक्ते त्रि०
  अमरः । प्रकाशश्च सत्वज्ञानतेजःसाधारणः यथोक्तम् “जडपकाशायोगात् प्रकाशः” सां० सू०“वैशेषिका आहुः । प्रागप्रकाशरूपस्य जडस्यात्मनोमनःसंयोगाज्ज्ञानाख्यप्रकाशो जायत इति तन्न । लोकेजडस्याप्रकाशस्य लोष्टादेः प्रकाशोत्पत्त्यदर्शनेन तद-योगात् । अतः सूर्य्यादिवत् प्रकाशस्वरूप एव पुरुषःइत्यर्थः । तथा च स्मृतिः “यथा प्रकाशतमसोः समन्धोनोपपद्यते । तद्वदैक्यं न शंसध्वं प्रपञ्चपरमात्मनोः” ।इति । “यथा दीपः प्रकाशात्माह्रस्वो वा यदि वा महान् ।ज्ञानात्मानं तथा विद्यात् पुरुषं सर्वजन्तुषु” इति च ।प्रकाशत्वं च तेजःसत्त्वचैतन्येष्वनुगतमखण्डोप्राधिरनु-गतव्यवहादिति । ननु प्रकाशस्वपरूत्वेऽपि तेजोबद्धर्म-धर्मिभावोऽस्ति न वा तत्राह सां० प्र० भा० “निर्गुणत्वान्नाचिद्धर्मा” सू० “पुरुषस्य प्रकाशरूपत्वे सिद्धे तत्सम्बन्ध-मात्रेणान्यव्यवहारोपपत्तौ प्रकाशात्मकधर्मकल्पनागौरव-मित्यपि बोध्यम् । तेजसश्च प्रकाशाख्यरूपविशेषाग्रहेऽपिस्तर्शपुरस्कारेण ग्रहात् प्रकाशतेजसोर्भेदः मिद्ध्यति ।आत्मनस्तु ज्ञानाख्यपकाशाग्रहकाले ग्रहणं नास्तीत्यतोलाववाद्धर्मधर्मिभावशूत्यं प्रकाशरूपमेवात्मद्रव्यं क-ल्प्यते । तस्य च न गुणत्वन् संयोगादिमत्त्वात् अना-श्रितत्वाच्चेति । तथा च स्मर्य्यते “ज्ञानं नैवात्मानोधर्मो न गुणो वा कथञ्चन । ज्ञानस्वरूप एवात्मा नित्यापूर्णः सदा शिवः” सां० प्र० भा० । वैवस्वतमनोः २ पुत्रभेदेहरिवं० ७ अ० ।

Capeller

German

 प्रकाश॑ hell,  leuchtend,  sichtbar,  offen, 
öffentlich,  bekannt,  berühmt durch
(Instr. o. —°),  in (—°). प्रकाश (°—)
u.
°शम् öffentlich,  sichbar,  deutlich, 
laut. m.
  प्रकाश Helle,  Licht,  Schein, 
(adj. —° ähnlich,  gleich),  Klarheit, 
Offenkundigkeit,  Berühmtheit. Loc.
adv. öffentlich,  vor aller Augen. 

Grassman

German

 prakāśá,  m.,  Helle,  Licht [von kāś mit prá].
-ás {950, 6}.

Burnouf

French

 प्रकाश प्रकाश a. (काश्) clair,  brillant,  lumineux.
Au fig. visible
 évident,  manifeste
		 public,  notoire
		 fameux
en compos. tel que. -- S. m.
  éclat.
		 Au fig. évidence
 publicité
renom
		 qqf.  rire,  éclat de la joie. -- S. n.
  métal de cloches.
प्रकाशक a. (sfx. अक) qui éclaire,  qui illumine
brillant. -- S. m.
  soleil.
प्रकाशकज्ञातृ m.
  (ज्ञा) coq.
प्रकाचता f.
  célébrité,  gloire.
प्रकाचयामि (c. de काश्) illuminer.
		 Faire
apparaître
		 au fig. manifester
		 présenter une personne à une
autre.
प्रकाशात्मन् m.
  l'astre lumineux par lui-même,  le Soleil.
प्रकाचे (काश्) briller,  luire
		 apparaître, 
नभसि dans le ciel.

Stchoupak

French

 प्र-काश-
 a. brillant,  resplendissant 
 manifeste,  clair,  ouvert, 
public 
 célèbre,  renommé pour (instr. ifc.) 
 ifc. qui a l'aspect de,  qui
ressemble à 
 -अम् et iic. ouvertement,  publiquement,  devant tout le monde
 
 à haute voix 
 m.
  clarté,  splendeur,  lumière 
 explication 
 apparition, 
manifestation 
 publicité 
 gloire 
 grand air,  endroit découvert 
 -ए
ouvertement,  publiquement,  devant tout le
 monde 
 ifc. en présence
de 
 -ता- f.
  clarté,  splendeur 
 publicité,  renommée (-तां गम्-
devenir connu,  devenir public) 
 -त्व- nt. renommée,  célébrité 
-वन्त्- a. brillant,  resplendissant 
 m.
  un des pieds de Brahma.
°कर्तृ- m.
  soleil.
°कर्मन्- a. dont l'office est de distribuer la lumière (soleil).
°नारी- f.
  femme publique,  prostituée.
प्रकाशी-करण- nt. éclairage,  fait d'illuminer.
प्रकाशेतर- a. invisible.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.