| YouTube Channel

प्रकम्पन (prakampana)

 
शब्दसागरः
English
प्रकम्पन
mfn.
(-नः-ना-नं) Trembling violently.
m.
(-नः)
1. Wind, air, (gener-
ally violent.)
2. A hell.
n.
(-नं) Violent or excessive motion, great
trembling.
E.
प्र implying excess, कम्पन trembling.
Capeller Eng
English
प्रकम्पन
m.
wind
n.
=
prec.
m.
Yates
English
प्र-कम्पन (नः) 1.
m.
Wind, air
a hell.
n.
Great trembling.
a. Trembling
Spoken Sanskrit
English
प्रकम्पन - prakampana -
n.
- trembling
प्रकम्पन - prakampana - storm [ Beaufort scale 11 ]
प्रकम्पन - prakampana -
adj.
- trembling violently
प्रकम्पन - prakampana -
m.
- hurricane
प्रकम्पन - prakampana -
m.
- wind
प्रकम्पन - prakampana -
m.
- air
प्रकम्पन - prakampana -
n.
- violent or excessive motion
प्रकम्पन - prakampana -
n.
- great trembling
Wilson
English
प्रकम्पन
mfn.
(-नः-ना-नं) Trembling violently.
m.
(-नः)
1 Wind, air.
2 A hell.
n.
(-नं) Violent or excessive motion, great trembling.
E.
प्र implying excess, कम्पन trembling.
Apte
English
प्रकम्पन [prakampana],
a.
Causing to shake.
नः Wind, violent wind or gust
प्रकम्पनेनानुचकम्पिरे सुराः
Śi.*
1.61
14.43.
N.
of a hell. -नम् Excessive or violent trembling, violent motion.
Apte 1890
English
प्रकंपन a. Causing to shake.
नः 1 Wind, violent wind or gust
प्रकंपनेनानुचकंपिरे सुराः Śi. 1. 61. 14. 43.
2 N. of a hell.
नं Excessive or violent trembling, violent motion.
Monier Williams Cologne
English
प्र-°कम्पन mf(आ, or ई)n. trembling violently,
W.
प्र-°कम्पन
m.
wind, air,
Śiś.
N.
of a hell,
L.
of an Asura,
Kathās.
प्र-°कम्पन
n.
great trembling, violent or excessive motion,
MBh.
Hariv.
(cf.
Pāṇ.
viii, 4, 32, Sch.)
Monier Williams 1872
English
प्र-कम्पन, अस्, ई, अम्, causing to tremble
(अस्), m. wind, air
N. of a hell
of an Asura
(अम्), n. great trembling, shaking, swaying to and
fro, violent or excessive motion.
Benfey
English
प्रकम्पन प्र-कम्प् + अन।
I.
adj.
Causing to tremble.
II.
m.
1. Wind,
2. A hell.
III.
n.
Violent motion,
great trembling, shaking, MBh. 12,
3840.
Apte Hindi
Hindi
प्रकम्पन
वि* - प्र+कम्प्+ल्युट्
हिलाने वाला
प्रकम्पनः
पुं*
- -
"हवा, प्रचंड वायु, आंधी का झोंका"
प्रकम्पनः
पुं*
- -
नरक का नाम
प्रकम्पनम्
नपुं*
- -
"अत्यधिक या प्रचंड कंपकंपी, जोरदार थरथरी"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रकम्पन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿರುಗಾಳಿ /ವೇಗವಾದ ಗಾಳಿ
निष्पत्तिः - > प्र + कपि (चलने) + णिच् - "ल्युः" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > प्रकम्पयति इति
प्रयोगाः - > "प्रियेण तस्यानपराधबाधिताः प्रकम्पनेनानुचकम्पिरे सुराः"
उल्लेखाः - > माघ० १-६१
प्रकम्पन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಡುಗುವುದು /ಅಲುಗಾಡುವುದು
निष्पत्तिः - > प्र + कपि - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रकम्पन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಡುಗಿಸುವ /ಭಯಗೊಳಿಸುವ
प्रयोगाः - > "आद्यकोलतुलितां प्रकम्पनैः कम्पितां मुहुरनीदृगात्मनि"
उल्लेखाः - > माघ० १४-४३
L R Vaidya
English
prakaMpana {% (I) m. %} 1. Wind, air (generally violent), प्रकंपनेनानुचलंपिरे सुराः Sis.i.61
2. name of a hell.
prakaMpana {% (II) n. %} Violent trembling, excessive motion.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वायुः समीरसमिरौ पवनाशुगौ नभःश्वासो नभस्वदनिलश्वसनाः समीरणः
वातोऽहिकान्तपवमानमरुत्प्रकम्पनाः कम्पाङ्कनित्यगतिगन्धवहप्रभञ्जनाः ११०६
मातरिश्वा जगत्प्राणः पृषदश्वो महाबलः
मारुतः स्पर्शनो दैत्यदेवो झञ्झा वृष्टियुक् ११०७
-wordlist-
वायु (पुं), समीर (पुं), समिर (पुं), पवन (पुं), आशुग (पुं), नभःश्वास (पुं), नभस्वत् (पुं), अनिल (पुं), श्वसन (पुं), समीरण (पुं), वात (पुं), अहिकान्त (पुं), पवमान (पुं), मरुत् (पुं), प्रकम्पन (पुं), कम्पाङ्क (पुं), नित्यगति (पुं), गन्धवह (पुं), प्रभञ्जन (पुं), मातरिश्वन् (पुं), जगत्प्राण (पुं), पृषदश्व (पुं), महाबल (पुं), मारुत (पुं), स्पर्शन (पुं), दैत्यदेव (पुं), झञ्झा (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रकम्पनः,
पुं,
(प्रकम्पयतीति प्र + कपि + णिच् +ल्यु ।) वायुः इति हेमचन्द्रः
(यथा, माघे ६१ ।“निशान्तनारीपरिधानधूनन-स्फुटागसाप्यूरुषु लोलचक्षुषः ।प्रियेण तस्यानपराधबाधिताःप्रकम्पनेनानुचकम्पिरे सुराः
”)नरकविशेषः इति शब्दरत्नावली
(राक्षस-विशेषः इति रामायणम्
प्र + कपि + ल्युट् ।)कम्पातिशये, क्ली
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रकम्पन
पु०
प्र + कपि--णिच्--युच् वायौ “प्रकम्पनेनानुचक्रम्पिरे सुराः” माघः नरकभेदे शब्दरत्ना० ।३ प्रकम्पनकारके
त्रि०
Capeller
German
प्रकम्पन
m.
Wind.