प्यै (pyai)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्यै(ङ)प्यैङ् r. 1st cl. (प्यायते)
	 1. To grow or increase.
	 2. To swell. Caus.
(प्याययति-ते) With आ to make comfortable.
	 2. To enlarge.

Yates

English

 प्यै (ङ) प्यायते 1.
d. To increase.

Wilson

English

 प्यै (ङ) प्यैङ् r. 1st cl. (प्यायते) To grow or increase.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

प्यै [pyai],  1 Ā. (प्यायते,  पीन)

To grow,  increase,  swell
 अताय्यस्योत्तमं सत्त्वमप्यायि कृतकृत्यवत् Bk.*
  6.33.

To become full or exuberant.

To overfill,  surcharge.Caus.   (प्याययति-ते)

To increase,  enlarge,  make fat or comfortable
 यैः कृतः...... क्षयी चाप्यायितः सोमः Ms.*
  9.314.

To gratify,  regale.

Apte 1890

English

 प्यै {c1c} A. (प्यायते,  पीन) 1 To grow,  increase,  swell
 Bk. 6. 33 
2 To become full or exuberant. 
3 To overfill,  surcharge. 
Caus. (प्या ययति ते) 1 To increase,  enlarge,  make fat or comfortable
 Ms. 9. 314. 
2 To gratify,  regale. 

Monier Williams Cologne

English

 प्यै or प्याय् cl.
  1. Ā. (Dhātup.   xxii,  68
 xiv,  17) प्या॑यते (pf.  पप्ये Gr.
 
 aor.
  अप्यायि,  ib.
 अप्यासम्,  AitĀr.
  
 Prec.  प्यायिषीमहि or प्यासिषीमहि,  AV.
  
 VS.
 
 Br.
 
 fut. प्यास्यते or प्यायिष्यते Gr.
 
 प्याता,  प्यायिता,  ib.), 
to swell,  be exuberant,  overflow:
Caus.
  प्याय॑यति,  °ते,  AV.
   &c.
  
 (Pass.  प्याय्य॑ते,  Br.
 ) to make overflow,  fill up (mostly in comp.  with आ- See आ-प्यै
 cf.
   √ पि,  पी).

Monier Williams 1872

English

 प्यै प्यै or प्याय् (developed out of a
Vedic rt. पी
 cf. rt. पिन्व्),  cl. 1. A. प्या-
यते (Ved. पयते),  पिप्ये (Ved. पीपाय),  प्यास्-
यते,  प्यायिष्यते,  अप्यास्त,  अप्यायिष्ट,  अप्यायि, 
प्यातुम्,  प्यायितुम्,  to swell,  become swollen or
distended
 to be exuberant
 to become full
 to
increase,  grow
 to overflow
 to cause to swell, 
distend
 to fill to excess,  overfill,  surcharge,  cause to
run over or overflow: Caus. प्याययति,  -यितुम्, 
(with आ,  see आ-प्यै।)

Macdonell

English

 प्यै PYAI,  Ⅰ. Ā. pyā́ya,  be exuberant,  swell,  🞄overflow. ā,  swell,  ferment (fluids)
 become 🞄full of,  grow rich in (in. )
 cs. -pyāyáya,  P. Ā. cause to swell,  full up,  water (Soma)
 🞄quicken,  refresh,  strengthen
 replenish,  augment: 🞄pp. āpyāyita,  fattened,  strengthened. 🞄sam-ā,  swell,  increase
 cs. nourish,  animate,  🞄refresh.

Benfey

English

 प्यै प्यै,  and प्याय् प्यय् (de-
veloped out of vedic पी),  i. 1,  Ātm. 
To be exuberant,  to increase. Ptcple.
of the pf.  pass.
 I. प्यान।
 II. पीन, 
Fat,  bulky,  corpulent,  Rām.  1,  1,  13.
 III. प्यायित। -- With the prep. आ
आ, 
 1. To increase,  MBh. 14,  989.
 2.
To cause to prosper,  5,  508. आपीन, 
Full,  abounding in milk,  MBh. 1,  3934.
n.
  An udder,  Ragh. 2,  18. Caus.
प्यायय, 
 1. To augment,  MBh. 3, 
13542.
 2. To nourish,  Lass. 59. 14.
 3.
To refresh,  Megh. 45.
 5. To encour-
age,  MBh. 12,  10148. आप्यायित,  Fat-
tened,  strengthened,  Pañc. 9,  4. -- With
समा सम्-आ,  To increase. Caus. To re-
fresh,  to animate,  MBh. 3,  8725. -- Akin
are probably A.S. faett,  O.H.G feizt.

Apte Hindi

Hindi

प्यै
"भ्वा* आ*,  " - -
"बढ़ना,  वृद्धि को प्राप्त होना,  मोटा होना"

प्यै
"भ्वा* आ*,  " - -
"पुष्कल होना,  समृद्ध"

प्यै
"प्रेर* ,  " - -
बढ़ाना

प्यै
"प्रेर* ,  " - -
"बड़ा करना,  मोटा बनाना,  सुखी करना"

प्यै
"प्रेर* ,  " - -
"तृप्त करना,  इच्छानुसार संतुष्ट करना"

L R Vaidya

English

 pyE {% vi. 1A (pp. पीन
 pres. प्यायते) %} . To grow,  to swell,  to increase,  Bt.vi.33.

 pyE {% Caus. (प्याययति-ते) %} With आ-,  1. to make comfortable
 2. to enlarge.

Bopp

Latin

 प्यै 1. A. (वृद्धौ) pinguescere,  crescere. Part. pass. पीन
pinguis,  corpulentus,  crassus,  turgidus. N. 5. 6. Etiam
प्यान. PAN. VI. 1. 28. (V. पीवर et cf. gr. πῑαϱός,  πῖας,  πῑων,  πῑμελή
lat. pinguis
 island. vet. feit-r pinguis
anglo-sax. faett
 germ. vet. feizt
 nostrum feist,  fett
 v.
Graff. III. 738.)
c. आ
1) pinguescere,  crescere. RIGV. 91. 16.: आप्याय-
स्व. -- आप्यान pinguis,  turgidus. BHATT. 5. 16. 9. 2.
2) augere,  corroborare. MAH. 5. 508.: अप्यायध्वन् तप-
सा तेजसा माम्. -- Caus.
1) pinguefacere,  augere, 
amplificare. MAH. 3. 13542.: तेजसा तव तेजो विष्णुर्
आप्यायिष्यति
 R. Schl. I. 28. 30.: तपोयोगबलेनै
ऽनम् आप्याययितुम् अर्हसि.
2) exhilarare,  oblectare.
MEGH. 45.: आप्याययेस् तम् मयूरम्. V. आप्यायित.
c. आ praef. सम् id. BHATT. 14. 62.: मन्युर् अस्य समा-
पिप्ये. -- Caus. MAH. 3. 8725.: स समाप्यायितो वि-
ष्णुना बलवान् समपद्यत.

Kridanta Forms

Sanskrit

प्यै (प्यै॒ङ् वृद्धौ - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  प्यानम्
अनीयर् =  प्यानीयः - प्यानीया
ण्वुल् =  प्यायकः - प्यायिका
तुमुँन् =  प्यातुम्
तव्य =  प्यातव्यः - प्यातव्या
तृच् =  प्याता - प्यात्री
क्त्वा =  प्यात्वा
ल्यप् =  प्रप्याय
क्तवतुँ =  प्यानवान् - प्यानवती
क्त =  प्यानः - प्याना
शानच् =  प्यायमानः - प्यायमाना

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  प्यै
मूलधातुः:
   प्यैङ्
धात्वर्थः:
  वृद्धौ
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  आत्मनेपदी
रूपम्:
  प्यायते

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  प्रप्यै,  प्यै,  पिन्व्
verb
 
वस्तुविशेषस्य अन्तर्भागस्य वायोः वा द्रवस्य वा आपूरणेन वृद्ध्यनुकूलः व्यापारः।
 "जले निमज्जिताः चणकाः प्रप्यायन्ते।"

Synonyms:
  वृध्,  संवृध्,  एध्,  स्फुट्,  विकस्,  फुल्ल्,  उद्भिद्य,  रुह्,  ऋध्,  पुष्,  उपचीय,  स्फाय्,  प्यै
verb
 
अवयवोपचयनानुकूलः व्यापारः।
 "सम्यक् रक्षणेन क्षुपाः शीघ्रं वर्धन्ते।"

Synonyms:
  मिद्,  स्फाय्,  प्यै,  नीव्
verb
 
मेदोवृद्ध्यनुकूलः व्यापारः।
 "इदानीं सा अतीव मेद्यति।"

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्यै,  ङ वृद्धौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा०-आत्म०-अक०-अनिट् ।) अन्तःस्थाद्ययुक्तः । ङ,  प्यायते ।इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्यै वृद्धौ भ्वा०
  आ० अक० अनिट् । प्यायते अप्यास्त ।

Burnouf

French

 *प्यै प्यै। प्याये 1
 p. पप्ये et
पिप्ये
 f2. प्यास्ये et प्यायिष्ये
 a1. 3p.
अप्यास्त,  अप्यायि et अप्यायिष्ट
 pp. प्यान et
पीन। Devenir gras
 grossir,  croître. Cf.  पी।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.