| YouTube Channel

पौष्कर (pauSkara)

 
शब्दसागरः
English
पौष्कर
mfn.
 (-रः-री-रं) Relating to a pond, to a lotus, to fragrant Costus,
&c.
E.
 पुष्कर, q. v., अण्
aff.
Yates
English
पौष्कर (रः-री-रं)
a. Belonging to a
pond or to a lotus.
Wilson
English
पौष्कर
mfn.
 (-रः-री-रं) Relating to a pond, to a lotus, to
fragrant Costus, &c.
E.
 पुष्कर, q. v., अण्
aff.
Apte
English
पौष्कर [pauṣkara] रक [raka], रक (-री, -की
f.
 ) Relating to the blue lotus.
Apte 1890
English
पौष्कर
रक (री-की f.), Relating to the blue lotus.
Monier Williams Cologne
English
पौष्कर mf(ई)n. relating to or made of or connected with the blue lotus,
MBh.
Hariv.
Pur.
(m. with or
scil.
 प्रादुर्-भाव, ‘the appearance of Viṣṇu in the form of a lotus flower’,
Hariv.
 )
relating to or derived from Costus Speciosus or C°
पौष्कर
n.
 the root (with or sc. मूल) or fruit of C° Sp° or Ar°,
Suśr.
L.
N.
 of wk.
Monier Williams 1872
English
पौष्कर पौष्कर, अस्, ई, अम् (fr. पुष्कर),
relating to the blue lotus-flower, made or consisting
of blue lotuses, treating of the blue lotus
(with
प्रादुर्-भाव) the appearance of Viṣṇu in the
form of a lotus-flower
belonging to or derived from
Costus Speciosus or C. Arabicus
(अम्), n. the root or
fruit of the plant Costus Speciosus or C. Arabicus.
Macdonell
English
पौष्कर pauṣkara,
a.
 (ī) relating to the blue 🞄lotus.
Benfey
English
पौष्कर पौष्कर, i. e. पुष्कर + अ,
I.
adj.
 ,
f.
 री।
1. Relating to the blue
lotus.
2. Consisting of its flowers,
Hariv. 9437.
3. Relating to the Costus
speciousus.
II.
n.
 The fruit of the
Costus speciosus.
Apte Hindi
Hindi
पौष्कर
वि* - पुष्कर+अण्
नील कमल से संबंध रखने वाला
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पौष्कर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುಷ್ಕರ ಮೂಲ /ತಾವರೆಯ ಗೆಡ್ಡೆ
व्युत्पत्तिः - > पुष्करमिव मूलमस्य
पौष्कर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಾವರೆ ಹೂಗಳ ರಾಶಿ /ಕಮಲಗಳ ಸಮೂಹ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-२-३७)
व्युत्पत्तिः - > पुष्कराणां समूहः
पौष्कर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಮಲಸಂಬಂಧವಾದ /ತಾವರೆಯ ಸಂಬಂಧವಾದ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > पुष्करस्येदम्
L R Vaidya
English
pOzkara {% a. (f. री) %} Relating to the blue lotus.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
पौष्कर from Śaivāgama. Mysore 4. Quoted by Rāma-
kaṇṭha in Nareśvaraparīkṣā.
C. by Umāpatiśivācārya. Mysore 3.
पौष्कर Quoted by Hemādri in Pariśeṣakhaṇḍa 2, 292.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पौष्करं,
क्ली,
 (पुष्करस्येदमिति । पुष्कर + अण् ।)पुष्करमूलम् । इति राजनिर्घण्टः ॥
(अस्यपर्य्यायो गुणाश्च यथा, --“उक्तं पुष्करमूलन्तु पौष्करं पुष्करञ्च तत् ।पद्मपत्रञ्च काश्मीरं कुष्ठभेदमिमं जगुः ॥
पौष्करं कटुकन्तिक्तमुक्तं वातकफज्वरान् ।हन्ति शोथारुचिश्वासान् विशेषात् पार्श्वशूल-नुत् ॥
”अस्य प्रतिनिधिर्यथा, --“पौष्कराभावतः कुष्ठम् ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पौष्कर
न०
 पुष्करस्याकारोऽस्त्यस्य सूले प्रज्ञा० अण् । १ पुष्कर-मूले राजनि० पुष्करस्येदम् अण् । २ पुष्करसम्बन्धिनित्रि० विष्णोः पद्मतया प्रादुर्भावयुते ३ पाद्मे कल्पे
पु०
 ।
Stchoupak
French
पौष्कर-
-ई- a. relatif au lotus bleu.