पौर (paura)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English पौर paura citizen
पौर paura civic
पौर paura civilian
पौर paura civil
पौर paura belonging to a town or city
पौर paura urban
पौर paura name of a dynasty
पौर paura townsman
पौर paura name of a RSi
पौर paura prince engaged in war under certain circumstances
पौर paura species of fragrant grass
पौर paura citizen
नगरस्थ nagarastha citizen
पुरवासिन् puravAsin citizen
नागरिक nAgarika citizen
नगरवासिन् nagaravAsin citizen
राष्ट्रिक rASTrika citizen
जानपद jAnapada citizen
नागर nAgara citizen
नागरक nAgaraka citizen
नैगम naigama citizen
पट्टनिवसन paTTanivasana citizen
पौरिक paurika citizen
प्रकृति prakRti citizens
पौरजन paurajana citizens
पुरजन purajana citizens
पुरीलोक purIloka citizens
नागरस्त्री nAgarastrI female citizen
अभिगृहीत जानपद abhigRhIta jAnapada adopted citizen
तण्डुरीण taNDurINa one not a citizen
पौरसख्य paurasakhya fellow-citizenship
सपौर sapaura accompanied by citizens
नागरिकता अवाप्ति nAgarikatA avApti acquisition of citizenship
जानपदता- अवाप्ति jAnapadatA- avApti acquisition of citizenship
पौर paura townsman
नैगम naigama townsman
पौरिक paurika townsman
पौर paura civilian
Wilson
EnglishApte
Englishपौर [paura], (-री ) [पुरे वसति शैषिको अण्]
Relating to a city or town, produced in a town, civic.
Filling one's own belly.
रः A townsman, citizen, (opp. जानपद)
6.41
2.1, 74
12.3
16.9.
A term applied to a prince engaged in war under particular circumstances.
A planet in a state of opposition to other planets. -री The language of the servants in a palace. -रम् A sort of grass (रोहिष).Comp. -अङ्ना, -योषित् , -स्त्री a woman living in a town
विद्युद्दामस्फुरितचकितैर्यत्र पौराङ्गनानां लोलापाङ्गैर्यदि न रमसे लोचनैर्वञ्चितो$सि 27. -कार्यम् public business
अर्थजातस्य गणनाबहुलतयैकमेव पौरकार्यमवेक्षितम् 6.
जनः, लोकः a citizen.
citizens, burghers. -जानपद belonging to town and country. -दाः (pl. ) citizens and rustics, townsmen and country people
कथं दुर्जनाः पौरजानपदाः 1. -वृद्धः an eminent citizen, an elder man. -सख्यम् fellow-citizenship
दशाब्दाख्यं पौरसख्यम् 2.134.
Apte 1890
Englishपौर a. (री f.) [पुरे वसति शैषिके अण्] 1 Relating to a city or town, produced in a town, civic.
2 Ved. Filling one's own belly.
रः 1 A townsman, citizen
(opp. जानपद)
Ku. 6. 41
Me. 27
R. 2. 10, 74
12. 3
16. 9.
2 A term applied to a prince engaged in war under particular circumstances.
3 A planet in a state of opposition to other planets.
री The language of the servants in a palace.
रं A sort of grass (रोहिष).
Comp.
अंगना,
योषित् f.,
स्त्री a woman living in a town.
कार्यं public business
अर्थजातस्य गणनाबहुलतयैकभेव पौरकार्यमवेक्षितं Ś. 6.
जनः,
लोकः {1} a citizen. {2} citizens, burghers.
जानपद a. belonging to town and country. (
दाः pl.) citizens and rustics, townsmen and country people
कथं दुर्जनाः पौरजानपदाः U. 1.
वृद्धः an eminent citizen, an elder man.
सख्यं fellow-citizenship.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishपौर 1. पौर, अस्, m. (fr. 1. पुर् or fr. rt.
पॄ?), Ved. ‘filling, sating, ’ an epithet of Soma (Sāy.
= उदर-पूरक)
‘filler, increaser, ’ an epithet of
the Aśvins
an epithet of Indra (Sāy. = पूरयितृ)
N. of a Ṛṣi the author of the hymns Ṛg-veda V.
73, 74
(आस्), m. pl., N. of a dynasty.
पौर 2. पौर, अस्, ई, अम् (fr. पुर, see 3. पुर्),
belonging to a town or city, produced in a town
or city
(अस्), m. a townsman, burgher, citizen (op-
posed to जानपद)
= नागर, a term for a prince
engaged in war under certain circumstances and (in
astrology) applied to a planet in a state of opposition
to other planets
(ई), f. the language or conversation
of the servants in a palace
(अम्), n. a species of
fragrant grass (= रौहिष).
—पौर-जन, अस्, m.
a person belonging to the town, townsman, citizen.
—पौर-जानपद, अस्, ई, अम्, belonging to town
and country
(आस्), m. pl. citizens and rustics, towns-
men and country people.
—पौर-योषित्, त्, or
पौर-स्त्री or पौराङ्गना (°र-अङ्°), f. a woman
living in a town or city.
—पौर-लोक, आस्, m. pl.
city people, citizens.
—पौर-वृद्ध, अस्, m. a
distinguished or eminent citizen, alderman.
—पौर-
सख्य, अम्, n. fellow-citizenship, connection or
equality with others formed by inhabiting the same
city for ten years.
Macdonell
EnglishBenfey
EnglishHindi
Hindi(पु) कस्बे का रहने वाला
Apte Hindi
Hindiपौर
वि* - पुर+अण्
किसी नगर या शहर से संबंध रखने वाला
पौरः
- पुर+अण्
"शहरी, नागरिक"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaपौर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು /ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವವನು
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-५३)
व्युत्पत्तिः - > पुरे भवः
प्रयोगाः - > "यक्षाः किम्पुरुषाः पौराः योषितो वनदेवताः"
उल्लेखाः - > कुमा० ६-३९
पौर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪಟ್ಟಣಸಂಬಂಧವಾದ /ನಗರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > पुरस्येदम्
पौर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ
पौर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪೂರ್ವದೇಶದಲ್ಲಿರುವ
पौर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪೂರ್ವಕಾಲದ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-५३)
व्युत्पत्तिः - > पुरो भवः
पौर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಚಿ ಹುಲ್ಲು
विस्तारः - > "पौरं त्रिषु पुरोद्भूते कत्तृणे तु नपुंसकम्" - मेदि०
L R Vaidya
EnglishEdgerton Buddhist Hybrid
Englishpaura, only f. °rī, with or sc. vāc(ā) (cf. Skt. paura, subst.
= Pali porī, with vācā
PTSD wrongly gives stem as porin), urbane, courteous, elegant (speech): pauriye vācāye (instr.) Mv 〔iii.322.2〕
(vāg …) na paurī Śikṣ 〔127.5〕 (wrongly transl. Bendall and Rouse)
with vāc, Dbh 〔24.13〕
Bbh 〔65.11〕
sc. vāc, in cpd. paurī-sāṃkathyam Mvy 〔2808〕.
Wordnet
Sanskrit पौर
पौरेण न्यायालयेन सम्बद्धं वा पौरस्य न्यायालयस्य वा।
"तैः स्वस्य पुत्रैः विरुद्धं पौरं प्रकरणं प्रचलति।"
पौर, नागर, नगरीय
नगरसम्बन्धी।
"मह्यं पौरं जीवनं न रोचते।"
Sanskrit Tibetan
Tibetangrong khyer mi
पौर
grong gi brjod pa
पौर
ngo bo
१) पौर २) भाव ३) मौल ४) रूप ५) लक्षण ६) वस्तु ७) शील ८) स्वभाव ९) स्वरूप १०) स्वाभाव्य
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritसौगन्धिकं देवजग्धं पौरं कत्तृणरोहिषे ॥ ११९१ ॥
सौगन्धिक (क्ली), देवजग्ध (क्ली), पौर (क्ली), कत्तृण (क्ली), रौहिष (पुंक्ली)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskritबलभद्रे तु भद्राङ्गः फालो गुप्तवरो बली ॥ ७५ ॥
प्रलापी भद्रचलनः पौरः शेषाहिनामभृत् ।
भद्राङ्ग (पुं), फाल (पुं), गुप्तवर (पुं), बलिन् (पुं), प्रलापिन् (पुं), भद्रचलन (पुं), पौर (पुं), शेषाहिनामभृत् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritप्रकृति
प्रकृति, सत्त्वादि_साम्यावस्था, पौर, अमात्यादि, कारण, कारु, स्वरूप
सत्त्वादीनां साम्यावस्थां प्रकृतिं वदन्ति तत्त्वज्ञाः ।
पौरामात्यादीनि च कारणकारुस्वरूपाणि ॥ ८६४ ॥
verse 5.1.1.864
page 0099
Vedic Reference
EnglishPaura, ‘descendant of Pūru, ’ is the name of a man, presum-
ably a Pūru prince helped by Indra, in a hymn of the Rigveda.^1
The Greek Πῶρος the name of Alexander's rival, is probably
the representative of this word. Oldenberg^2 sees the same
name in another passage also.^3
1) viii. 3, 12.
2) Ṛgveda-Noten, 1, 362
as also Grassmann, Wörterbuch, s.v.
3) v. 74, 4.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritपौरं, (पुरे भवम् । पुर + “तत्र भवः ।” ४ ।३ । ५३ । इत्यण् ।) रोहिषतृणम् । इत्यमरः ।२ । ४ । १६६ ॥
रामकर्पूर इति ख्यातम् ॥
(अस्य पर्य्यायो यथा, --“कत्तृणं रौहिषं देवजग्धं सौगन्धिकन्तथा ।भूतीकं व्यासपौरञ्च श्यामकं धूमगन्धिकम् ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)पुरोद्भूते, त्रि । इति मेदिनी ॥
(यथा, रघुः । ६ । ८५ ।“इति समगुणयोगप्रीतयस्तत्र पौराःश्रवणकटु नृपाणामेकवाक्यं विवव्रुः ॥
”पुं, पुरुराजपुत्त्रः । यथा, ऋग्वेदे । ८ । ३ । १२ ।“शग्धी नो अस्य बद्ध पौरमाविथ धिय इन्द्रसिषासतः ॥
”पूरः पूरक एव । स्वार्थे अण् । उदरपूरके, त्रि । यथा, तत्रैव । २ । ११ । ११ ।“पृणन्तस्ते कुक्षी वर्द्धयन्त्वित्था सुतः पौर इन्द्र-माव ॥
”)
वाचस्पत्यम्
SanskritGrassman
Germanpaurá, m. [von pur], 1〉 Füller vom Soma, sofern er des Geniessenden Bauch füllt (vgl. {202, 11})
2〉 Zufüller, Spender [pur 4] von Göttern und Menschen (Opferen)
3〉 Spender, Mehrer mit dem Gen. [pur 3]
4〉 Eigenname eines von Indra ({623, 12}) oder den Aśvinen ({428, 4}) begünstigten Mannes, Sängers.
-ás 1〉 {202, 11} (neben sutā́sas pṛṇántas kukṣī́). — 3〉 〰 áśvasya purukṛ́t gávām asi (indra) {670, 6}.
-ám 1〉 {428, 4} (udaprútam). — 4〉 {623, 12}.
-ā́ya 4〉 {428, 4}.
-é 1〉 {1019, 5}.
-ā [V. du., Text -a] 2〉 (aśvinau) {428, 4}.
-ā́sas 2〉 {1023, 1}.
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.