| YouTube Channel

पौण्ड्रकः (pauNDrakaH)

 
Apte
English
पौण्ड्रकः [pauṇḍrakḥ], 1 A kind of sugar-cane.
A mixed caste (of sugar-boilers)
cf.
Ms.*
1.44.
Apte Hindi
Hindi
पौण्ड्रकः
पुं*
- पुंड्र+कन्
गन्ने का एक भेद
पौण्ड्रकः
पुं*
- पुंड्र+कन्
वर्णसंकर जाति
पौण्ड्रकः
पुं*
- पुंड्र+ठक्
एक प्रकार का गन्ना पौंडा
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पौण्ड्रकः,
पुं,
(पौण्ड्र एव स्वार्थे कन् ।) इक्षु-भेदः पुँडि आक् इति भाषा (यथा, --“पौण्ड्रको भीरुकश्चैव वंशकः शतपोरकः ।कातारस्तापसेक्षुश्च काष्ठेक्षुः सूचिपत्रकः
नैपालो दीर्घपत्रश्च नीलपोरोऽथ कोशकृत् ।इत्येता जातयः स्थौल्याद्गुणान् वक्ष्याम्यतः-परम्
”इति सुश्रुते सूत्रस्थाने १५ अध्याये
)अस्य गुणाः शीतलत्वम् वृष्यत्वम् स्निग्ध-त्वम् मधुरत्वम् बृहणत्वञ्च इति राजवल्लभः
(गुणान्तरमस्य यथा, --“वातपित्तप्रशमनो मधुरो रसपाकयोः ।सुशीतो बृंहणो बल्यः पौण्ड्रको भीरुकस्तथा
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्वितीये भागे
पौण्ड्रदेशीयनृपः यथा, महाभारते ३४ १० ।“पौण्ड्रको वासुदेवश्च वङ्गः कालिङ्गकस्तथा
”)जातिविशेषः पुँडो इति भाषा शौण्डि-कायां वैश्याज्जातः इति ब्रह्मवैवर्त्तपुराणम्
(पौण्ड्रदेशोद्भवक्षत्त्रियविशेषः तु क्रियालोपा-दिना शूद्रत्वमापन्नः यथा, मनुः १० ४४ ।“पौण्ड्रकाश्चौड्रद्रविडाः काम्बोजा जवनाःशकाः
”)