पृदाकु (pRdAku)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पृदाकु m.
  (-कुः)
	 1. A snake.
	 2. A scorpion. 
	 3. A tiger.
	 4. A leopard or
the small hunting leopard.
	 5. An elephant.
	 6. A tree.
 E.
  पर्द to
fart,  Unādi aff.
   काकु
 the vowel substituted for the semi-vowel.

Capeller Eng

English

 पृ॑दाकु m.
  पृदाकू॑ f.
  adder,  snake.

Yates

English

 पृदाकु (कुः) 2.
m.
  A snake
 a scor-
pion
 a tiger
 a leopard
 a tree.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

पृदाकु 	-	  pRdAku 	-	 m.
  	-	 viper
स्वज 	-	  svaja 	-	 m.
  	-	 viper
भुज्यु 	-	  bhujyu 	-	 f.
  	-	  snake or viper

 
   पृदाकु  pRdAku  m.
   viper  
   पृदाकु  pRdAku  m.
   elephant   
   पृदाकु  pRdAku  m.
   snake  
   पृदाकु  pRdAku  m.
   tiger or panther   
   पृदाकु  pRdAku  m.
   tree  
   पृदाकु  pRdAku  m.
   adder     
            

 
   पृदाकु  pRdAku m.
   viper   
   स्वज  svaja m.
   viper    
   भुज्यु  bhujyu f.
   snake or viper      
            

Wilson

English

 पृदाकु
m.
  (-कुः)
1 A snake.
2 A scorpion. 
3 A tiger.
4 A leopard or the small hunting leopard.
5 An elephant.
6 A tree.
E.
  पर्द to fart,  Uṇādi aff.
   काकु
 the vowel substituted for the
semivowel.

Apte

English

पृदाकुः [pṛdākuḥ],  1 A scorpion. 

A tiger.

A serpent,  adder
 पृदाकुरिव निर्मुक्तो मोक्तव्यो$यं मया यदि Śiva B.15.21.

A tree.

An elephant.

A panther (चित्रक).

Apte 1890

English

 पृदाकुः 1 A scorpion. 
A tiger. 
A serpent,  adder 
A tree 
An elephant. 
A panther (चित्रक). 

Monier Williams Cologne

English

 पृ॑दाकु m.
  an adder,  viper,  snake,  VS.
 
 TS.
 
 AV.
  
 MBh.
   (also °दाकू॑ f.
 )

 a tiger or panther,  L.
 

 पृदाकु [cf.   Lat.
  pardus,  pardalis &c.
  ]

 an elephant,  L.
 

 a tree,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 पृदाकु पृदाकु,  उस्,  m. or पृदाकू,  ऊस्,  f. (said
to be fr. rt. पर्द्),  an adder,  viper,  snake,  serpent
 (उस्), 
m. a scorpion
 a tiger
 a panther (= चित्रक)
 an
elephant
 a tree.
—पृदाकु-सानु,  उस्,  उस्,  उ,  Ved.
having a surface like that of a serpent
 smooth or
variegated or shining like a serpent
 (according to
Sāy.) having the head uplifted like a serpent.

Macdonell

English

 पृदाकु pṛ́dāku,  m.
  adder,  snake.

Benfey

English

 पृदाकु पृदाकु (vb. पर्द्?) m.
 ,  f.
 
कू।
 1. A snake,  MBh. 3,  12190.
 2.
A scorpion. 
 3. A tiger.
 4. A leopard.
 5. An elephant.
 6. A tree.

Apte Hindi

Hindi

पृदाकुः
पुं*
  - "पर्द्+काकु,  संप्रसारणम्,  प्रकारलोपः"
बिच्छू

पृदाकुः
पुं*
  - "पर्द्+काकु,  संप्रसारणम्,  प्रकारलोपः"
व्याघ्र

पृदाकुः
पुं*
  - "पर्द्+काकु,  संप्रसारणम्,  प्रकारलोपः"
"सांप,  छोटा विषैला सांप"

पृदाकुः
पुं*
  - "पर्द्+काकु,  संप्रसारणम्,  प्रकारलोपः"
वृक्ष

पृदाकुः
पुं*
  - "पर्द्+काकु,  संप्रसारणम्,  प्रकारलोपः"
हाथी

पृदाकुः
पुं*
  - "पर्द्+काकु,  संप्रसारणम्,  प्रकारलोपः"
चीता

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पृदाकु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಜ /ಆನೆ
पृदाकु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವ್ಯಾಘ್ರ /ಹುಲಿ
पृदाकु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿರತೆ
पृदाकु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃಶ್ಚಿಕ /ಚೇಳು
पृदाकु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರ್ಪ /ಹಾವು
पृदाकु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃಕ್ಷ /ಮರ
निष्पत्तिः - > पर्द (कुत्सिते शब्दे) - "काकुः" सम्प्रसारणम् अकारस्य लोपश्च (उ० ३-८०)
विस्तारः - > "पृदाकुर्वृश्चिके व्याघ्रे चित्रके च सरीसृपे" - हेम०

L R Vaidya

English

 pfdAku {% f. %} 1. A tiger
a panther
an elephant
a tree
a scorpion
a serpent.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।
पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥
भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।
काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥
दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।
कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
-wordlist-
 
जाहक (पुं),  गात्रसङ्कोचिन् (पुं),  मण्डलिन् (पुं),  नकुल (पुं),  पिङ्गल (पुं),  सर्पहन् (पुं),  बभ्रु (पुं),  सर्प (पुं),  अहि (पुंस्त्री),  पवनाशन (पुं),  भोगिन् (पुं),  भुजङ्ग (पुं),  भुजग (पुं),  उरग (पुं),  द्विजिह्व (पुं),  व्याल (पुं),  भुजङ्गम (पुं),  सरीसृप (पुं),  दीर्घजिह्व (पुं),  काकोदर (पुं),  विषधर (पुं),  फणभृत् (पुं),  पृदाकु (पुं),  दृक्कर्ण (पुं),  कुण्डलिन् (पुं),  बिलेशय (पुं),  दन्दशूक (पुं),  दर्वीकर (पुं),  कञ्चुकिन् (पुं),  चक्रिन् (पुं),  गूढपाद् (पुं),  पन्नग (पुं),  जिह्मग (पुं),  लेलिहान (पुं),  कुम्भीनस (पुं),  आशीविष (पुं),  दीर्घपृष्ठ (पुं),  राजसर्प (पुं),  भुजङ्गभोजिन् (पुं)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
अग्नौ वमिर्दीप्रः समन्तभुक् ॥ १६६ ॥
पर्परीकः पविर्घासिः पृथुर्घघरिराशिरः ।
जुहुराणः पृदाकुश्च जुषाकुर्हवनो हविः ॥ १६७ ॥
p{0007}
घृतार्चिर्नाचिकेतश्च प्रेष्ठो वञ्चतिरञ्चतिः ।
भुजिर्भरथपीथौ च स्वनिः पवनवाहनः ॥ १६८ ॥
-wordlist-
 
वमि (पुं),  दीप्र (पुं),  समन्तभुज् (पुं),  पर्परीक (पुं),  पवि (पुं),  घासि (पुं),  पृथु (पुं),  घसुरि (पुं),  आशिर (पुं),  जुहुराण (पुं),  पृदाकु (पुं),  कुषाकु (पुं),  हवन (पुं),  हविस् (पुं),  घृतार्चिस् (पुं),  नाचिकेत (पुं),  पृष्ठ (पुं),  वञ्चति (पुं),  अञ्चिति (पुं),  भुजि (पुं),  भरथ (पुं),  पीथ (पुं),  स्वनि (पुं),  पवनवाहन (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

विषधर
विषधर,  दन्दशूक,  पवनाशन,  सर्प,  सरीसृप,  उरुग,  व्याल,  भुजग,  भुजङ्ग,  कुम्भीनस,  पन्नग,  नाग,  भोगिन्,  अहि,  फणभृत्,  पृदाकु,  काकोदर,  कञ्चुकि,  चक्रिन्,  गूढपाद्,  द्विरसन,  काद्रवेय,  दर्वीकर,  अदृक्श्रुति,  भुजङ्गम,  आशीविष,  दीर्घपृष्ठ,  कुण्डलिन्,  जिह्मग
विषधरदन्दशूकपवनाशनसर्पसरीसृपोरुगव्याल-
भुजगभुजङ्गकुम्भीनसपन्नगनागभोगिनः ।
अहिफणभृत्पृदाकुकाकोदरकञ्चुकिचक्रिगूढपाद्, 
द्विरसनकाद्रवेयदर्वीकरदृक्श्रुतयो भुजङ्गमाः ॥ ६४० ॥
आशीविषो दीर्घपृष्ठः कुण्डली जिह्मगः स्मृतः ।
verse 3.1.1.640
page 0073

Vedic Reference

English

 Pṛdāku,  the name of a ‘snake’ in the Atharvaveda, ^1 is
mentioned in the list of victims at the Aśvamedha (‘horse
sacrifice’),  in the Yajurveda Saṃhitās, ^2 and occasionally else-
where.^3 Its skin was specially valuable,  according to the
Atharvaveda.^4
1) i. 27,  1
 iii. 27,  3
 vi. 38,  1
vii. 56,  1
 x. 4,  11 et seq.
 xii. 3, 
57.
2) Taittirīya Saṃhitā,  v. 5,  10,  1
Maitrāyaṇī Saṃhitā,  iii. 14,  14
 Vāja-
saneyi Saṃhitā,  xxiv. 33.
3) Vājasaneyi Saṃhitā,  vi. 12
 Sāṅkh-
āyana Āraṇyaka,  xii. 27.
4) i. 27. 1.
Cf. Zimmer,  Altindisches Leben,  94.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पृदाकुः,  पुं,
   (पर्दते इति । पर्द अपानशब्दे +“पर्देर्नित् सम्प्रसारणमल्लोपश्च ।” उणा० ३ ।८० । इति काकुः रेफस्य सम्प्रसारणं अल्लो-पश्च ।) सर्पः । इत्यमरः । १ । ८ । ६ ॥
 (यथा, महाभारते । ६ । १७८ । २७ ।“स भीमं सहसाभ्येत्य पृदाकुः कुपितो भृशम् ।जग्राहाजगरो ग्राहो भुजयोरुभयोर्बलात् ॥
”)वृश्चिकः । व्याघ्रः । चित्रकः । इति मेदिनी ।के,  १२५ ॥
 कुञ्जरः । वृक्षः । इति संक्षिप्तसारो-णादिवृत्तिः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पृदाकु पु०
  स्पर्द--वा० आकु सम्प्रसारणे सलोपश्च । सर्गेअमरः १ वृश्चिके २ व्याघ्रे ३ चित्रके मेदि० । ४ गजे५ वृक्षे च । संक्षिप्तसारोणादिवृत्तिः ।

Capeller

German

 पृ॑दाकु m.
 ,  पृदाकू॑ f.
  Natter,  Schlange.

Grassman

German

 (pṛ́dāku),  m.,  Schlange
 auch wird die Bedeutung „Tiger,  Panther“ angegeben,  und die Verwandtschaft mit dem griech. πάρδος,  πάρδαλις spricht für die Ursprünglichkeit der letzteren Bedeutungen.

Burnouf

French

 पृदाकु पृदाकु m.
  (पर्द्) serpent
		 scorpion
tigre
 léopard.
		 Gr.
πάρδαλις.

Stchoupak

French

 पृदाकु-
 m.
  -ऊ- f.
  vipère,  serpent.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.