| YouTube Channel

पूर्वफल्गुनी (pUrvaphalgunI)

 
शब्दसागरः
English
पूर्व्वफल्गुनी
f.
 (-नी) The eleventh lunar asterism
the first Phalguni,
the twelfth Nakshatra, being termed Uttara or subsequent
this
asterism figured by a couch contains two stars, one of which is
the Leonis.
E.
 पूर्व्व first, and फल्गुनी the name of the two asterisms.
Yates
English
पूर्व्व-फल्गुनी (नी) 3.
f.
 The eleventh
lunar asterism.
Spoken Sanskrit
English
पूर्वफल्गुनी - pUrvaphalgunI -
f.
 - first phalgunI
फाल्गुनी - phAlgunI -
f.
 - lunar mansion phalgunI
भाग्यर्क्ष - bhAgyarkSa -
n.
 - asterism pUrvaphalgunI
भग - bhaga -
m.
f.
 - nakSatra uttara-phalgunI
भगदैवत - bhagadaivata -
n.
 - nakSatra uttara phalgunI
फल्गुन - phalguna -
adj.
 - born under the nakSatra phalgunI
फाल्गुन - phAlguna -
adj.
 - relating to the nakSatra phalgunI
अर्जुनी - arjunI -
f.
 - name of the constellation phalgunI
भाग्य - bhAgya -
n.
 - asterism of bhaga i.e. uttaraphalgunI
फल्गुनीपूर्णमास - phalgunIpUrNamAsa -
m.
 - full moon in the nakSatra uttara-phalgunI
फल्गुनीपूर्वसमय - phalgunIpUrvasamaya -
m.
 - time when the moon is in the nakSatra pUrva-phalgunI
फाल्गुन - phAlguna -
m.
 - month during which the full moon stands in the nakSatra phalgunI
फाल्गुनिक - phAlgunika -
adj.
 - relating to the nakSatra phalgunI or to the day of full moon in the month phAlguna
Wilson
English
पूर्व्वफल्गुनी
f.
 (-नी) The eleventh lunar asterism
the first
Phalgunī, the twelfth Nakṣatra, being termed Uttara or subsequent
this asterism figured by a couch contains two stars, one of which is δ
Leonis.
E.
 पूर्व्व first, and फल्गुनी the name of the two asterisms.
Monier Williams Cologne
English
पूर्व—फल्गुनी
f.
 ‘the first Phalgunī’,
N.
 of the 11th Nakṣatra (cf. उत्तर-फल्गुनी),
VP.
Uṇ.
 , Sch.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पूर्वफल्गुनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಶ್ವಿನಿ ಮೊದಲಾದ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದನೆಯದು
व्युत्पत्तिः - > पूर्वा फल्गुनी
विस्तारः - > "नासत्यान्तकवह्निधातृशशभृद्रुद्रादितीज्योरगा ऋक्षेषाः पितरो भगोऽर्यमरवित्वष्टा समीरः क्रमात्" - मु० चि०
L R Vaidya
English
pUrva-PalgunI {% f. %} the eleventh lunar asterism containing two stars.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पूर्व्वफल्गुनी,
स्त्री,
 (पूर्व्वा फल्गुनीति कर्म्मधारयः ।)अश्विन्यादिसप्तविंशतिनक्षत्रान्तर्गतैकादशनक्ष-त्रम् । तत्तु खट्वाकृतितारकाद्बयात्मकम् ।तस्याधिष्ठात्री देवता भगः । इति मुहूर्त्त-चिन्तामणिः ॥
अपि च ।“दक्षिणोत्तरगते द्वितारकेयोनिभे मिलति मस्तकोपरि ।कीटतः स्फुटसरोरुहानने !निःसृता २६८ गजरसाक्षिलिप्तिकाः ॥
”द० ४ । २८ । इति कालिदासकृतरात्रिलग्न-निरूपणम् ॥
* ॥
तत्र जातफलम् ।“शूरस्त्यागी साहसी भूमिभर्त्ताकोपाक्रान्तः स्याच्छिरालोऽतिदक्षः ।धूर्त्तः क्रूरोऽत्यन्तवाताधिकः प्राक्-फल्न्यश्चेज्जन्मकाले च यस्य ॥
”इति कोष्ठीप्रदीपः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पूर्व(र्ब)फल्गुनी स्त्री अश्विन्यादिषु एकादशे नक्षत्रे । अश्लेषाशब्दे तदीशादि दृश्यम् ।