| YouTube Channel

पूर्वक (pUrvaka)

 
Capeller Eng
English
पूर्वक
f.
 पूर्विका earlier, former, previous
—° adj. &
n.
adv.
 accompanied by etc. =
prec.
m.
 ancestor, forefather.
Yates
English
पूर्व्वक (कः-का-कं)
a. Before, prior.
Spoken Sanskrit
English
पूर्वक - pUrvaka -
adj.
 - first
पूर्वक - pUrvaka -
adj.
 - former
पूर्वक - pUrvaka -
adj.
 - previous
पूर्वक - pUrvaka -
adj.
 - earlier
पूर्वक - pUrvaka -
adj.
 - prior
पूर्वक - pUrvaka -
m.
 - forefather
पूर्वक - pUrvaka -
m.
 - ancestor
Wilson
English
पूर्व्वक
mfn.
 (-कः-का-कं) Prior, before, preceding.
E.
 पूर्व्व, and कन् added.
Apte
English
पूर्वक [pūrvaka],
a.
 (At the end of
comp.
 )
Preceded by, attended with
अनामयप्रश्नपूर्वकमाह
Ś.*
 5.
Preceding, antecedent.
Previous, former, prior.
First.
ever (नित्य)
शुचीन् कर्मणि पूर्वके
Mb.
 * 12 85.8
क एषां पूर्वको ब्रह्मन्
Rām.*
 7.4.6. -कः An ancestor, a forefather
एवं विदेहराजश्च जनकः पूर्वको$भवत्
Rām.*
 7.57.2.
Apte 1890
English
पूर्वक a. (At the end of comp.) 1 Preceded by, attended with
अनामयप्रश्वपूर्वकमाह Ś. 5.
2 Preceding, antecedent.
3 Previous, former, prior.
4 First.
कः An ancestor, a forefather.
Monier Williams Cologne
English
पूर्वक mf(इका)n. earlier, former, previous, prior, first,
MBh.
Kāv.
&c.
 (स्त्री-प्°, ‘one who was formerly a woman’, भूत-प्°, ‘having been before’
ifc. also
=
 preceded or accompanied by, connected with, consisting in
अम्
ind.
=
 after, with, amid, according to)
पूर्वक
m.
 a forefather, ancestor,
Hariv.
R.
MārkP.
Monier Williams 1872
English
पूर्वक, अस्, इका, अम्, earlier, former, previous,
prior, anterior, preceding, antecedent (often like
पूर्व, q. v., at the end of a comp.
cf. स्त्री-प्°)
first
preceded by, accompanied by, connected with,
attended with (at the end of comps. = पूर्व, q. v.
cf. व्याहृति-प्°)
(अस्), m. a forefather, ancestor
(अम्), ind. preceded by, with, according to, in con-
formity with (at the end of comps.
cf. विधि-प्°,
प्रीति-प्°).
Macdonell
English
पूर्वक pūrva-ka,
a.
 (ikā) prior, preceding, 🞄previous
first
—°
a.
 accompanied or preceded 🞄by, based on, consisting above all things 🞄in: -m, ad. after, with, amid, in accordance 🞄with (—°)
m.
 forefather, ancestor
-karman, 🞄n. former or previous action
preparation
🞄-kalpa,
m.
 previous manner, precedent
olden 🞄time (only lc. sg. &
pl.
 )
-kāya,
m.
 fore part 🞄of the body (of animals), upper part of the 🞄body (of men)
-kārin,
a.
 acting first
-kārya, fp. to be done first
-kāla,
a.
 belonging 🞄to a previous time
previously mentioned: 🞄-tā,
f.
 priority of time
-kālika,
a.
 belonging 🞄to a former time
-kālīna,
a.
 prior in 🞄time
-kṛta, pp. formerly done, performed 🞄in a previous life
n.
 former act, act committed 🞄in a previous life
-krama‿āgata, pp. 🞄handed down from oneʼs ancestors
-kriyā, 🞄f. preparation.
Benfey
English
पूर्वक पूर्व + क,
I.
adj.
 ,
f.
 विका।
1. Prior, before, preceding, MBh. 12,
13697.
2. First, Rām. 1, 70, 21.
3.
As latter part of comp.
adj.
 often, Ac-
companied by, Man. 2, 78.
II. कम्,
adv.
1. With, Man. 2, 128.
2. Con-
formable to, 2, 173.
III.
m.
 An an-
cestor, Hariv. 5176.
--
Comp.
 अन्-अन्य
-पूर्विका,
f.
 a woman who had no other
husband before, Yājñ. 1, 52. अहम्
-पूर्विका,
f.
 emulation for precedence,
Kir. 14, 32.
दारिका-दान-,
adj.
 pre-
ceded by the gift of a daughter, Hit. iv.
d. 109. सामान्य-प्रतिपत्ति-पूर्वम्,
adv. after an elevation equal (with the
other wives), Śāk. d. 92.
स्त्रि-,
adj.
one who has been before a woman,
MBh. 5, 5940.
Hindi
Hindi
पूर्वजों (पु)
Apte Hindi
Hindi
पूर्वक
वि* - पूर्व + कन्
"पूर्ववर्ती, अनुसेवित"
पूर्वक
वि* - पूर्व + कन्
"पूर्ववर्ती, पिछला"
पूर्वकः
पुं*
 - पूर्व + कन्
"पूर्वज, वापदादा"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पूर्वक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > (ಸಮಾಸದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ) ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ /ಮೊದಲಲ್ಲಿರುವ /ಮೊದಲಾಗಿರುವ
प्रयोगाः - > "सम्बन्धमाभाषणपूर्वमाहुर्वृत्तः स नौ सङ्गतयोर्वनान्ते"
उल्लेखाः - > रघु० २-५८
विस्तारः - > ಇಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಆಭಾಷಣ (ಸಂಭಾಷಣೆ, ಆಲಾಪ)ವೇ ಪೂರ್ವ(ಮೊದಲು)ದಲ್ಲಿ ನಡದಿರಬೇಕೆಂಬ ಅರ್ಥ. ಮೊದಲು ಸಂಭಾಷಣೆ ಅನಂತರ ಸಖ್ಯ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿರುವುದರಿಂದ ಸಂಬಂಧವು ಆಭಾಷಣಪೂರ್ವವಾಗುವುದು. ಹೀಗೆಯೇ राजपूर्वः ಎಂಬಲ್ಲಿ ರಾಜಶಬ್ದವೇ ಮೊದಲಾಗಿರುವ दशपूर्वरथः ಎಂಬಲ್ಲಿ ದಶಪದವೇ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರಥ ಎಂಬ ಅರ್ಥ. "पुण्यः शब्दो मुनिरिति मुहुः केवलं राजपूर्वः" - शाकु० २-१४ । "दशपूर्वरथं यमाख्यया दशकण्ठाइगुरुंविदुर्बुधाः" रघु० ८-२९ । ಹೀಗೆಯೇ स्मितपूर्वम्, बहुमानपूर्वम् ಇತ್ಯಾದಿ. "अनामयप्रश्नपूर्वकमाह" शाकु० ।
L R Vaidya
English
pUrvaka {% (I) a. (f. र्विका) (at the end of a compound) %} 1. Preceding, anterior, antecedent
2. preceded by, attended with.
pUrvaka {% (II) m. %} A forefather, an ancestor.
Lanman
English
pūrvaka, f. [1222d] -ikā, a.
—1. preceding
—2. used like pūrva 3. [pūrva,
1222c and 1307.]
Kridanta Forms
Sanskrit
पुर्व् (पु꣡र्वँ꣡ पूरणे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = पूर्वणम्
अनीयर् = पूर्वणीयः - पूर्वणीया
ण्वुल् = पूर्वकः - पूर्विका
तुमुँन् = पूर्वितुम्
तव्य = पूर्वितव्यः - पूर्वितव्या
तृच् = पूर्विता - पूर्वित्री
क्त्वा = पूर्वित्वा
ल्यप् = प्रपूर्व्य
क्तवतुँ = पूर्वितवान् - पूर्वितवती
क्त = पूर्वितः - पूर्विता
शतृँ = पूर्वन् - पूर्वन्ती
पूर्व् (पू꣡र्वँ꣡ निकेतने इत्यन्ये - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = पूर्वणम्
अनीयर् = पूर्वणीयः - पूर्वणीया
ण्वुल् = पूर्वकः - पूर्विका
तुमुँन् = पूर्वयितुम्
तव्य = पूर्वयितव्यः - पूर्वयितव्या
तृच् = पूर्वयिता - पूर्वयित्री
क्त्वा = पूर्वयित्वा
ल्यप् = प्रपूर्व्य
क्तवतुँ = पूर्वितवान् - पूर्वितवती
क्त = पूर्वितः - पूर्विता
शतृँ = पूर्वयन् - पूर्वयन्ती
शानच् = पूर्वयमाणः - पूर्वयमाणा
Sanskrit Tibetan
Tibetan
snga ma
१) पूर्व २) पूर्वक ३) प्राक् ४) प्राची
sngon
१) आदि २) पुरा ३) पुराण ४) पुरातन ५) पुरिम ६) पूर्व ७) पूर्वक ८) पौराणिक ९) पौर्विक
sngon du 'gro ba
१) पुरस्कृत २) पूर्वक ३) पूर्वगमता ५) पूर्वप्रहीण
sngon du btang ba
पूर्वक
Capeller
German
पूर्वक,
f.
 पूर्वका vorangehend, früher
—°
(adj. u.
n.
 adv.) = vor.
Stchoupak
French
पूर्वक-
पूर्विक- -इका- a. précédent, antérieur, premier
ifc. précédé par, accompagné par, avec
qui a été
m.
 ancêtre
-अम् après, avec, d'après (ifc.).