पूर्णपात्र (pUrNapAtra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पूर्णपात्र n.
  (-त्रं)
	 1. A full cup or vessel.
	 2. A vessel filled with clothes or
ornaments,  which are scrambled for by the guests and relations
at a festival.
	 3. A vessel full of rice,  presented at a sacrifice to the
superintending and officiating priests
 the Pūrṇa Pātra is pro-
perly a measure of 256 handfuls of rice
 it may also be composed
of as much as will satisfy one great eater.
 E.
  पूर्ण full,  and पात्र a
vessel.

Capeller Eng

English

 पूर्णपात्र॑ m.
  n.
 ,  °पात्री f.
  a full vessel or cup
°पात्रवृत्त्या plentifully,  abundantly.

Yates

English

 पूर्ण-पात्र (त्रं) 1.
n.
  A full cup or vessel.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   पूर्णपात्र  pUrNapAtra  adj.
   full vessel or cup  
   पूर्णपात्र  pUrNapAtra  adj.
   as much as will fill a vessel   
   पूर्णपात्र  pUrNapAtra  adj.
   cupful  
   पूर्णपात्र  pUrNapAtra  n.
   vessel filled with valuable things to be distributed as presents   
   पूर्णपात्र  pUrNapAtra  n.
   vessel full of rice presented at a sacrifice to the superintending and officiating priests     
            

Monier Williams Cologne

English

 पूर्ण—पात्र॑ mf(ई)n.  a full vessel or cup,  as much as will fill a vessel,  a cupful (as a measure of capacity properly 256 handfuls of rice),  ŚBr.
  
 TBr.
  
 GṛŚrS.
   (also ई f.
 ,  ŚāṅkhGṛ.
 )

 पूर्ण—पात्र॑ n.
  a vessel full of rice presented at a sacrifice to the superintending and officiating priests,  W.
 

 a v° filled with valuable things to be distributed as presents (esp.   a present made to any one who brings good news),  Mālatīm.
  
 Kād.
 
 Hcar.

Apte Hindi

Hindi

पूर्णपात्रम्
नपुं*
   पूर्ण-पात्रम् -
जल से भरी गागर

पूर्णपात्रम्
नपुं*
   पूर्ण-पात्रम् -
"कलशपूर,  गागर भर"

पूर्णपात्रम्
नपुं*
   पूर्ण-पात्रम् -
२५६ मुट्ठी भर (अनाज का) तोल

पूर्णपात्रम्
नपुं*
   पूर्ण-पात्रम् -
"(वस्त्रालंकार आदि) मूल्यवान वस्तुओं से भरा हुआ (संदूक,  टोकरी आदि) बर्तन जो बंधुबांधवों द्वारा किसी उत्सवादि के अवसर पर उपहार के रूप में बांटा जाय"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पूर्णपात्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಂಗಳ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ
व्युत्पत्तिः - > पूर्णं च तत् पात्रं च
पूर्णपात्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುತ್ರಜನನ ಜನ್ಮದಿನೋತ್ಸವ ಮುಂತಾದ ಸಂತೋಷಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪರಜನರಿಗೆ ಪಾರಿತೋಷಿಕವಾಗಿ ಕೊಡುವ ವಸ್ತ್ರ ಆಭರಣ ಮೊದಲಾದುವು /ಉತ್ಸವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂಧುಮಿತ್ರರು ಯಜಮಾನನಿಂದ ವಸ್ತ್ರ ಆಭರಣ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಾವಾಗಿ ಎಳೆದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು
प्रयोगाः - > "शाम्भवं चापमारोप्य योऽस्मानानन्दयिष्यति । पूर्णपात्रमियं तस्मै मैथिली कल्पयिष्यति ॥"
उल्लेखाः - > अनर्घ०
विस्तारः - > "हर्षादुत्सवकाले यदलङ्कारांशुकादिकम् । आकृष्य गृह्यते पूर्णपात्रं पूर्णालकं च तत् ॥" - हारा०
पूर्णपात्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೋಮಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ಬ್ರಹ್ಮದಕ್ಷಿಣೆ /೨೫೬ ಮುಷ್ಟಿ (ಹಿಡಿ)ಗಳ ಪ್ರಮಾಣ
प्रयोगाः - > "होमान्ते पूर्णपात्रं ब्रह्मणे दद्यात्"
उल्लेखाः - > गोभिलः
विस्तारः - > "अष्टमुष्टिर्भवेत्कुञ्चिः कुञ्चयोऽष्टौ च पुष्कलम् । पुष्कलानि च चत्वारि पूर्णपात्रं विधीयते ॥"

L R Vaidya

English

 pUrRa-pAtra {% m.n. %} 1. a full cup
a cup-full
a measure of capacity equal to 250 handfuls
a vessel full of valuable things which is scrambled for by servants or relatives on occasions of joy,  (हर्षादुत्सवकाले यदलंकारांशुकादिकम् । आकृष्य गृह्यते पूर्णपात्रं स्यात्पूर्णकं च तत् Jaṭādhara)
a present given to the bringer of good news,  तत्कामं प्रभवति पूर्णपात्रवृत्त्या स्वीकर्तुं मम हृदयं च जीवितं च M.M.iv.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
उत्सवेषु सुहृद्भिर्यद्बलादाकृष्य गृह्यते ।
वस्त्रमाल्यादि तत्पूर्णपात्रं पूर्णानकं च तत् ॥ ६७७ ॥
-wordlist-
 
पूर्णपात्र (क्ली),  पूर्णानक (क्ली)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पूर्णपात्रं,  क्ली,
   (पूर्णञ्च तत् पात्रञ्चेति नित्यकर्म्म-धारयः ।) वस्तुपूर्णपात्रम् । बर्द्धापकः । इतिमेदिनी । रे,  २८४ ॥
 उत्सवकाले हर्षात्गृहीतवस्त्रालङ्कारादि । तत्पर्य्यायः । पूर्णा-लकम् २ । यथा,  --“हर्षादुत्सवकाले यदलङ्कारांशुकादिकम् ।आकृष्य गृह्यते पूर्णपात्रं पूर्णालकञ्च तत् ॥
”इति जटाधरः ॥
(यथा,  अनर्घराघवे । ३ । ४५ ।“शाम्भवं चापमारोप्य योऽस्मानानन्दयिष्यति ।पूर्णपात्रमियं तस्मै मैथिली कल्पयिष्यते ॥
”)होमकर्म्मणि ब्रह्मदक्षिणा । यथा,  गोभिलेनापिदर्शादियागमभिधाय पूर्णपात्रो दक्षिणा ब्रह्मणेदद्यादित्युक्तम् । त्रान्तत्वेऽपि पुंस्त्वं छान्दसम् ।तस्य प्रमाणन्तु गृह्यसंग्रहे यज्ञपार्श्वपरिशिष्टयोः ।अष्टमुष्टिर्भवेत् कुञ्चिः कुञ्चयोऽष्टौ च पुष्कलम् ।पुष्कलानि च चत्वारि पूर्णपात्रं विधीयते ॥
अत्र षट्पञ्चाशदधिकशतद्वयमुष्टिमितं पूर्ण-पात्रम् । असम्भवे तु छन्दोगपरिशिष्टम् ।यावता बहुभोक्तुस्तु तुष्टिः पूर्णेन जायते ।नावरार्द्धमतः कुर्य्यात् पूर्णपात्रमिति स्थितिः ॥
”इति संस्कारतत्त्वम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पूर्णपात्र न०
  नित्यक० । वद्धापके वस्तुपूर्णे १ पात्रे मेदि० ।“हर्षादुत्सवकाले यदलङ्कारांशुकादिकम् । आकृव्य गृह्यतेपूर्णपात्रं पूर्णकञ्च तत्” जटाधसोक्ते २ पुत्रजन्मोत्सवादिषुदासै खामिनोऽङ्गात् वख्यादेर्ग्रहणे । होमान्ये ब्रह्मणेदेये दक्षिणारूपे ३ द्रव्यभेदे “होमान्ते पूर्णपात्रं दक्षिणांब्रह्मणे दद्यात्” गोभिलः । तन्मानह्व गृह्यसंग्रहे“अष्टमुष्टिर्भवेत् कुञ्चिः कुञ्चयोऽष्टौ च पुष्कलम् । पुष्क-लानि च चत्वारि पूर्णपात्रं विधीयते” । तेन २५६मुष्टिभिः पूर्णपात्रम् । तत्रत्यद्रव्यञ्चोक्तं “पूर्णपात्रोदक्षिणा” कात्या० श्रौ० ६ । १० । ३७ । कर्केण । “पाकयज्ञेषुतण्डुलमुद्गगोधूमादियज्ञियधान्यपूर्णः पूर्णपात्रो दक्षिणाधान्यस्य मानपात्रम्” कर्कः । तेनास्य पुंस्त्यमपि ।छन्दोगपरिशिष्टे (कर्मप्रदीपे) २ । ५ । २ कात्यायनस्तुप्रकारान्तरमाह “यावता बहुभोक्तुस्तु तृप्तिः पूर्णेनविद्यते । नावरार्ध्यमतः कुर्य्यात् पूर्णपात्रमिति स्थिति-रिति” । ४ जलपूर्णपात्रे च कात्या० श्रौ० ३ । ८ । ८ ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.