| YouTube Channel

पुष्ट (puSTa)

 
शब्दसागरः
English
पुष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1. Nourished, cherished, 2. Thriving, strong.
3. Rich, amply provided.
4. Complete, perfect.
5. Full-sounding.
E.
पुष् to cherish,
aff.
क्त.
Capeller Eng
English
पुष्ट॑
a.
having thrived
nourished, fat, strong
abundant,
rich in, furnished with
n.
wealth, prosperity.
Yates
English
पुष्ट (ष्टः-ष्टा-ष्टं)
a. Nourished
burnt.
Spoken Sanskrit
English
पुष्ट - puSTa -
adj.
- incubated
पुष्ट puSTa
adj.
full-sounding
पूर्ण pUrNa
adj.
full-sounding
घोरघुष्य ghoraghuSya
n.
sounding dreadfully
अललाभवत् alalAbhavat
adj.
sounding cheerfully
सुवाच् suvAc
adj.
sounding beautifully
चारुवादिन् cAruvAdin
adj.
sounding beautifully
Wilson
English
पुष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1 Nourished, cherished.
2 Burnt.
E.
पुष to cherish,
aff.
क्त.
Apte
English
पुष्ट [puṣṭa], p. p. [पुष्-क्त]
Nourished, fed, reared, brought up.
Thriving, growing, strong, fat.
Tended, cared for.
Rich, magnificently provided.
Complete, perfect.
Full-sounding, loud
स्वरेण हृष्टपुष्टेन तुष्टाव मधुसूदनम्
Mb.
* 12.47.14.
Eminent. -ष्टः
N.
of Viṣṇu.
ष्टम् Nourishment.
Acquisition, gain (Ved. ).
Comp.
-अङ्ग
a.
fat-limbed, well-fed. -अर्थa. fully intelligible.
Apte 1890
English
पुष्ट p. p. [पुष्-क्त] 1 Nourished, fed, reared, brought up.
2 Thriving, growing, strong, fat.
3 Tended, cared for.
4 Rich, magnificently provided.
5 Complete, perfect.
6 Full-sounding, loud.
7 Eminent.
ष्टः N. of Viṣṇu.
ष्टं 1 Nourishment.
2 Acquisition, gain (Ved.).
Monier Williams Cologne
English
पुष्ट॑
mfn.
nourished, cherished, well-fed, thriving, strong, fat, full, complete, perfect, abundant, rich, great, ample,
Mn.
MBh.
&c.
rich in, blessed with (instr.),
Daś.
full-sounding, loud,
Hariv.
burnt,
W.
(w.r. for प्लुष्ट?)
incubated, brooded over,
MW.
पुष्ट॑
n.
growth, increase, gain, acquisition, wealth, property (esp. of children or cattle),
RV.
VS.
AV.
Monier Williams 1872
English
पुष्ट, अस्, आ, अम्, nourished, cherished, fed, well-
fed
thriving, strong
tended, cared for
incubated,
brooded over
abounding, abundant
rich, well-sup-
plied, amply provided
eminent
full-sounding, loud
complete, perfect
burnt (for प्लुष्ट?)
(अम्), n.,
Ved. increase, acquisition, gain, wealth, property.
—पुष्ट-ता, f. or पुष्ट-त्व, अम्, n. the being
well-fed, a prosperous or thriving condition.
—पुष्-
ट-पति, इस्, m., Ved. the lord of prosperity or
welfare.
—पुष्ट-विपुष्टौ, m. du. the well-fed
and the ill-fed.
—पुष्टाङ्ग (°ट-अङ्°), अस्, ई, अम्,
fat-limbed, fat in body, fattened, well-fed, fat.
—पुष्-
टार्थ (°ट-अर्°), अस्, आ, अम्, having a complete
sense.
—पुष्टा-वत्, आन्, अती, अत्, Ved. breeding or
rearing (cattle
Sāy. = सम्भृत-घास).
Macdonell
English
पुष्ट puṣ-ṭá, pp. puṣ
n.
(V.) property, 🞄abundance, wealth (esp. in children or 🞄cattle).
Apte Hindi
Hindi
पुष्ट
भू* क*कृ* - पुष् + क्त
"पाला-पोसा, खिलाया-पिलाया, परवरिश किया गया, शिक्षित किया गया"
पुष्ट
भू* क*कृ* - पुष् + क्त
"फलता-फूलता हुआ, बढ़ता हुआ, बलवान्, हृष्टपुष्ट"
पुष्ट
भू* क*कृ* - पुष् + क्त
"टहल किया गया, देखभाल किया हुआ"
पुष्ट
भू* क*कृ* - पुष् + क्त
"समृद्ध, पूरी तरह सम्पन्न"
पुष्ट
भू* क*कृ* - पुष् + क्त
"पूर्ण, पूरा"
पुष्ट
भू* क*कृ* - पुष् + क्त
"पूरीध्वनि वाला, ऊँची आबाज़ वाला"
पुष्ट
भू* क*कृ* - पुष् + क्त
प्रमुख
पुष्ट
वि* - पुष्+क्त
पाला-पोसा
पुष्ट
वि* - पुष्+क्त
फलता-फूलता
पुष्ट
वि* - पुष्+क्त
समृद्ध
पुष्ट
वि* - पुष्+क्त
पूर्ण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पुष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಾಕಲ್ಪಟ್ಟ /ಪೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > पुष (पुष्टौ) - "क्तः" (३-२-१०२)
प्रयोगाः - > "यदा मन्येत भावेन हृष्टं पुष्टं बलं स्वकम् परस्य विपरीतञ्च तदा यायाद्रिपुं प्रति ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ७-१७१
पुष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ /ಬಲಶಾಲಿಯಾದ
पुष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ /ಸಮಗ್ರವಾದ /ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲದ
निष्पत्तिः - > पुष (पुष्टौ) - कर्त० "क्तः" (३-४-७२)
पुष्ट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
पुष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುಷ್ಟಿ /ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > पुष (पुष्टौ) - भावे "क्तः" (३-३-११५)
L R Vaidya
English
puzwa {% a. (f. ष्टा) %} 1. Nourished, reared, brought up
2. thriving, strong
3. rich, amply provided
4. complete, perfect
5. full-sounding, (pp. of पुष् q.v.).
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
२५, अतिकृति, अभिकृति, ज्ञान, तत्त्व, पुष्ट
Lanman
English
puṣṭá, ppl. having thrived
strong
fat.
[√puṣ, 955^2.]
Kridanta Forms
Sanskrit
पुष् (पु॒षँ꣡ पुष्टौ - दिवादिः - अनिट्)
ल्युट् = पोषणम्
अनीयर् = पोषणीयः - पोषणीया
ण्वुल् = पोषकः - पोषिका
तुमुँन् = पोष्टुम्
तव्य = पोष्टव्यः - पोष्टव्या
तृच् = पोष्टा - पोष्ट्री
क्त्वा = पुष्ट्वा
ल्यप् = प्रपुष्य
क्तवतुँ = पुष्टवान् - पुष्टवती
क्त = पुष्टः - पुष्टा
शतृँ = पुष्यन् - पुष्यन्ती
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
दृढकाय, पुष्ट
adjective
यस्य काया दृढा अस्ति।
"एकेन लघुकायेन मल्लेन दृढकायः मल्लः पराजितः।"
Synonyms:
पुष्ट, ऊर्जस्वल, आप्यायित
adjective
अतिशयितः ऊर्जो बलं वा।
"तस्य देहम् पुष्टम् अस्ति।"
Synonyms:
पोषित, पुष्ट, पुषित, संवर्धित
adjective
कृतपोषणम्।
"मम पितामहेन पोषितः एषः आम्रवृक्षः अधुना फलितः।"
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्राज्य
प्राज्य, भूरि, प्रभूत, प्रचुर, बहुल, बहु, पुरुज, पुष्कल, पुष्ट, अदभ्र
प्राज्यं भूरि प्रभूतं प्रचुरं बहुलं बहु
पुरुजं पुष्कलं पुष्टमदभ्रमभिधीयते ७०१
verse 4.1.1.701
page 0081
Mahabharata
English
Pushṭa = Vishṇu (1000 names).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पुष्टं, त्रि, (पुष + क्तः ।) कृतपोषणम् तत्-पर्य्यायः पुषितम् इत्यमरः ९७
पतम् इति जटाधरः
(यथा, मनुः ।७ १७१ ।“यदा मन्येत भावेन हृष्टं पुष्टं बलं स्वकम् ।परस्य विपरीतञ्च तदा यायाद्रिपुं प्रति
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पुष्ट
त्रि०
पुष--क्त यस्य पोषणं कृतं तस्मिन् कृतपोषणेअमरः भावे क्त पुष्टौ
न०
तत् कार्य्यतया अस्त्यस्यअच् विष्णौ
पु०
“तुष्टः पुष्टः पुष्टिकरः” विष्णुस०
Capeller
German
पुष्ट॑ (s. पुष्)
n.
Wohlstand, Habe.
Stchoupak
French
पुष्ट-
(पुष्-) a. v. nourri, bien nourri, soigné
fort, gras
riche (de, instr.).
°विपुष्ट-
m.
du. le bien nourri et le mai nourri.
पुष्टाङ्ग- -ई- a. bien nourri, gras.