| YouTube Channel

पुष्करप्रादुर्भावः (puSkaraprAdurbhAvaH)

 
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पुष्करप्रादुर्भावः
पु०
पुष्कराकारः प्रादुर्भावः भगवतः पद्माकारेण प्रादुर्भावे तद्बिवरखम् ।“अथ योगविदां श्रेष्ठं सर्वभूतमनोमयम् स्वष्टारंसर्वभूतानां ब्रह्माणं सर्वतोमुखम् तस्मिन् हिरण्-मये पद्मे बहुयोजनविस्तृते सर्वतेजोगुणामयेपार्थिवैर्लक्षणैर्युते तच्च पद्मं पुराणज्ञाः पृथिवीरुह-मुत्तमम् नारायणात् समुत्पश्नं प्रवदन्ति महर्षयः ।य तु पद्मासना देवी तां पृ सरिचक्षते ये तुगर्भाङ्कुराः सारास्तान् दिव्यान् पर्वतान् विदः हिम-वन्तञ्च मेरुञ्च नीलं निषधमेव कैलासं क्रौञ्चवन्तञ्चतथाऽद्रि गन्धमादनम् पुण्यं त्रिशिखरं चैव कान्तंमन्दरमेव उदयञ्च गिरिश्रेष्ठं विन्ध्यमस्तञ्च पर्व-तम् एते देवगणानाञ्च सिद्धानाञ्च महात्मनाम् ।आश्रयाः सर्वभूतानां पुण्या कामयुजोऽद्रयः एतेषा-मन्तरो देशो जम्बूद्वीप इति स्मृतः जम्बुद्वीपस्यसंख्यानं याज्ञिका यत्र कुर्वते गर्भाद्यतः स्नवेत् तोयंदेवामृतरसोपमम् दिव्यतीर्थशतापाङ्ग्यस्ता दिव्याःसरितः स्मृताः यान्येतानि तु पद्मस्य केसराणि सम-न्ततः असंख्याता पृथिव्यान्तु सर्वे ते धातुपर्वताः ।यानि पद्मस्य पत्राणि भूरीण्यूर्द्ध्वं नराधिप! तेदुर्गमाः शैलचिता म्लेच्छदेशा विकल्पिताः यान्यधःपद्मपत्राणि निवासार्थं विभागशः दैत्यानासुरगा-ष्णाञ्च पातालं तन्महात्मनाम् तेषामथोगतं यत्तदुद-केत्यभिसंज्ञितम् महापातककर्माणो मज्जन्ते यत्र मा-भवाः पद्मस्यान्ते कुशं यत्तदेकार्णवजलं महत् ।प्रोक्तास्ते दिक्षु सङ्घाताश्चत्वारो जलसागराः एषनारायणस्याद्यो महापुष्करसम्भवः प्रादुर्भावोऽव्यय-स्तणान्नाम्ना पुष्करसंज्ञितः एतस्मात् कारणात् तज्ज्ञैःपुराणैः परमर्षिभिः भाज्ञिकैर्पेददृष्टार्थैर्यज्ञे पद्मविधिःस्थृतः एवं मगवता पद्मविधया परया विधिः ।पर्वतानां नदीनाश्च देशानाञ्च विनिर्मितः विमुस्तथाचाप्रतिमप्रभावः प्रभाकरो योगिवरोऽमितद्युतिः स्वयंस्वयम्भूः शयनेऽसृजत्तदा जगन्मयं पद्मनिधिं महार्णवे”हरिवं० २०२ अ०