| YouTube Channel

पुरोहितः (purohitaH)

 
Apte Hindi
Hindi
पुरोहितः
पुं*
पुरस्-हितः -
"कार्यभार संभालने वाला, अभिकर्ता, दूत"
पुरोहितः
पुं*
पुरस्-हितः -
"कुलपुरोहित, जो कुल में होने वाले सभी कर्मकाण्ड या संस्कारों का संचालन करता है"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अर्चकः, पूजकः, पुरोहितः, पुरोधाः
noun
यः मन्दिरे देवतादीनां पूजार्थे नियुक्तः अस्ति।
"श्यामस्य पिता अस्य मन्दिरस्य अर्चकः अस्ति।"
Synonyms:
पुरोहितः
noun
सः ब्राह्मणः यः यजमानार्थे नैकानि धर्मकार्याणि करोति।
"पुरोहितः यजति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पुरोहितः,
पुं,
पुरो दृष्टादृष्टफलेषु कर्म्मसु धीयतेआरोप्यते यः (यद्वा, पुर आदावेव हितंमङ्गलं यस्मात् ।) शान्त्यादिकर्त्ता तत्पर्य्यायः ।पुरोधाः इत्यमरः
धर्म्मकर्म्मादि-कारकः इति शब्दरत्नावली
तस्य लक्षणंयथा, चाणक्ये ।“वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो जपहोमपरायणः ।आशीर्व्वादवचोयुक्त एष राजपुरोहितः
”तस्य वर्ज्जनीयलक्षणं यथा, --“काणं व्यङ्गमपुत्त्रं वानभिज्ञमजितेन्द्रियम् ।न ह्नस्वं व्याधितं वापि नृपः कुर्य्यात् पुरोहितम्
”इति कालिकापुराणम्
*
पुरोहिते वर्णनीयानि यथा, --“पुरोहितो हितो वेदस्मृतिज्ञः सत्यवाक् शुचिः ।ब्रह्मण्यो विमलाचारः प्रतिकर्त्तापदामृजुः
”इति कविकल्पलता
(यथा ।“दोषागन्तुजमृत्युभ्यो रसमन्त्रविशारदौ ।रक्षेतां नृपतिं नित्यं यत्नाद्वैद्यपुरोहितौ
ब्रह्मा वेदाङ्गमष्टाङ्गमायुर्व्वेदमभाषत ।पुरोहितमते तस्माद्वर्त्तेत भिषगात्मवान्
”इति सुश्रुते सूत्रस्थाने चतुस्त्रिंशेऽध्याये
)