| YouTube Channel

पुरन्ध्रि (purandhri)

 
शब्दसागरः
English
पुरन्ध्रि
f.
 (-न्ध्रिः-न्ध्री) A woman, whose husband and children are living.
E.
 पुर the body, धृ to uphold,
aff.
 खच्, fem.
aff.
 ङीप्, or the final
is optionally short.
Capeller Eng
English
पुरंध्रि
f.
 wife, woman.
Yates
English
पुर-न्ध्रि (न्ध्रिः) 2.
f.
 A woman whose
husband and children are living.
Wilson
English
पुरन्ध्रि
f.
 (-न्ध्रिः-न्ध्री) A woman, whose husband and children are
living.
E.
 पुर the body, घृ to uphold,
aff.
 खच्, fem.
aff.
 ङीप्, or
the final is optionally short.
Apte 1890
English
पुरंध्रिः,
ध्री f. [पुरं गेहस्थजनं धारयति धृ-खच् ङीप् पृषो° वा ह्रस्वः Tv.] 1 An elderly married woman, a respectable matron
पुरंध्रीणां चित्तं कुसुमसुकुमारं हि भवति U. 4. 12
Mu. 2. 7
Ku. 6. 32
7. 2.
2 A woman whose husband and children are living.
Monier Williams Cologne
English
पुरंध्रि or पुरं°ध्री,
f.
 (perhaps at first identical with prec. and later connected with √ धृ) a wife, woman (esp. a married woman having or able to bear children),
Kālid.
Kathās.
Rājat.
Monier Williams 1872
English
पुरन्-ध्रि, इस् or ई, f. an elderly married woman,
respectable matron
a woman whose husband and
children are living.
Macdonell
English
पुरंध्रि puraṃ-dhri, °ध्री -dhrī,
f.
 (respectable) 🞄matron
woman.
Benfey
English
पुरंध्रि and पुरंध्री पुरंध्री̆, i. e.
पुर + म्-धृ + ई, and the final short-
ened,
f.
 A respectable matron, Ragh.
7, 25.
Apte Hindi
Hindi
पुरन्ध्रिः
स्त्री*
 - "पुरं गेहस्थजनं धारयति धृ + खच् + ङीप्, पृषो* वा ह्रस्वः -तारा*"
"प्रौढ़ विवाहिता स्त्री, मातृका, विवाहिता स्त्री"
पुरन्ध्रिः
स्त्री*
 - "पुरं गेहस्थजनं धारयति धृ + खच् + ङीप्, पृषो* वा ह्रस्वः -तारा*"
वह स्त्री जिसका पति व बच्चे जीवित हों
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पुरन्ध्रि/न्ध्री
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಟುಂಬವತಿಯಾದ ಹೆಂಗಸು /ಪುತ್ರರೊಡನೆ ಕೂಡಿರುವ ಹೆಂಗಸು
निष्पत्तिः - > दृ (धारणे) + णिच् - "खच्" (३-२-४६) । गौरा० "ङीष्" (४-१-४१) । वा ह्रस्वः । पृषो० ।
व्युत्पत्तिः - > पुरं गृहं दारयति
प्रयोगाः - > १) "प्रायेणैवंविधे कार्ये पुरन्ध्रीणां प्रगल्भता" २) "तौ स्नातकैर्बन्धुमता च राज्ञा पुरन्ध्रिभिश्च क्रमशः प्रयुक्तम् । कन्याकुमारौ कनकासनस्थौ आद्रिक्षितारोपणमन्वभूताम्"
उल्लेखाः - > कुमा० ६-३२, रघु० ७-२८
L R Vaidya
English
puraMDri(DrI) {% f. %} 1. An elderly married woman, K.S.vi.32, vii.2
2. a woman whose husband and children are living, R.vii.28.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पुरन्ध्रिः,
स्त्री,
 (स्वजनसहितं पुरं धारयतीति ।धृञ + खच् । गौरादित्वात् ङीष् ।पृषोदरादित्वात् ह्नस्वो वा ।) षतिपुत्त्रदुहि-त्रादिमती । इति भरतः ॥
तत्पर्य्यायः । कुटु-म्बिनी । इत्यमरः । २ । ६ । ६ ॥
(यथा, रघुः । ७ । २८ ।
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पुरन्ध्रि(न्ध्री) पुरं गेहस्थजनं धारयति पालयति धृ--खच्ङीप् पृषो० वा ह्रस्वः । बहुकुटुम्बवत्याम्, पतिपुत्रवत्याञ्चस्त्रियां, “गृहेगृहे व्याग्रपुरन्ध्रिवर्गम्” कुमा० ।
Capeller
German
पुरंध्रि u.
°ध्री
f.
 verheiratete Frau, Matrone.
Burnouf
French
पुरन्ध्रि पुरन्ध्रि
f.
 femme qui a son mari et ses enfants
vivants.
Stchoupak
French
पुरंध्रि-
-ई-
f.
 femme âgée et mariée, matrone.