| YouTube Channel

पुरःसर (puraHsara)

 
शब्दसागरः
English
पुरःसर
mfn.
(-रः-री-रं) One who goes first or before.
m.
(-रः) A
leader, a preceder. Adv.
n.
(-रं) By or with, i. e. preceded by,
attended with, as कोपपुरःसर with rage.
E.
पुरस् before, सर who goes.
Capeller Eng
English
पुरःसर॑
f.
going before, preceding.
m.
forerunner, attendant, servant
adj. preceded or accompanied by,
connected with,
n.
adv.
with, after (—°).
Yates
English
पुरः-सर (रः) 1.
m.
A leader.
adv.
(रं) With, preceded by.
Spoken Sanskrit
English
पुरःसर puraHsara
m.
harbinger
पूर्वरूप pUrvarUpa
n.
harbinger
पुरःसर puraHsara
m.
precursor
पूर्वरूप pUrvarUpa
n.
precursor
Wilson
English
पुरःसर
mfn.
(-रः-री-रं) One who goes first or before.
m.
(-रः) A leader, a preceder. adv.
n.
(-रं) By or with, i. e.
preceded by, attended with, as कोपपुरःसर with rage.
E.
पुरस् before, सर who goes.
Monier Williams Cologne
English
पुरः—सर॑ mf(ई)n. going before or in advance
पुरः—सर॑
m.
a forerunner, precursor, harbinger, attendant,
AV.
&c.
&c.
ifc. (f(आ). ) attended or preceded by, connected with,
MBh.
Kāv.
&c.
Macdonell
English
पुरःसर puraḥ-sará,
a.
(ī) preceding
m.
🞄forerunner
attendant
—°
a.
preceded, attended, 🞄or accompanied by: -m, ad. amid, 🞄with, by means of, after (—°).
Benfey
English
पुरःसर पुरःसर, i. e. पुरस्-सृ +
अ,
adj.
,
f.
री, and sbst.
1. One who goes
first or before, Bhāg. P. 4, 25, 27
a
leader, a preceder, MBh. 4, 630
Śāk.
d. 77.
2. When latter part of a comp.
adj.
the fem. ends in रा, Preceded by,
attended with, with
e. g. प्रिय-आख्या-
न-,
adj.
Preceded by agreeable news,
i. e. with agreeable news, Rām. 1, 10,
31 Gorr.
3. रम्, adv. Preceded by,
with
e. g. प्रणिपात-पुरःसरम्,
With a prostration, Mārk. P. 77, 30
(laying herself at his feet)
after,
Pañc. 16, 4.
Apte Hindi
Hindi
पुरःसर
वि* पुरस्-सर -
अग्रेसर
पुरःसरः
पुं*
पुरस्-सरः -
"आगे चलने वाला, अग्रदूत"
पुरःसरः
पुं*
पुरस्-सरः -
"अनुचर, टहलुआ, सेवक"
पुरःसरः
पुं*
पुरस्-सरः -
"नेता, जो नेतृत्व करे, सर्वप्रथम, प्रमुख"
पुरःसरः
पुं*
पुरस्-सरः -
"अनुचरों सहित, परिचरों सहित, के साथ"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पुरःसर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವ /ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ
निष्पत्तिः - > पुरः + सृ (गतौ) - "टः" (३-२-१८)
व्युत्पत्तिः - > पुरः सरति
प्रयोगाः - > "आविष्कृतोऽरुणपुरःसर एकतोऽर्कः"
उल्लेखाः - > शाकु० ४-१
पुरःसर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಂದಾಳು /ಯಜಮಾನ
प्रयोगाः - > "पुरःसरा धामवतां यशोधनाः सुदुःसहं प्राप्य विकारमीदृशम्"
उल्लेखाः - > किरा० १-४३
पुरःसर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನುಚರ /ಸೇವಕ
प्रयोगाः - > "मा भूदाश्रमपीडेति परिमेयपुरःसरौ"
उल्लेखाः - > रघु० १-३७
पुरःसर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > (ಸಮಾಸದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ) ಮುಂದಾಗಿರುವ /ಮೊದಲನೆಯವನಾಗಿರುವ
पुरःसर
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಪೂರ್ವಕ /ಮುಂದಾಗಿ
प्रयोगाः - > "प्रणामपुरःसरं विज्ञापयति"
L R Vaidya
English
puras-sara {% (I) a. %} moving in front.
puras-sara {% (II) m. %} 1. a servant, an attendant, मा भूदाश्रमपीडेति परिमेयपुरःसरौ R.i.37
2. a leader, one who leads the way, K.S.vi.49.
Bopp
Latin
पुरःसर m. (e पुरस् q. v. et सर a rad. सृ suff. अ) antece-
dens, dux.
Lanman
English
puraḥ-sará, a. going before
as m. forerunner
at end of cpds [1302c 2], having
…as forerunner, i. e. accompanied by…
…-puraḥsaram, adv. with…or after….
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सरः पुरोऽग्रतोऽग्रेभ्यः पुरस्तो गमगामिगाः ४९८
प्रष्ठोऽथावेशिकागन्तू प्राघुणोऽभ्यागतोऽतिथिः
प्राघूर्णिके थावेशिकमातिथ्यं चातिथेय्यपि ४९९
-wordlist-
पुरःसर (पुं), अग्रतःसर (पुं), अग्रेसर (पुं), पुरोगम (पुं), पुरोगामिन् (पुं), पुरोग (पुं), प्रष्ठ (पुं), आवेशिक (पुं), आगन्तु (पुं), प्राघुण (पुं), अभ्यागत (पुं), अतिथि (पुं), प्राघूर्णक (पुं), आवेशिक (क्ली), आतिथ्य (क्ली), आतिथेयी (स्त्रीक्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पुरःसरः, त्रि, (पुरोऽग्रे सरति गच्छतीति सृ +“पुरोऽग्रतोऽग्रेषु सर्त्ते ।” ११८ इतिटः ।) अग्रगामी इत्यमरः ७२
(यथा, महाभारते १९ २२ ।“यस्याः पुरःसरा ह्यासन् पृष्ठतश्चानुयायिनः ।साहमद्य सुदेष्णायाः पुरःपश्चाच्च गामिनी
”)अस्य पर्य्यायः अग्रसरशब्दे द्रष्टव्यः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पुरःसर
त्रि०
पुरोऽग्रे सरति सृ--ट अग्रगामिणि स्त्रियां ङीप्
Capeller
German
पुरःसर॑
f.
vorangehend.
m.
Vorgänger,
Begleiter, Diener. —° adj. folgend auf,
begleitet von, verbunden mit.
n.
adv.
unter mittels, nach (zeitl.)