| YouTube Channel

पुप्रूषकः-षिका (puprUSakaH-SikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“प्रुङ् गतौ”@} 2 प्रावकः-विका, प्रावकः-विका, पुप्रूषकः-षिका, पोप्रूयकः-यिका, 3 पिप्रावयिषकः-पुप्रावयिषकः-षिका
प्रोता-त्री, प्रावयिता-त्री, पुप्रूषिता-त्री, पोप्रूयिता-त्री, पिप्रावयिषिता- पुप्रावयिषिता-त्री, इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि च्यवतिवत् 4 ज्ञेयानि।
5 6 कटप्रूः-कटप्रुवौ-कटप्रुवः, 7 प्रवकः, 8 प्रवणः, 9 प्रावयन्-प्रावयिष्यन्-न्ती-ती, इति इमानि रूपाणि अस्य धातोः भवन्तीति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१०७४)
02
=>
 (१-भ्वादिः-९५७। सक। अनि। आत्म।)
03
=>
 [[२। ‘स्रवति शृणोतिद्रवति प्रवति--’ (७-४-८१) इत्यनेन ण्यन्तात् सनि अवर्णपरे यणि च उवर्णान्तस्याभ्यासस्येकारादेशो वा भवति। इयमप्राप्तविभाषा। एवं ण्यन्तात् सनि सर्वत्र रूपद्वयं ज्ञेयम्।]]
04
=>
 (५५८)
05
=>
 [पृष्ठम्०९०६+ २८]
06
=>
 [[१। कटं प्रवते इति कटप्रूः = कामरूपी कीटश्च। ‘क्विब्वचिप्रच्छ्यायतस्तुकटप्रुजु- श्रीणां दीर्घोऽसम्प्रसारणं च’ (वा। ३-२-१७८) इत्यनेन सोपपदात् क्विपि प्रकृतेर्दीर्घः। द्विवचनादिषु उवङादेशः।]]
07
=>
 [[२। ‘प्रुसृल्वः समभिहारे वुन्’ (३-१-१४९) इति कर्तरि वुन्प्रत्ययः। अनादेशः। समभिहारः = साधुकारित्वम्।]]
08
=>
 [[३। ‘चलनशब्दार्थादकर्मकाद् युच्’ (३-२-१४८) इति तच्छीलादिषु कर्तृषु युच् प्रत्ययः। णत्वम्। अकर्मकत्वं विवक्षाभेदेनेति ज्ञेयम्।]]
09
=>
 [[४। ‘बुधयुधनशजनेङ्प्रुद्रुस्रुभ्यो णेः’ (१-३-८६) इति र्क्तृगामिन्यपि क्रियाफले ण्यन्तात् शतैव, न शानच्।]]