पुत्त्रेष्टिः (puttreSTiH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritपुत्त्रेष्टिः, (पुत्त्रनिमित्तिका इष्टिरिति मध्य-पदलोपी समासः ।) पुत्त्रनिमित्तकयागविशेषः ।इति जटाधरः ॥
यथा, --“गृहीत्वा पञ्चवर्षीयं पुत्त्रेष्टिं प्रथमञ्चरेत् ॥
”इति स्मृतिः ॥
(अस्याः क्रियाविशेषो यथा, --“ततः पुत्त्रकामा पश्चिमतोऽग्निं दक्षिणतो ब्राह्मण-मुपवेश्यान्वालभेत सह भर्त्रा यथेष्टं पुत्त्रमाशा-साना । ततस्त्वस्या आशासानाया ऋत्विक्प्रजापतिमभिनिर्द्दिश्य योनौ तस्याः कामपरि-पूरणार्थं काम्यामिष्टिं निर्व्वपेद्विष्णुर्योनिं कम्पय-त्वित्यन्वयार्च्चा ततश्चैवाज्येन स्थालीपाकमयभिःसंसार्य्य त्रिर्जुहुयात् । यथाम्नायञ्चोपमन्त्रितमुद-पात्रं तस्यै दद्यात् सर्व्वोदकार्थान् कुरुष्वेति ।ततः समाप्ते कर्म्मणि पूर्व्वं दक्षिणपादमभि-हरन्ती प्रदक्षिणमग्निमनुपरिक्रामेत् ततो ब्राह्म-णान् स्वस्ति वाचयित्वा सह भर्त्राज्यशेषं प्राश्नी-यात् । पूर्व्वं पुमान् पश्चात् स्त्री नचोच्छिष्ट-मवशेषयेत् ततस्तौ सहसंवसेतामष्टरात्रं तथा-विधपरिच्छदावेव तथेष्टपुत्त्रं जनयेताम् ।या तु स्त्रीश्यामं लोहिताक्षं व्यूढोरस्कं महाबाहुंपुत्त्रमाशासीत । या वा कृष्णं कृष्णमृदुदीर्घकेशंशुक्लाक्षं शुक्लदन्तं तेजस्विनमात्मवन्तम् । एषएवानयोरपि होमविधिः किन्तु परिवर्हवर्णवर्ज्ज्यंस्यात् पुत्त्रवर्णापुरूपस्तु यथाशीरेव तयोः परि-वर्होऽन्यः कार्य्यः स्यात् ।” इति चरके शारीर-स्थानेऽष्टमेऽध्याये ॥
)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.