पुण्य (puNya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पुण्य mfn.
   (-ण्यः-ण्या-ण्यं)
	 1. Virtuous,  pure,  righteous.
	 2. Beautiful, 
pleasing.
	 3. Fragrant.
	 n.
  (-ण्यं)
	 1. Virtue,  moral or religious merit.
2. A good action. 
	 3. Purity,  purification. 
	 4. A trough for watering
cattle.
	 f.
  (-ण्या)
	 1. Holy basil,  (Ocymun sanctum. )
	 2. Lucky, 
auspicious.
	 3. Solemn,  festive.
 E.
  पूञ् to be or make pure, 
यत् Unādi aff.
  ,  and ण्वुक् augment
 or appropriately पू-डुण्य ।

Capeller Eng

English

 पु॑ण्य a.
  prosperous,  auspicious,  favourable,  fair, 
beautiful,  right,  just,  pure,  good,  holy. n.
  good,  right,  good work
(also collect),  virtue,  merit
 also
= seq.
 

Yates

English

 पुण्य (ण्यं) 1.
n.
  Righteousness,  virtue, 
merit
 a trough.
f.
  (ण्या) Holy
basil.
a. Righteous
 pleasing
beautiful
 fragrant.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

पुण्य 	-	 puNya 	-	 adj.
  	-	 pure
पुण्य 	-	 puNya 	-	 adj.
  	-	 holy
पुण्य 	-	 puNya 	-	 n.
  	-	 virtue
पुण्य 	-	 puNya 	-	 adj.
  	-	  propitious
पुण्य 	-	 puNya 	-	 adj.
  	-	  fair
पुण्य 	-	 puNya 	-	 adj.
  	-	  pleasant
पुण्य 	-	 puNya 	-	 adj.
  	-	  meritorious
पुण्य 	-	 puNya 	-	 adj.
  	-	  sacred
पुण्य 	-	 puNya 	-	 adj.
  	-	  right
पुण्य 	-	 puNya 	-	 adj.
  	-	  good
पुण्य 	-	 puNya 	-	 adj.
  	-	  auspicious
पुण्य 	-	 puNya 	-	 adj.
  	-	  virtuous
पुण्य 	-	 puNya 	-	 m.
  	-	  Indian ginseng  [ Physalis Flexuosa - Bot. ]
पुण्य 	-	 puNya 	-	 n.
  	-	  good work
पुण्य 	-	 puNya 	-	 n.
  	-	  purity
पुण्य 	-	 puNya 	-	 n.
  	-	  religious ceremony
पुण्य 	-	 puNya 	-	 n.
  	-	  brick trough for watering cattle
पुण्य 	-	 puNya 	-	 n.
  	-	  meritorious act
पुण्य 	-	 puNya 	-	 n.
  	-	  moral or religious merit
पुण्य 	-	 puNya 	-	 n.
  	-	  good or right

Wilson

English

 पुण्य
mfn.
   (-ण्यः-ण्या-ण्यं)
1 Virtuous,  pure,  righteous.
2 Beautiful,  pleasing.
3 Fragrant.
n.
  (-ण्यं)
1 Virtue,  moral or religious merit.
2 A good action. 
3 Purity,  purification. 
4 A trough for watering cattle.
f.
  (-ण्या) Holy basil,  (Ocymum sanctum. )
E.
  पूञ् to be or make pure,  यत् Uṇādi aff.
  ,  and ण्वुक् augment.

Apte

English

पुण्य [puṇya],  a.
  [Uṇ.*  5.15.]

Holy,  sacred,  pure
 जनकतनया- स्नानपुण्योदकेषु आश्रमेषु Me.*
  1
 पुण्यं धाम चण्डीश्वरस्य Me.*
  35
 पुण्यानि हि नामग्रहणान्यपि महामुनीनां किं पुनर्दर्शनानि K.*
  41
 Ś.*
  2.14
 Ms.*
  2.68.

Good,  meritorious,  virtuous,  righteous,  just.

Auspicious,  propitious,  lucky,  favourable (as a day)
 Ms.*
  2.26, 3.

Agreeable,  pleasing,  lovely,  beautiful
 प्रकृत्या पुण्यलक्ष्मीकौ Mv.*
  1.16, 24
 U.*
  4.19
 Ku.*
  5.73
 so पुण्यदर्शनः &c.
 

Sweet,  fragrant (as odour).

Solemn,  festive, 

ण्यम् Virtue,  religious or moral merit
 अत्युत्कटैः पापपुण्यैरिहैव फलमश्नुते H.*
  1.8
 महतः पुण्यपण्येन क्रीतेयं कायनौ- स्त्वया Śānti.3.1
 R.*
  1.69
 N.*
  3.87.

A virtuous or meritorious act,  good or virtuous works.

Purity,  purification. 

A trough for watering cattle.

A religious ceremony,  especially one performed by a wife to retain her husband's affection and to obtain a son. 

(Astrol.) the seventh mansion from जन्मलग्न.

the union of मेष,  कर्क,  तुला and मकर.

ण्या The holy basil.

The Ganges. Comp.
   -अनुभावः pleasing majesty or dignity
 U.*
  4.22. -अहम् (for अहन्) a happy or auspicious day
 पुण्याहं भवन्तो ब्रुवन्तु । अस्तु पुण्याहम्
 पुण्याहं व्रज मङ्गलं सुदिवसं प्रातः प्रयातस्य ते Amaru.*
  61. ˚वाचन repeating 'this is an auspicious day' three times at the commencement of most religious ceremonies. -आत्मन् a.
  pious,  righteous. -उदयः the dawn or resulting of good fortune. -उद्यान a.
  having lovely gardens. -कर्तृ m.
  a meritorious or virtuous man. -कर्मन् a.
  doing meritorious acts,  upright,  righteous,  (n.  ) a meritorious act. -कालः an auspicious time.-कीर्तनः,  -श्रवणः N.
  of Viṣṇu. (-नम्) narrating or reading Purāṇas. -कीर्ति a.
  bearing good or holy name,  of auspicious fame,  celebrated
 स पुण्यकीर्तिः शतमन्यु- कल्पो महेन्द्रलोकप्रतिमां समृद्ध्या (अध्यास्त) Bk.*
  1.5. -कृत् a.
  virtuous,  meritorious. -कृत्यम् a meritorious work.

क्षेत्रम् a holy place,  place of pilgrimage
 अन्यक्षेत्रे कृतं पापं पुण्यक्षेत्रे विनश्यति । पुण्यक्षेत्रे कृतं पापं वज्रलेपो भविष्यति ॥ Subhāṣ.

'The holy land',  N.
  of Āryāvarta.  -गन्धa.  Sweet-scented. (-न्धः) the Champaka tree. -गन्धि a.
  fragrant.

गृह an alms-house.

a temple
 उद्यानानि च रम्याणि हृष्टाः पुण्यगृहाणि च Rām.*
  2.67.12 (com.  पुण्यगृहाणि पुण्यसंपादकगृहाणि विप्राद्यर्थानि).

जनः a virtuous man. 

a demon,  goblin
 वियति प्रसमीक्ष्य कालमेघमप्रतिमं पुण्यजनौघमुन्नदन्तम् Rām.  Ch.2.56.

a Yakṣa
 Bhāg.*
  4.1.3
 पयोधरैः पुण्यजनाङ्गनानाम् R.*
  13.6. ˚ईश्वरः an epithet of Kubera
 अनुययौ यमपुण्यजनेश्वरौ R.*
  9.6. -जित a.
  won by merit or good works. -तीर्थम् a holy place of pilgrimage. -दर्शनa. 

beautiful.

of sacred appearance
 तां पुण्यदर्शनां दृष्ट्वा R.*
  1.86. (-नः) the blue jay. (-नम्) visiting holy shrines. -दुह् a.
  granting happiness or beatitude.-निवह a.
  meritorious. -पुरुषः a man rich in moral merit,  a pious man.  -प्रतापः the efficacy of virtue or moral merit. -फलम् the reward of good works
 यत् पुण्यफलमाप्नोति गां दत्त्वा विधिवद् गुरोः । तत् पुण्यफलमाप्नोति भिक्षां दत्त्वा द्विजो गृही ॥ Ms.*
  3.95. (-लः) a grove. -भाज् a.
  blessed,  virtuous,  meritorious
 पुण्यभाजः खल्वमी मुनयः K.*
  43. -भूः -भूमिः f.
 

'the holy land',  i. e.  Āryāvarta. 

The son-bearing mother. -योगः the result of virtuous deeds done in a former life.

रात्रः an auspicious night.

a night on which any religious ceremony is held.-लक्ष्मीक a.
  auspicious,  prosperous
 प्रकृत्या पुण्यलक्ष्मीकौ कावेतौ ज्ञायते त्विदम् Mv.*
  1.16. -लोकः heaven,  paradise.-शकुनम् an auspicious omen.  (-नः) a bird of good omen.  -शाला alms-house. -शील a.
  of a virtuous disposition,  inclined to pious acts,  virtuous,  pious,  righteous. -श्लोक a.
  'well-spoken of',  or 'auspicious to repeat or utter the name of',  of good fame
 Dk.*
  2.8. (-कः) an epithet of Nala (of Niṣadha)
 Yudhiṣṭhira and Janārdana
 पुण्यश्लोको नलो राजा पुण्यश्लोको युधिष्ठिरः । पुण्यश्लोका च वैदेही पुण्यश्लोको जनार्दनः ॥. (-का) an epithet of Sītā and Draupadī. -संचयः a store of virtue or religious merit. -स्थानम् a sacred or holy place,  a place of pilgrimage.

Apte 1890

English

 पुण्य a. [Uṇ. 5. 15] 1 Holy,  sacred,  pure
 जनकतनयास्नानपुण्योदकेषु आश्रमेषु Me. 1
 पुण्यं धाम चंडीश्वरस्य Me. 33
 पुण्यानि हि नामग्रहणा न्यपि महामुनीनां किं पुवर्दर्शनानि K. 41
 Ś. 2. 14
 Ms. 2. 68. 
2 Good,  meritorious,  virtuous,  righteous,  just. 
3 Auspicious,  propitious,  lucky,  favourable (as a day)
 Ms. 2. 30,  26. 
4 Agreeable,  pleasing,  lovely,  beautiful
 प्रकृत्या पुण्यलक्ष्मीकौ Mv. 1. 16,  24: U. 4. 19
 Ku. 5. 73
 so पुण्यदर्शनः &c. 
5 Sweet,  fragrant (as odour). 
6 Solemn,  festive. 
ण्यं 1 Virtue,  religious or moral merit: अत्युत्कटैः पापपुण्यैरिहैव फलम श्नुनं H. 1. 83
 महन पुण्यपण्यने क्रीसंयं कायतौस्त्वया Śānti. 3. 1
 R. 1. 69
 N. 3. 87. 
2 A virtuous or meritorious act,  good or virtuous works. 
3 Purity,  purification. 
4 A trough for watering cattle. 
5 A religious ceremony,  especially one performed by a wife to retain her husband's affection and to obtain a son. 
ण्या The holy basil. 
Comp. 
अनुभावः pleasing majesty or dignity
 U. 4. 22. 
अहं (for अहन्) a happy or auspicious day
 पुण्वाहं भवंतो ब्रुवंतु । अस्तु पुण्याहं
 पुण्याह व्रज मंगलं सुदि सं प्रातः प्रयातस्य ते Amaru. 61. °वाचनं repeating ‘this is an auspicious day’ three times at the commencement of most religious ceremonies. 
आत्मन् a. pious,  righteous. 
उदयः the dawn or resulting of good fortune. 
उद्यान a. having lovely gardens. 
कर्तृ m. a meritorious or virtuous man. 
कर्मन् a. doing meritorious acts,  upright,  righteous. (
n.) a meritorious act. 
कालः an auspicious time. 
कीर्ततः,  
श्रवणः N. of Viṣṇu. (
नं) narrating or reading Purāṇas. 
कीर्ति a. bearing a good or holy name,  of auspicious fame,  celebrated
 Bk. 1. 5. 
कृत् a. virtuous,  meritorious. 
कृत्यं a meritorious work. 
क्षेत्रं {1} a holy place,  place of pilgrimage. {2} ‘the holy land’,  N. of Āryāvarta. 
गंध a. sweet scented. (
ध) the Campaka tree 
गंधि a. fragrant. 
गृह {1} an alms-house. {2} a temple. 
जनः {1} a virtuous man. {2} a demon. goblin. {3} a Yakṣa: R. 13. 60. °ईश्वरः an epithet of Kubera
 अनुययौ यमपुण्यजनेश्वरौ R. 9. 6. 
जित a. won by merit or good works. 
तीर्थं a holy place of pilgrimage. 
दर्शन a. {1} beautiful. {2} of sacred appearance
 R. 1. 86. (
नः) the blue jay. (
नं) visiting holy shrines 
दुह् a. granting happiness or beatitude. 
पुरुषः a man rich in moral merit,  a pious man. 
प्रतापः the efficacy of virtue or moral merit. 
फलं the reward of good works. (
लः) a grove. 
भाज् a. blessed,  virtuous,  meritorious: पुण्यभाजःखल्वमी मुनयः K. 43. 
भूः,  
भूमिः f. ‘the holy-land’,  i. e. Āryāvarta. 
योगः the result of virtuous deeds done in a former life. 
रात्रः {1} an auspicious night. {2} a night on which any religious ceremony is held. 
लोकः heaven,  paradise. 
शकुनं an auspicious omen. (
नः) a bird of good omen. 
शील a. of a virtuous disposition,  inclinred to pious acts,  virtuous,  pious,  righteous. 
श्लोक a. ‘well-spoken of’,  or ‘auspicious to repeat or utter the name of, ’ of good fame. (
कः) an epithet of Nala,  (of Niṣadha)
 Yudhiṣṭhira,  and Janārdana
 पुण्यश्लोको नलो राजा पुण्यश्लोको युद्धिष्ठिरः । पुण्यश्लोका च वेदेही पुण्यश्लोको जनार्दनः ॥ (
का) an epithet of Sītā and Draupadī 
स्थानं a sacred or holy place,  a place of pilgrimage. 

Monier Williams Cologne

English

 पु॑ण्य mf(आ)n.  (perhaps fr.
  √ 2. पुष्,  according to,  Uṇ.
  v,  15 from √ पू
 See also √ पुण्) auspicious,  propitious,  fair,  pleasant,  good,  right,  virtuous,  meritorious,  pure,  holy,  sacred,  RV.
   &c.
   &c.
  

 पु॑ण्य m.
  N.
  of a poet,  Cat.
 

 of another man,  Buddh.
 

 पु॑ण्य m.
  or n.
  N.
  of a lake,  MBh.
  

 पु॑ण्य n.
  (ifc.  f(आ). ) the good or right,  virtue,  purity,  good work,  meritorious act,  moral or religious merit,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 पु॑ण्य n.
  a religious ceremony (esp.   one performed by a wife in order to retain her husband's affections and to obtain a son
 also -क),  MBh.
  
 Hariv.
 

 a brick trough for watering cattle,  W.
 

Monier Williams 1872

English

 पुण्य पुण्य,  अस्,  आ,  अम् (said to be fr. rt.
1. पू
 according to others fr. rt. 1. पुष् or rt.
पुण्
 not met with in the earliest language),  good, 
pure,  holy,  right,  righteous,  virtuous,  just,  sacred
happy,  prosperous,  favourable,  propitious,  auspicious, 
lucky
 bright,  fine,  beautiful,  pleasing
 sweet,  fra-
grant (as an odour)
 solemn,  festive,  ferial
 (अम्), 
n. good,  right,  virtue,  moral or religious merit
 a
good or meritorious act
 purity,  purification
 a reli-
gious ceremony,  especially one performed by a wife
in order to retain her husband's affections and to
obtain a son
 a brick trough for watering cattle,  =
कोष्ठक
 (अस्),  m.,  N. of a man
 of a lake (in
this sense perhaps n.)
 (आ),  f. holy basil,  Ocymum
Sanctum
 N. of a daughter of Kratu and San-natī.
—पुण्य-कर्तृ,  ता,  m. ‘right-doer, ’ an upright
or virtuous man.
—पुण्य-कर्मन्,  अ,  n. a virtuous
or meritorious act
 (आ,  आ,  अ),  whose actions are
holy or meritorious,  doing good works,  upright, 
righteous,  virtuous,  pious
 [cf. पुण्यैक-कर्मन्।]
—पुण्य-काल,  अस्,  m. an auspicious time.
—पु-
ण्यकाल-ता,  f. a propitious period.
—पुण्य-कीर्त्ति, 
इस्,  इस्,  इ,  bearing a good name,  famous,  celebrated
N. of a Buddhist (whose form was assumed by
Viṣṇu).
—पुण्य-कृत्,  त्,  त्,  त्,  ‘right-doing, ’ up-
right,  virtuous
 N. of a divinity enumerated among
the Viśve Devāḥ.
—पुण्य-कृत्या,  f. a good action.
—पुण्य-क्षय,  अस्,  m. decay or loss of religious
merit.
—पुण्य-क्षेत्र,  अम्,  n. a holy place or
district,  a place by visiting which merit is acquired, 
a place of pilgrimage.
—पुण्य-गन्ध,  अस्,  आ, 
अम्,  sweet-scented,  fragrant
 (अस्),  m. the Campaka, 
Michelia Champaka.
—पुण्य-गन्धि,  इस्,  इस्,  इ,  or
पुण्य-गन्धिन्,  ई,  इनी,  इ,  sweet-scented,  fragrant.
—पुण्य-गृह,  अम्,  n. a house of charity,  an
alms-house
 a temple.
—पुण्य-जन,  अस्,  m. a
good or pious or virtuous man
 N. of a class of
supernatural beings
 a Yakṣa or attendant of Kuvera
the god of wealth
 a fiend,  goblin,  Rākṣasa.
—पु-
ण्यजनेश्वर (°न-ईश्°),  अस्,  m. ‘lord of the Yakṣas, ’
Kuvera the Hindū deity of wealth.
—पुण्य-जल, 
अस्,  आ,  अम्,  containing pure water.
—पुण्य-जित, 
अस्,  आ,  अम्,  gained or attained by good works.
—पुण्य-तर,  अस्,  अम्,  purer,  holier.
—पुण्य-
तरी-कृ,  cl. 8. P. -करोति,  -कर्तुम्,  to make purer
or cleaner.
—पुण्य-ता,  f. or पुण्य-त्व,  अम्,  n.
purity,  holiness.
—पुण्य-तीर्थ,  अम्,  n. a holy shrine
or place of pilgrimage.
—पुण्य-तृण,  अम्,  n. holy
grass
 N. of the white variety of Kuśa grass.
—पुण्य-दर्शन,  अस्,  आ,  अम्,  of beautiful appear-
ance,  beautiful
 (अस्),  m. the blue jay,  = चाष
(अम्),  n. visiting holy shrines.
—पुण्य-दुह्,  -धुक्, 
क्,  क्,  yielding or granting happiness or beatitude.
—पुण्य-नाथ,  अस्,  m.,  N. of a grammarian.
—पुण्य-नामन्,  आ,  m.,  N. of one of the attend-
ants of Skanda.
—पुण्य-पुण्य-ता,  f. perfect holi-
ness.
—पुण्य-पुरुष,  अस्,  m. a godly or good
man,  a man rich in moral merit.
—पुण्य-प्र-
ताप,  अस्,  m. the might and efficacy of virtue or
of the merit acquired by a course of virtuous acts.
—पुण्य-प्रद,  अस्,  आ,  अम्,  conferring merit, 
meritorious.
—पुण्य-प्रसव,  आस्,  m. pl. (with
Buddhists) N. of a class of deities.
—पुण्य-फल, 
अम्,  n. the fruit or reward of good works or merito-
rious actions
 (अस्),  m. ‘having good fruit, ’ the garden
of Lakṣmī
 a grove.
—पुण्य-बल,  अस्,  m.,  N. of
a king of Puṇya-vatī.
—पुण्य-भरित,  अस्,  आ,  अम्, 
extremely blessed,  abounding in holiness or bliss.
—पुण्य-भाज्,  क्,  क्,  क्,  or पुण्य-भाजिन्,  ई,  इनी,  इ, 
possessing happiness,  partaker of bliss,  happy
 pos-
sessing merit,  virtuous.
—पुण्य-भू,  ऊस्,  f. the holy
land of the Hindūs (bounded on the north by the
Himālayas,  on the south by the Vindhya mountains, 
and on the east and west by the sea,  = Āryāvarta).
—पुण्य-भूमि,  इस्,  f. the holy land of the Hindūs
[cf. पुण्य-भू above]
 the mother of a male
child.
—पुण्य-मय,  अस्,  ई,  अम्,  formed or con-
sisting of good.
—पुण्य-मित्र,  अस्,  m.,  N. of a
Buddhist patriarch.
—पुण्य-योग,  अस्,  m. the influ-
ence or effect of virtuous actions done in a former
life.
—पुण्य-रात्र,  अस्,  m. a good or auspicious
night
 a night on which any religious commemora-
tion or ceremony is held
 [cf. पुण्याह।]
—पुण्य-
राशि,  इस्,  m.,  N. of a man
 N. of a mountain.
—पुण्य-लब्ध,  अस्,  आ,  अम्,  attained by good
works (as a reward in heaven).
—पुण्य-लोक,  अस्, 
आ,  अम्,  belonging to a better world,  sharing in a
better world (Ved.)
 (अस्),  m. heaven,  paradise.
—पुण्यलोक-त्र,  ind.,  Ved. in a better world.
—पुण्य-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  possessing merit,  merito-
rious,  pure,  holy,  righteous,  pious,  virtuous
 pleasing, 
beautiful
 fortunate,  lucky,  auspicious
 happy
 (अती), 
f.,  N. of a country.
—पुण्य-वर्धन,  अम्,  n., 
N. of a town
 (probably a wrong reading for
पुण्ड्र-वर्धन।)
—पुण्य-वर्मन्,  आ,  m.,  N.
of a prince of Vi-darbha.
—पुण्य-वाग्-बुद्धि-
कर्मिन्,  ई,  इणी,  इ,  pure in word,  thought,  and deed.
—पुण्य-विजित,  अस्,  आ,  अम्,  acquired by merit, 
merited.
—पुण्य-शकुन,  अस्,  m. a bird of good
omen.
—पुण्य-शाला,  f. a house of charity,  alms-
house.
—पुण्य-शील,  अस्,  आ,  अम्,  being of a virtuous
disposition,  disposed to virtuous acts,  virtuous,  pious, 
righteous.
—पुण्य-श्री-गर्भ,  अस्,  m.,  N. of a
Bodhi-sattva.
—पुण्य-श्लोक,  अस्,  आ,  अम्,  ‘well
spoken of, ’ of good fame or reputation
 (अस्),  m. an
epithet of Nala
 of Yudhi-ṣṭhira
 of Kṛṣṇa
 (आ), 
f. an epithet of Draupadī
 of Sītā.
—पुण्यश्लोक-
दिदृक्षा,  f. the desire of seeing Nala.
—पुण्य-
श्लोक-पराङ्मुख,  अस्,  ई,  अम्,  having the face
averted from Nala.
—पुण्य-सञ्चय,  अस्,  m. a
store of virtue or religious merit.
—पुण्य-सम, 
अम्,  n. a good year.
—पुण्य-सार,  अस्,  m.,  N. of
a prince.
—पुण्य-सुन्दर,  अस्,  m.,  N. of a gram-
marian who arranged the Dhātu-pāṭha of Hema-
candra's grammar in alphabetical order.
—पुण्य-
सेन,  अस्,  m.,  N. of a man
 of a prince of Ujjayinī.
—पुण्य-स्तम्भ-कर,  अस्,  m.,  N. of a man.
—पुण्य-स्थान,  अम्,  n. a sacred place,  conse-
crated ground.
—पुण्यात्मन् (°य-आत्°),  आ,  आ,  अ, 
pure-souled,  righteous,  virtuous,  pious,  holy.
—पु-
ण्यालङ्कृत (°य-अल्°),  अस्,  आ,  अम्,  adorned by
virtue
 (अस्),  m.,  N. of a demon.
—पुण्याह (°य-
अह),  अम्,  n. a good or happy or auspicious day, 
holiday
 पुण्याहं वच् in Caus.,  to wish any one
a happy or pleasant day.
—पुण्याहन् (°य-अहन्), 
अ,  n.,  Ved. = पुण्याह above.
—पुण्याह-वाचन, 
अम्,  n. the declaration of a holiday,  repeating at
sacrifices &c. ‘this is a holiday’ three times,  wishing
any one a happy day.
—पुण्यैक-कर्मन् (°य-
एक्°),  आ,  आ,  अ,  one whose actions are only virtuous.
—पुण्योदका (°य-उद्°),  f. ‘having sacred waters, ’
N. of a river in the next world.
—पुण्योदय (°य-
उद्°),  अस्,  m. the resulting of good fortune (as the effect
of virtuous acts done in a former life).
—पुण्योद्यान
(°य-उद्°),  अस्,  आ,  अम्,  having beautiful gardens.

Macdonell

English

 पुण्य púṇ-ya,  a.
  auspicious,  propitious,  lucky,  🞄favourable
 beautiful,  agreeable
 fragrant
 🞄good,  virtuous,  righteous,  meritorious
 pure,  🞄purifying,  holy
 n.
  the good,  virtue
 good 🞄work
 moral or religious merit: -kartṛ,  m.
  🞄righteous man
 -karman,  n.
  virtuous action
 🞄a.  righteous,  virtuous
 -kṛt,  a.
  righteous,  🞄virtuous
 -kṛt,  a.
  acting piously,  🞄virtuous
 -gandha,  -gandhi: -n,  a.
  of pleasant 🞄smell,  fragrant
 -geha,  n.
  abode of virtue
 🞄-janá,  m.
  pl.
  good people,  designation of certain 🞄genii (V. E.) = the Yakṣas (C. P.): -īśvara,  m.
  ep. of Kubera
 -jala,  a.
  having 🞄pure water
 -tarī-kṛ,  make purer or holier
 🞄-tā,  f.
  purity,  holiness
 -tīrtha,  n.
  sacred 🞄place of pilgrimage (esp. along the course of 🞄sacred streams)
 a.
  possessed of sacred bathing-places
 🞄-tva,  n.
  purity,  holiness
 -darśana,  a.
  of handsome appearance,  beautiful
 🞄-pāpa,  n.
  pl.
  good and bad deeds
 -puṇyatā,  f.
  supreme holiness
 -prada,  a.
  meritorious
 🞄-phala,  n.
  fruit or reward of good works
 🞄-bharita,  pp. abounding in bliss
 -bhāj,  🞄-bhājin,  a.
  happy,  blessed
 -yoga,  m.
  consequence 🞄of virtuous actions (done in a former 🞄life)
 -vat,  a.
  righteous,  virtuous,  meritorious
 🞄lucky,  fortunate,  happy: with ab. = 🞄happier than
 -varman,  m.
  N. of a prince
 🞄-śīla,  a.
  righteous,  virtuous
 -śrīka,  a.
  happy
 🞄-śloka,  a.
  of good repute
 m.
  ep. of Nala,  🞄Yudhṣṭhira,  and Kṛṣṇa: -didṛkṣā,  f.
  🞄desire to see Nala,  -parāṅmukha,  a.
  averse to 🞄Nala
 -sena,  m.
  N.
 -sthāna,  n.
  sacred place.

Benfey

English

 पुण्य पुण्य,  probably from पुष्, 
 I.
adj.
 ,  f.
  या।
 1. Beautiful,  Nal. 12,  37.
 2.
Pure,  Man.  9,  186
 virtuous,  Man.  2,  106.
 3. Fragrant,  Chr. 37,  6.
 4. Producing
bliss,  propitious,  Man.  2,  30.
 5. Holy
festival,  Daśak. in Chr. 180,  5.
 II. n.
 
 1.
Virtue,  Indr. 2,  4.
 2. A good or meri-
torious act,  Rājat. 5,  72.
 3. Happiness.

Hindi

पुण्य कर्मों से हासिल कर ली शुद्धि

Apte Hindi

Hindi

पुण्य
वि* - "पू* + यण्,  णुक्,  ह्रस्वः"
"पवित्र,  पुनीत,  शुचि"

पुण्य
वि* - "पू* + यण्,  णुक्,  ह्रस्वः"
"अच्छा,  भला,  गुणी,  सच्चा,  न्याय"

पुण्य
वि* - "पू* + यण्,  णुक्,  ह्रस्वः"
"शुभ,  कल्याणकारी,  भाग्यशाली,  अनुकूल (दिन आदि)"

पुण्य
वि* - "पू* + यण्,  णुक्,  ह्रस्वः"
"रुचिकर,  सुहावना,  प्रिय,  सुन्दर"

पुण्य
वि* - "पू* + यण्,  णुक्,  ह्रस्वः"
"मधुर,  गंधयुक्त "

पुण्य
वि* - "पू* + यण्,  णुक्,  ह्रस्वः"
"औपचारिक,  उत्सव या संस्कार संबंधी"

पुण्यम्
नपुं*
   - -
"सद्गुण,  धार्मिक या नैतिक गुण "

पुण्यम्
नपुं*
   - -
"सद्गुणसंपन्न कृत्य,  प्रशस्य कार्य"

पुण्यम्
नपुं*
   - -
"पवित्रता,  पवित्रीकरण"

पुण्यम्
नपुं*
   - -
पशुओं को पानी पिलाने के लिए कूँड

पुण्य
वि* - "पू+यत् णुगागमः,  ह्रस्वः"
"पवित्र,  पुनीत"

पुण्य
वि* - -
अच्छा गुणयुक्त

पुण्य
वि* - -
"मंगलमय,  शुभ"

पुण्य
वि* - -
"सुन्दर,  मनोज्ञ,  रोचक"

पुण्य
वि* - -
मधुर

पुण्यम्
नपुं*
   - -
जन्मलग्न से सातवाँ घर

पुण्यम्
नपुं*
   - -
"मेष,  कर्क,  तुला और मकर का संयोग"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पुण्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶುಭವಾದ ಅದೃಷ್ಟ ಕರ್ಮ /ಸುಕೃತ /ಧರ್ಮ
निष्पत्तिः - > पूञ् (पवने) - "यत्" णुगागमः ह्रस्वश्च (उ० ५-१५)
प्रयोगाः - > १) "पुण्ये मनः कस्य मुनेरपि स्यात्प्रमाणमास्ते यदघेऽपि धावत्" २) अत्युत्कटैः पुण्यपापैरिहैव फलमश्नुते" ३) लोकान्तरसुखं पुण्यं तपोदानसमुद्भवम्"
उल्लेखाः - > नैष० ७-१७,  हितो० १-८३,  रघु० १-६९
पुण्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯ /ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಾದ ಕೆಲಸ
पुण्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ /ಪವಿತ್ರವಾದ
प्रयोगाः - > "यक्षश्चक्रे जनकतनयास्नानपुण्योदकेषु"
उल्लेखाः - > मेघ० १-१
पुण्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಳ್ಳೆಯ /ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಾದ
पुण्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶುಭಕರವಾದ /ಶುಭಸೂಚಕವಾದ /ಮಂಗಳಕರವಾದ
प्रयोगाः - > "नामधेयं दशम्यां तु द्वादश्यां वास्य कारयेत् । पुण्ये तिथौ मुहूर्ते वा नक्षत्रे वा गुणान्विते ॥"
उल्लेखाः - > म्अनु० २-३०
पुण्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸುಗಂಧವಾದ
पुण्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸುಂದರವಾದ /ರಮ್ಯವಾದ / ಮನೋಹರವಾದ
प्रयोगाः - > "प्राप्ता क्रुच्छ्रादृष्यशृङ्गोपचारैः पुण्यश्रीकाः कोसलेन्द्रेण पुत्राः"
उल्लेखाः - > म० वी० १-२४
पुण्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
व्युत्पत्तिः - > पुनाति पातकिनोऽपि (पुण्यो योऽसौ पातकिपावनः - इति निरुक्तेः)
प्रयोगाः - > "पूर्णः पूरयिता पुण्यः"
उल्लेखाः - > वि० स०

L R Vaidya

English

 puRya {% (I) a. (f. ण्या) %} 1. Holy,  sacred,  पुण्यं यायास्त्रिभुवनगुरोर्धाम चंडीश्वरस्य Megh.i.33,  R.iii.41
virtuous,  meritorious
propitious,  favourable,  lucky,  auspicious,  M.ii.30
beautiful,  pleasing
sweet,  fragrant
solemn,  festive.

 puRya {% (II) n. %} 1. Religious or moral merit,  virtue,  R.i.69
a meritorious act
purity,  purification
a trough for watering cattle.

Bopp

Latin

 पुण्य (r. पुण् s. य)
1) Adj. purus,  justus,  bonus,  pulcher.
N. 12. 37. IN. 2. 1. 9. 23. BH. 7. 9.
2) n. Subst. virtus. N.
15. 17. Lass. 34. 7. IN. 2. 4.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

कुशल
क्ली
कुशल,  पर्याप्ति,  शिक्षित,  पुण्य,  क्षेम
पर्याप्तौ शिक्षिते पुण्ये क्षेमे च कुशलध्वनिः ।
verse 2.1.1.11
page 0008

पुण्य
क्ली
पुण्य,  सुविहित-कर्मन्,  पवित्र
पुण्यं सुविहितं कर्म पवित्रं पुण्यमेव च ॥ ३४ ॥
verse 2.1.1.34
page 0010

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 पुण्य poet. Sbhv. See Adbhutapuṇya.

Lanman

English

 púṇya,  a. prosperous
 happy
 lucky, 
faustus,  auspicious,  12^13,  591. 10
 right, 
good
 as n. good work
 sing. collectively, 
good works,  28^17
 merit (from good
works). [perhaps fr. √puṣ.]

Sanskrit Tibetan

Tibetan

bskal pa bzang
पुण्य

bsod nams
पुण्य

kha rje khyu mchog
पुण्य

bsod nams
पुण्य

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
धर्मः पुण्यं वृषः श्रेयः सुकृते नियतौ विधिः ।
दैवं भाग्यं भागधेयं दिष्टं चायस्तु तच्छुभम् ॥ १३७९ ॥
-wordlist-
 
धर्म (पुंक्ली),  पुण्य (क्ली),  वृष (पुं),  श्रेयस् (क्ली),  सुकृत (क्ली),  नियति (स्त्री),  विधि (पुं),  दैव (पुंक्ली),  भाग्य (क्ली),  भागधेय (क्ली),  दिष्ट (क्ली),  अय (पुं)

--source--
 
पवित्रं पावनं पूतं पुण्यं मेध्यमथोज्ज्वलम् ॥ १४३५ ॥
विमलं विशदं वीध्रमवदातमनाविलम् ।
विशुद्धं शुचि चोक्षं तु निःशोध्यमनवस्करम् ॥ १४३६ ॥
-wordlist-
 
पवित्र (पुंक्ली),  पावन (क्ली),  पूत (क्ली),  पुण्य (क्ली),  मेध्य (क्ली),  उज्ज्वल (क्ली),  विमल (क्ली),  विशद (क्ली),  वीध्र (क्ली),  अवदात (क्ली),  अनाविल (क्ली),  विशुद्ध (क्ली),  शुचि (क्ली),  चोक्ष (क्ली),  निःशोध्य (क्ली),  अनवस्कर (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

धर्म
धर्म,  पुण्य,  वृष,  श्रेयस्,  सुकृत
धर्मः पुण्यं वृषः श्रेयः सुकृतं च समं स्मृतम् ॥ १२५ ॥
verse 1.1.1.125
page 0016

शुचि
शुचि,  मेध्य,  पवित्र,  पुण्य,  पावन,  विमल,  विशद,  विध्र,  उज्ज्वल,  अनाविल
शुचिर्मेध्यं पवित्रं च पुण्यं पावनमुच्यते ।
विमलं विशदं वीध्रमुज्ज्वलं स्यादनाविलम् ॥ १३२ ॥
verse 1.1.1.132
page 0016

नाममाला

Sanskrit

पुण्य,  भाग्य,  सुकृत,  भागधेय,  सत्कृत
पुण्यं भाग्यं च सुकृतं भागधेयं च सत्कृतम् ॥ १३० ॥
verse 0.1.1.130
page 0066

Tamil

புண்ய : புனிதமான,  சுத்தமான,  நல்ல,  குணமுள்ள,  இன்பமான.

Mahabharata

English

Puṇya^1,  name of a lake. § 377 (Dhaumyatīrthak.): III,  89,  8364 (hradaḥ,  in the west). Cf. Puṇyākhya^2.

Puṇya^2 = Vishṇu (1000 names).

पुराणम्

English

पुण्य १ / PUṆYA I   Son of the sage dīrghatamas. The story of puṇya as found in Jñānavāsiṣṭha is the following:-There is a mountain called mahendra in jambūdvīpa. dīrghatamas who was doing penance there had two sons named puṇya and pāvana. Puṇyakumāra grew up into a boy abounding in virtues. pāvana was not so broad-minded. When after some time dīrghatamas,  their father died,  Puṇyakumāra controlling his sorrow did all the funeral rites
 but pāvana unable to control his sorrow left the place and wandered in the forests weeping bitterly. After some days Puṇyakumāra went in search of his brother and on finding him consoled him and told him that there was nothing to be worried about their father's death. On hearing the learned and moral teachings of puṇya,  pāvana also got enlightened and after living in that forest for a number of years both of them abandoned their lives.

पुण्य २ / PUṆYA II   The name of the āśrama of the sage vibhāṇḍaka. (Śloka 23,  Chapter 110,  Vana Parva).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पुण्यं,  क्ली,
   (पूयतेऽनेनेति । पू + “पूङो यण्णुक्ह्नस्वश्च ।” उणा० ५ । १५ । इति यत् णुगागमोह्नस्वश्च ।) शुभादृष्टम् । तत्पर्य्यायः । धर्म्मम् २श्रेयः ३ सुकृतम् ४ वृषः ५ । इत्यमरः । १ । ४ । २४ ॥
पुण्यभारवोढुमशक्तस्य पण्डितस्य निन्दा यथा, अग्निपुराणे ।“पण्डितेनापि किन्तेन समर्थेन च देहिनाम् ।यत् पुण्यं भारमुद्वोढुमशक्तं पारलौकिकम् ॥
”आत्मकृतपुण्यकथननिषेधो यथा,  --“इष्टं दत्तमधीतं वा विनश्यत्यनुकीर्त्तनात् ।श्लाघानुशोचनाभ्याञ्च भग्नतेजो विभिद्यते ॥
तस्मादात्मकृतं पुण्यं वृथा न परिकीर्त्तयेत् ॥
”इति शुद्धितत्त्वे देवलः ॥
 * ॥
अदत्तपुण्यभागित्वं पापशब्दे द्रष्टव्यम् ॥
 * ॥
शोभनकर्म्म । पावनम् । सुन्दरे,  त्रि । इतिहेमचन्द्रः ॥
 सुगन्धि । इति जटाधरः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पुण्य न०
  पू--डुण्य । १ शुभादृष्टे धर्मे २ तद्वति त्रि०
  अमरः ।३ शोभनकर्मान्विते ४ पावने ५ सुन्दरे च त्रि०
  हेमच० ६ सु-गन्धौ त्रि०
  जटाध० । लग्नावधिके ७ नवमस्थाने ज्यो० त०नील० ता० उक्ते वर्षकालीने ८ सहमभेदे पुण्यसहम-शब्दे दृश्यम् । धर्मरूपपुण्यञ्च गङ्गास्नानादिजन्यंकर्मनाशाजलस्पर्शनाश्यञ्च । कीर्त्तनादपि तस्य नाश्यता“इष्टं दत्तमधीतं वा विनश्यत्यनुकीर्त्तनात् । श्ला-घानुशोचनाभ्याञ्च भग्नतेजो विभिद्यते । तस्मादात्म-कृतं पुण्यं वृथा न परिकीर्त्तयेत्” शु० त० देवलोक्तेः ।यागदानाध्ययनादीनामाशुविनाशित्वात् तज्जग्यं पुण्य-मेव विनश्यतीति बोध्यम् । तस्मादात्मकृतं पुण्यमि-त्युत्तरत्र निर्देशाच्च । तत्र प्रारब्धभिन्नानामेव तत्त्व-ज्ञाननाश्यत्वम् प्रारब्धपुण्यानां तु भोगादेव क्षयः“क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति” इति श्रुतेः “तद्यथेहकर्म्मजितो लोकः क्षीयते एवममुत्र पुण्यजिती लोकःक्षीयते” इति श्रुतेः । “पुण्यश्च पुष्करश्चैव आधानाख्य-स्तथैव च । श्रुत्यावृत्त्या भवन्त्येते नित्यं द्वादश राशयः”ज्यो० त० उक्ते ९ मेषकर्कटतुलामकरणपे राशौ पु०
  ।

Capeller

German

 पुण्य recht,  gut (im weitesten Sinne),  günstig, 
glücklich,  schön,  rein,  heilig. n.
  das
Rechte,  Gute
 Tugend,  Verdienst
 auch
पुण्यक n.
 ) eine best. Ceremonie (r.).

Grassman

German

 púṇya,  a.,  günstig [spätes Wort,  wahrscheinlich aus puṣ entstanden,  Benfey in Ku. 〔8, 10〕].
-am [n.] {234, 2} (〰 ā́ vada).

Burnouf

French

 पुण्य पुण्य a. (पुण्
 sfx. य) pur
		 juste, 
honnête
		 beau. -- S. n.
  action pure,  vertueuse
		 pureté,  état
pur
 vertu, 
 mérite moral. -- S. f.
  basilic sacré ou
ocymum sanctum,  bot.
पुण्यक n.
  acte purificatoire ou méritoire.
पुण्यकृत् et पुण्यकर्तृ m.
  (कृ) qui pratique la
vertu,  juste,  honnête.
पुण्यगन्ध a. qui répand un parfum pur. -- M. le चम्पक।
पुण्यगन्धिन् a. mms.
पुण्यजन m.
  homme vertueux.
		 Un yakṣa,  un rākṣasa.
पुण्यजनेश्वर m.
  (ईश्वर) Kuvera,  maître des Yakṣas
et des Rākṣasas.
पुण्यप्रसव m.
  Au pl. les dieux du 17ᵉ ordre,  Bd.
पुण्यफल m.
  bosquet,  jardin odoriférant. -- N. fruit de
pureté,  conséquence d'une action vertueuse.
पुण्यभू f.
  la Terre-Sainte [entre l'Himālaya et le
Vindhya].
पुण्यभूमि f.
  la Terre-Sainte.
		 La mère d'un enfant
mâle.
पुण्यलोक m.
  le monde des pieux,  le paradis.
पुण्यवत् a. (sfx. वत्) vertueux,  pur.
		 Heureux,  fortuné.
पुण्यश्लोक m.
  surn.  de Nala,  de Yudhiṣṭhira et de Viṣṇu.
-- F. ép. de Draupadī et de Sītā.
पुण्यस्थान n.
  lieu saint.
पुण्याह n.
  (अहन्) jour sacré,  jour de fête.

Stchoupak

French

 पुण्य-
 a. auspicieux,  heureux 
 beau,  bon,  juste 
 pur,  saint 
 nt.
bien,  justice,  bonne action 
 acte de mérite (moral ou religieux) 
 (aussi
-क-) cérémonie religieuse (not. celle faite par une femme pour garder
l'affection de son mari et avoir un fils) 
 -ता- f.
  -त्व- nt. pureté, 
sainteté 
 -वन्त्- a. vertueux,  heureux,  de bon augure.
°कर्तृ- °कर्मन्- °कृत्- a. qui accomplit le bien,  vertueux,  pieux 
°कृत- a. v. sanctifié,  saint.
°कीर्ति- a. qui a une bonne renommée,  célèbre.
°गन्ध- -इन्- a. parfumé.
°गृह- nt. maison de charité.
°गेह- nt. endroit où l'on pratique le bien,  maison de la vertu.
°जन- m.
  pl.
  classe d'êtres surnaturels 
 °जनेश्वर- m.
  Kubera.
°जित- a. v. obtenu par de bonnes actions.
°तीर्थ- nt. sanctuaire,  lieu de pèlerinage 
 a. plein de Tīrtha.
°दर्शन- a. d'une belle apparence.
°दुह्- ag. qui accorde la béatitude,  le bonheur.
°निवह- a. méritoire.
°पाप- nt. du. le bien et le mal 
 le juste et l'injuste 
°पापेक्षिटृ- ag. qui voit le bien et le mal.
°फल- nt. fruit des bonnes actions 
 a. qui a de bons fruits.
°भागिन्- a. béni.
°भाज्- ag. heureux.
°महस्- a. d'une grande splendeur.
°लक्ष्मीक- a. heureux 
 doué d'une sainte beauté.
°लब्ध- a. v. obtenu par de bonnes actions.
°लोक- m.
  monde ou séjour sacré,  pur.
°वर्धन- nt. n.
  d'une ville.
°वाग्-बुद्धि-कर्मिन्- a. pur en actes,  en paroles et en pensées.
°व्रता- a. f.
  saintement chaste (femme).
°शकुन- m.
  oiseau de bon augure.
°शील- a. vertueux,  honnête.
°श्रीक- a. = °लक्ष्मीक-।
°श्लोक- a. qui a une bonne renommée 
 surnom de Nala 
°श्लोकेड्य-कर्मन्- dont les actions doivent être célébrées en vers.
पुण्याख्य- m.
  n.
  d'un ermitage.
पुण्यात्मन्- a. vertueux.
पुण्यानुभाव- m.
  majesté aimable.
पुण्यापुण्य-हेतु- m.
  pl.
  les causes du juste et de l'injuste.
पुण्याशय- a. vertueux,  pieux.
पुण्याह- nt. jour heureux,  jour de bon augure 
 souhait d'un jour
heureux 
 -अं वच्- souhaiter à qq'un (acc.) une journée heureuse 
°वाचन- nt. पुण्याह-स्वन- m.
  fait de souhaiter une journée
heureuse,  salut du matin. 
पुण्यैक-कर्मन्- a. qui ne fait que le bien. 
पुण्योदक- a. qui a des eaux sacrées 
 -आ- f.
  n.
  d'une rivière
dans l'autre monde.
पुण्योदय- m.
  apparition du bonheur,  chance (conséquence des bonnes
actions accomplies dans une vie antérieure).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.