| YouTube Channel

पुण्ड्रः (puNDraH)

 
Apte Hindi
Hindi
पुण्ड्रः
पुं*
 - पुंड् + रक्
एक प्रकार का गन्ना (लाल रंग का) पौंधा
पुण्ड्रः
पुं*
 - पुंड् + रक्
कमल
पुण्ड्रः
पुं*
 - पुंड् + रक्
श्वेत कमल
पुण्ड्रः
पुं*
 - पुंड् + रक्
(मस्तक पर) सम्प्रदायद्योतक तिलक (चन्दनादिक का)
पुण्ड्रः
पुं*
 - पुंड् + रक्
कीड़ा
पुण्ड्रः
पुं*
 - -
उतरी बंगाल।(पुंड्र मूलरुप से ‘पुरी’ के वेतस प्रदेश को कहतें है)
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पुण्ड्रः
noun
दैत्यविशेषः।
"पुण्ड्रस्य वर्णनं पुराणेषु अस्ति।"
Synonyms:
 कुमुदम्, कैरवम्, जात्युत्पलम्, पुंनागम्, पुण्डरीकम्, पुण्ड्रः, शम्भुवल्लभम्, शारदम्, शुचिकर्णिकम्, चन्द्रबन्धुः, शशिकान्तः, शशिप्रभः
noun
श्वेतकमलस्य क्षुपः।
"एष तडागः कुमुदैः आपूर्णः।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: पुण्ड्रः
Root: पुण्ड्रः
Gender: undefined
Number: undefined
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Kind of sugarcane
Tamil Nāmakkarumbu
Shloka(s):
3|3|226|2 ► इक्षुभेदास्तु कान्तारवंशपुण्ड्रादयो नरि॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|226|2 ⇢ पुण्ड्राः (पुण्ड्र) (पुं) ⇒ Kind of sugarcane
Tamil Nāmakkarumbu ⇒
Related word(s):
Tamil
Tamil
புண்ட்3ர: : செங்கரும்பு, வெண்தாமரை, நெற்றியில் இடும் திலகம் .
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पुण्ड्रः,
पुं,
 (पुण्ड्यन्ते गुडशर्कराद्यर्थं चूर्णीक्रियतेइति । पुडि मर्द्दे + “स्फायितञ्चीति ।” उणा ०२ । १३ । इति रक् ।) इक्षुभेदः । पुँडिआक् इतिभाषा । इत्यमरः । २ । ४ । १६३ । दैत्यविशेषः ।अतिमुक्तकः । चित्रम् । क्रिमिः । पुण्डरीकम् ।देशविशेषे, पुं भूम्नि । इति मेदिनी । रे, ५९ ॥
(यथा, मात्स्ये । ११३ । ४५ ।“प्राग्ज्योतिषाश्च पुण्ड्राश्च विदेहास्ताम्रलिप्तकाः ।शाम्बमागधगोनर्द्दाः प्राच्या जनपदाः स्मृताः ॥
”)तिलकवृक्षः । इति हेमचन्द्रः ॥
ह्नस्वप्लक्षः ।इति राजनिर्घण्टः ॥
(अश्वदेहस्थचिह्नविशेषः ।अस्य लक्षणादिकं पुण्ड्रकशब्दे द्रष्टव्यम् ॥
वलि-राजस्य क्षेत्रजः पुत्त्रविशेषः । यन्नाम्नैव पुण्ड्र-देशो विख्यातः । यथा, महाभारते । १ । १०४ ।४७ -- ५१ ।“वलिः सुदेष्णां भार्य्यां स्वां तस्मै तां प्राहिणोत्पुनः ।तां स दीर्घतमाङ्गेषु स्पृष्ट्वा देवीमथाब्रवीत् ॥
भविष्यन्ति कुमारास्ते तेजसादित्यवर्च्चसः ।अङ्गो वङ्गः कलिङ्गश्च पुण्ड्रः सुह्मश्च ते सुताः ॥
तेषां देशाः समाख्याताः स्वनामप्रथिता भुवि ।अङ्गस्याङ्गोऽभवद्देशो वङ्गो वङ्गस्य च स्मृतः ॥
कलिङ्गविषयश्चैव कलिङ्गस्य च स स्मृतः ।पुण्ड्रस्य पुण्ड्राः प्रख्याताः सुह्माः सुह्मस्य चस्मृताः ॥
एवं वलेः पुरा वंशः प्रख्यातो वै महर्षिजः ॥
”)