| YouTube Channel

पुङ्गव (puGgava)

 
शब्दसागरः
English
पुङ्गव
m.
 (-वः)
1. A bull.
2. A drug, commonly Mashāni.
3. (In compo-
sition, ) Excellent, pre-eminent.
E.
 पुं male, and गौ a cow,
aff.
 अच्.
Capeller Eng
English
पुंगव
m.
 bull
hero among, chief of (—°).
Yates
English
पु-ङ्गव (वः) 1.
m.
 A bull
a drug,
Māshāni
(in comp.) excellent.
Spoken Sanskrit
English
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - eminent person
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - best
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - hero
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - most eminent
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - kind of drug
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - bull
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - chief of
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - bull
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - eminent person
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - best
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - hero
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - most eminent
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - kind of drug
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - bull
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - chief of
पुङ्गव - puGgava -
m.
 - bull
Wilson
English
पुङ्गव
m.
 (-वः)
1 A bull.
2 A drug, commonly Māṣāni.
3 (In composition, ) Excellent, pre-eminent.
E.
 पुं male, and गौ a cow,
aff.
 अच्.
Monier Williams Cologne
English
पुं—गव
m.
 (ifc. f(आ). ) a bull,
Lāṭy.
Hariv.
a hero, eminent person, chief of (ifc.
cf.
 कुरु-प्°, गज-प्°
&c.
 )
a kind of drug,
L.
पुङ्गव See
p.
 630, col. 3.
Monier Williams 1872
English
पुङ्गव पुङ्-गव। See under 2. पुंस्।
Macdonell
English
पुंगव puṃ-gava,
m.
 (male cow), bull
hero, 🞄chief among, most excellent of (—°): -ketu, 🞄m. having a bull for his emblem, ep. of Śiva.
Benfey
English
पुङ्गव पुङ्गव, i. e. पुंस्-गव,
1.
m.
A bull Hariv. 3796.
2. As latter part
of comp. words, Excellent, e. g.
गज-,
m.
 A pre-eminent elephant, Bhartṛ. 2,
26.
नर-,
m.
 An excellent warrior,
Chr. 21, 12.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पुङ्गव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃಷಭ /ಎತ್ತು
निष्पत्तिः - > "टच्" (५-४-९२)
व्युत्पत्तिः - > पुमान् गौः
प्रयोगाः - > "रोमोद्गमः प्रादुरभूदुमायाः स्विन्नाङ्गुलिः पुङ्गवकेतुरासीत्"
उल्लेखाः - > कुमा० ७-७७
पुङ्गव
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > (ಉತ್ತರಪದವಾದಾಗ) ಶ್ರೇಷ್ಠ /ಉತ್ತಮ
प्रयोगाः - > "यदुपुङ्गवसूर्यसन्निधाने शिशुपालः प्रतिसूर्यवत्प्रसूतः"
उल्लेखाः - > याद० १५-११६
L R Vaidya
English
puMgava {% m. %} 1. a bull, an ox
2. (at the end of a compound) the chief, best, most excellent of any kind, गजपुंगवस्तु धीरं विलोकयति चाटुशतैश्च भुंक्ते Bhartr.ii.31.
Bopp
Latin
पुङ्गव m. (e पुम् et गव bos, in compositis solum usurpa-
to, a गो suff. अ
vid. गवराज apud Wils.)
1) taurus.
2) in fine compositorum optimus, princeps (cf. ऋषभ).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skyes mchog
१) परम २) पर / +पुरुष ३) पुङ्गव ४) पुरुषोत्तम ५) प्रधानपुरुष
skyes bu
१) नर २) पुंस् ३) पुङ्गव ४) पुरुष
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्युरुत्तरपदे व्याघ्रपुंगवर्षभकुञ्जराः ।
सिंहशार्दूलनागाद्यास्तल्लजश्च मतल्लिका ॥ १४४० ॥
मचर्चिका प्रकाण्डोद्घौ प्रशस्यार्थप्रकाशकाः ।
-wordlist-
व्याघ्र (पुं), पुङ्गव (पुं), ऋषभ (पुं), कुञ्जर (पुं), सिंह (पुं), शार्दूल (पुं), नाग (पुं), तल्लज (पुं), मतल्लिका (स्त्री), मचर्चिका (स्त्री), प्रकाण्ड (पुं), उद्घ (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पुङ्गवः,
पुं,
 (पुमान् गौः । “गोरतद्धितलुकि ।”५ । ४ । ९२ । इति टच् ।) वृषः । (यथा, हरिवंशे । ७५ । ४१ ।“भवता रक्षिता लोका गोलोकश्च महालयम् ।यद्वयं पुङ्गवैः सार्द्धं वर्द्धामः प्रसवैस्तथा ॥
”)औषधभेदः । (पुमान् गौरिव मदबलाद्याति-शय्यादित्युपमितसमासः ।) उत्तरपदस्थः श्रेष्ठ-वाचकः । इति मेदिनी । वे, ४४ ॥
(यथा, भाग-वते । १ । ९ । ३२ ।“इति मतिरुपकल्पिता वितृष्णाभगवति सात्त्वतपुङ्गवे विभूम्नि ॥
”)ऋषभौषधम् । महोक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पुङ्गव
पु०
 पुमान् गौः कर्म + षच् समा० । १ वृषे २ ऋषभौषधौच मेदि० उत्तरपदस्थः श्रेष्ठचकः । यथा नरः पुङ्गवृइव उपमितसमासवाक्यम् । नरपुङ्गव नरश्रेष्ठार्थे ।
Capeller
German
पुंगव
m.
 Stier
Held, Vorzüglichster unter
(—°).
Burnouf
French
पुङ्गव पुङ्गव
m.
 (पुंस्
गो) taureau.
À la fin
des compos.: excellent, premier, le meilleur: नरपुङ्गव prince,
chef des guerriers
cf. ऋषभ।