पीलु (pIlu)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पीलु m.
  (-लुः)
	 1. The name of a tree,  applied in some places to the
Careya arborea,  and in others to the Salvadora persica
 it is
very commonly assigned also to all exotic,  and unknown trees.
2. An elephant.
	 3. An arrow.
	 4. A flower.
	 5. The blossom of the
Saccharum sara.
	 6. An atom. 
	 7. An insect.
	 8. The metacarpus, 
the central part of the hand.
	 9. The stem of the palm tree. E.
 
पील् to stop,  aff.
   उ
 also with कन् added,  पीलुक.

Capeller Eng

English

 पीलु॑ m.
  N.
  of a tree (n.  its fruit)
 elephant,  atom. 

Yates

English

 पीलु (लुः) 2.
m.
  The name of any
exotic tree
 elephant
 arrow
flower
 atom
 insect
 metacar-
pus
 the stem of the palm tree.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

पीलु 	-	 pIlu 	-	 m.
  	-	  elephant
पीलु 	-	 pIlu 	-	 m.
  	-	  worm
पीलु 	-	 pIlu 	-	 m.
  	-	  flower
पीलु 	-	 pIlu 	-	 m.
  	-	  blossoms of baruwa sugarcane  [ Saccharum bengalense - Bot. ]
पीलु 	-	 pIlu 	-	 m.
  	-	  slow match tree or toothbrush tree  [ Careya Arborea or Salvadora Persica -Bot. ]
पीलु 	-	 pIlu 	-	 m.
  	-	  arrow
पीलु 	-	 pIlu 	-	 m.
  	-	  group of palm trees or the stem of the palm
पीलु 	-	 pIlu 	-	 m.
  	-	  atom
पीलु 	-	 pIlu 	-	 m.
  	-	  piece of bone
पीलु 	-	 pIlu 	-	 n.
  	-	  fruit of the pilu tree

Wilson

English

 पीलु
m.
  (-लुः)
1 The name of a tree,  applied in some places to the Careya arborea,  and in
others to the Salvadora persica
 it is very commonly assigned also to all
exotic,  and unknown trees.
2 An elephant.
3 An arrow.
4 A flower.
5 The blossom of the Saccharum sara.
6 An atom. 
7 An insect.
8 The metacarpus,  the central part of the hand.
9 The stem of the palm tree.
E.
  पील to stop,  aff.
   कु
 also with कन् added पीलुक.

Apte

English

पीलुः [pīluḥ],  [पील्-उ]

An arrow.

An atom
 प्रत्यक्षं न पुनाति नापहरते पापानि पीलुच्छटा Viś. Guṇa. 552.

An insect.

An elephant.

The stem of the palm. 

A flower.

A group of palm trees
 Mb.
 *  7.178.24.

A kind of tree.

A heap of bones.

The central part of the hand. -लु n.
  The fruit of the Pīlu tree. Comp.
   -पत्रः the Mūrvā plant.

पर्णी a kind of drug.

N.
  of two plants. -पाकवादिन् m.
  a Vaiśeṣika.  (One who maintains the doctrine that heat acts only onthe atoms of matter,  as of a jar,  and not on the whole body.)

Apte 1890

English

 पीलुः [पील्-उ] 1 An arrow. 
2 An atom. 
3 An insect. 
4 An elephant. 
5 The stem of the palm. 
6 A flower. 
7 A group of palm trees. 
8 A kind of tree. 
9 A heap of bones. 
10 The central part of the hand. 
लु n. The fruit of the Pīlu tree 
Comp. 
पत्रः the Mūrvā plant. 
पर्णी {1} a kind of drug. {2} N. of two plants. 
पाकवादिन् m. a Vaiśeshika (one who maintains the doctrine that heat acts only on the atoms of matter,  as of a jar,  and not on the whole body). 

Monier Williams Cologne

English

 पीलु m.
  (cf.   Uṇ.
  i,  38,  Sch.) a species of tree (Careya Arborea or Salvadora Persica,  L.
 ),  MBh.
  
 R.
  &c.
  

 a group of palm trees or the stem of the palm,  L.
 

 a flower,  L.
 

 the blossoms of Saccharum Sara,  L.
 

 a piece of bone (अस्थि-खन्द),  L.
 

 an arrow,  L.
 

 a worm,  L.
 

 an atom,  Sarvad.
 

 an elephant (cf.   Arabic فيل,  Persian پيل),  L.
 

 पीलु n.
  the fruit of the Pilu tree,  AV.
  

Monier Williams 1872

English

 पीलु,  उस्,  m. a species of tree,  Careya Arborea, 
(according to others) Salvadora Persica
 a flower
 the
blossoms of the Saccharum Sara
 the metacarpus, 
the central part of the hand
 a group of palm trees
the stem of the palm
 an arrow
 an atom
 a worm, 
an insect
 an elephant (Arabic فيل Persian پيل)
(उ),  n. the fruit of the Pīlu tree.
—पीलु-कुण,  अस्, 
m. the season of the ripening of the Pīlu fruit.
—पीलु-पत्त्र,  अस्,  m. the plant Sanseviera Zeyla-
nica (= मूर्वा).
—पीलु-पर्णी,  f. the plant Sanse-
viera Zeylanica
 Momordica Monadelpha
 a kind
of drug.
—पीलु-मत्,  अती,  f.,  with द्यौस्,  the central
or middle region of the sky between Udan-vatī and
Pra-dyaus.
—पीलु-वह,  अस् or अम्,  m. or n. (?), 
N. of a district.
—पीलु-सार,  अस्,  m.,  N. of a
mountain.

Macdonell

English

 पीलु pīlú,  m.
  a tree (Careya arborea or Salvadora 🞄persica)
 n.
  its fruit.

Benfey

English

 पीलु पीलु,  perhaps पिष् + लु,  m.
 
 1.
An elephant.
 2. An arrow.
 3. A
tree,  Careya arborea Roxb. n.
  Its
fruit.

Apte Hindi

Hindi

पीलुः
पुं*
  - पील् + उ
बाण

पीलुः
पुं*
  - पील् + उ
अणु

पीलुः
पुं*
  - पील् + उ
कीड़ा

पीलुः
पुं*
  - पील् + उ
हाथी

पीलुः
पुं*
  - पील् + उ
ताड का तना

पीलुः
पुं*
  - पील् + उ
फूल

पीलुः
पुं*
  - पील् + उ
ताड के वृक्षों का समूह

पीलुः
पुं*
  - पील् + उ
‘पीलु’ नाम का एक वृक्ष

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पीलु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಸುಮ /ಪುಷ್ಫ
निष्पत्तिः - > पील (प्रतिष्टम्भे) - "कुः" (उ० १-३७)
व्युत्पत्तिः - > पीलति प्रतिष्टभ्नाति
पीलु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋನು ಮರ
पीलु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮಾಣು
पीलु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಜ /ಆನೆ
पीलु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಸ್ಥಿಖಂಡ /ಎಲುಬುಗಳ ರಾಶಿ
पीलु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಾಳವೃಕ್ಷದ ಕಾಂಡ
पीलु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃಮಿ /ಹುಳ
पीलु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶರ /ಬಾಣ
पीलु
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋನುಹಣ್ಣು

L R Vaidya

English

 pIlu {% m. %} 1. An atom (as in पीलुपाक)
an elephant
a flower
an arrow
the stem of the palm
an insect
a species of tree.

Bopp

Latin

 पीलु m. elephantus. AM. (Pers. پيل pîl.)

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

पीलु
क्ली
पीलु,  वृक्षजाति,  गज
वृक्षजातिगजौ पीलू प्रदरौ रोगमार्गणौ ।
verse 3.1.1.10
page 0014

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Pīlu,  n. of a piśāca: Mmk 〔18.5〕
 piśāco pīlu-nāmataḥ Mmk 〔611.19〕 (vs).

Indian Epigraphical Glossary

English

 pīlu (IE 8-3),  Indian form of Arabic-Persian fīl,  an ele-
phant.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

dkor
१) द्रव्य २) धन ३) पीलु ४) वसु ५) स्व

glang chen
१) अराल २) इभ ३) करिन् ४) कुञ्जर ५) गज ६) दन्तिन् ७) द्विप ८) नाग ९) पीलु १०) पुष्कर ११) महागज १२) मातंग १३) वारण १४) स्थूलोच्चय १५) हस्तिन्

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पीलुः सिनो गुडफलो गुग्गुलुस्तु पलंकषः ।
-wordlist-
 
पीलु (पुं),  सिन (पुं),  गुडफल (पुं),  गुग्गुलु (पुं),  पलङ्कष (पुं)

--source--
 
हस्ती मतङ्गजगजद्विपकर्यनेकपा मातङ्गवारणमहामृगसामयोनयः ।
स्तम्बेरमद्विरदसिन्धुरनागदन्तिनो दन्तावलः करटिकुञ्जरकुम्भिपीलवः ॥ १२१७ ॥
इभः करेणुर्गर्जोऽस्य स्त्री धेनुका वशापि च ।
-wordlist-
 
हस्तिन् (पुं),  मतङ्गज (पुं),  गज (पुं),  द्विप (पुं),  करिन् (पुं),  अनेकपा (पुं),  मातङ्ग (पुं),  वारण (पुं),  महामृग (पुं),  सामयोनि (पुं),  स्तमेरम (पुं),  द्विरद (पुं),  सिन्धुर (पुं),  नाग (पुं),  दन्तिन् (पुं),  दन्तावल (पुं),  करटिन् (पुं),  कुञ्जर (पुंक्ली),  कुम्भिन् (पुं),  पीलु (पुं),  इभ (पुं),  करेणु (पुंस्त्री),  गर्ज (पुं),  धेनुका (स्त्री),  वशा (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

पीलु
पीलु,  गज,  वृक्ष
करेणुर्गजहस्तिन्योः पीलुश्च गजवृक्षयोः ॥ ८३३ ॥
verse 5.1.1.833
page 0096

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: पीलुः
Root: पीलु
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Careya arborea
 Tamil Ūvakkāy
Shloka(s):
3|3|45|2 ► पीलौ गुडफलः स्रंसी श्यामश्चाथात्र शैलजे॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|45|2 ⇢ पीलुः (पीलु) (पुं) ⇒ Careya arborea
 Tamil Ūvakkāy ⇒ 
➠ 3|3|45|2 ⇢ गुडफलः (गुडफल) (पुं) ⇒ Careya arborea
 Tamil Ūvakkāy ⇒ 
➠ 3|3|45|2 ⇢ स्रंसी (स्रंसिन्) (पुं) ⇒ Careya arborea
 Tamil Ūvakkāy ⇒ 
➠ 3|3|45|2 ⇢ श्यामः (श्याम) (पुं) ⇒ Careya arborea
 Tamil Ūvakkāy ⇒ 
Related word(s):
    

Vedic Reference

English

 Pīlu is the name in the Atharvaveda^1 of a tree (Careya arborea
or Salvadora persica) on the fruit of which doves fed.
1) xx. 135,  12. Cf. Zimmer,  Altindisches Leben,  62
 Weber,  Transactions of
the Berlin Academy,  1895,  861.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  पीलुः
Root:  पीलु
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ atom
⇒ worm
⇒ arrow
⇒ flower
⇒ elephant
⇒ piece of bone
⇒ group of palm trees or the stem of the palm
⇒ blossoms of baruwa sugarcane [Saccharum bengalense - Bot.]
⇒ slow match tree or toothbrush tree [Careya Arborea or Salvadora Persica -Bot.]
Shloka(s): 
2|4|28|2 ► पीलौ गुडफलः स्रंसी तस्मिंस्तु गिरिसम्भवे॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|4|28|2 ⇢ पीलुः (पीलु) (पुं) ⇒ atom, worm, arrow, flower, elephant, piece of bone, group of palm trees or the stem of the palm, blossoms of baruwa sugarcane [Saccharum bengalense - Bot.], slow match tree or toothbrush tree [Careya Arborea or Salvadora Persica -Bot.]
➠ 2|4|28|2 ⇢ गुडफलः (गुडफल) (पुं) ⇒ jujube, slow match tree or toothbrush tree [Careya Arborea or Salvadora Persica - Bot.]
➠ 2|4|28|2 ⇢ स्रंसी (स्रंसिन्) (पुं) ⇒ pendulous, depending, miscarrying, falling down, slipping off, letting fall, becoming loose, slow match tree or toothbrush tree [Careya Arborea or Salvadora Persica - Bot.]
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
जातिः ➡ वृक्षः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पीलुः,  पुं,
   (पीलति प्रतिष्टम्नातीति । पील +“मृगय्वादयश्च ।” उणां । १ । ३७ । इति कुः ।)प्रसूनम् । परमाणुः । मतङ्गजः । अस्थि-खण्डम् । तालकाण्डः । इति मेदिनी । ले,  ३२ ॥
बाणः । कृमिः । इति धरणिः ॥
 कोङ्कणादि-देशे प्रसिद्धः फलवृक्षविशेषः । पील इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । गुडफलः २ श्रंसी ३ ।इत्यमरः । २ । ४ । २८ ॥
 शीतसहः ४ धानी ५विरेचनः ६ फलशाखी ७ श्यामः ८ करभ-वल्लभः ९ ॥
 (यथा,  महाभारते । २ । ५० । ४ ।“उष्ट्रवामीस्त्रिशतञ्च पुष्टाः पीलुशमीङ्गुदैः ॥
”)अस्य फलगुणाः । श्लेष्मवायुगुल्मनाशित्वम् ।पित्तदत्त्वम् । भेदकत्वम् । यत् स्वादु तिक्तंतत् नात्युष्णं त्रिदोषहरत्वञ्च । इति राज-निर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पीलु पु०
  पील--उ । १ परमाणौ पीलुपाकः इति वैशेषि-कादयः । पीलुपाकप्रकारः कणादसूत्रोपस्करवृत्तौ ७ ६सूत्रे दृश्यः औलुक्यशब्दे सर्वदर्शसंग्रहोक्तं १५८७पृ० दर्शितम् । २ गजे ३ अस्थिखण्डे ४ तालकाण्डे५ कुसुमे च मेदि० ६ शरे ७ कृमौ चरणिः । कोङ्कणदे-शख्याते ८ गुडफलवृक्षे राजनि० । तस्यगुणाश्च राजनि०उक्ता यथा “पीलुः श्लेष्म वायुगुल्मनाशनः पित्तदीमतः । यत् स्यादु तिक्तं तन्नोष्णं त्रिदोषहरणं फलम्”तस्वफलमण् तस्य लुक् । ९ तत्फले न०
  ।

Capeller

German

 पीलु॑ m.
  N. eines Baumes (n.  der Frucht
dess.)
 Elefant
 Atom. 

Burnouf

French

 पीलु पीलु m.
  [(?) tout objet qui étonne] éléphant
insecte
		 atome
		 tout arbre exotique
		 tige de palmier
 tige de
canne à sucre
		 flèche
		 fleur.
		 Le métacarpe ou creux de la
main. 
पीलुपर्णी f.
  (पर्ण) la mūrvā
		 bryonia grandis, 
bot.
		 Sorte de drogue.

Stchoupak

French

 पीलु-
 m.
  sorte d'arbre (Careya arborea ou Salvadora Persica ?).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.