| YouTube Channel

पीता (pItA)

 
Monier Williams Cologne
English
पीता
f.
N.
 of sev. plants (Curcuma Longa and Aromatica, a species of Dalbergia Sissoo, a species of Musa, Aconitum Ferox, Panicuni Italicum
=
 महा-ज्योतिह्मती),
L.
a kind of y° pigment (= गो-रोचना),
L.
a mystical
N.
 of the letter ष्,
Up.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पीता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹರಿದ್ರೆ /ಅರಿಶಿನ
निष्पत्तिः - > "अच्" (५-२-१२७)
व्युत्पत्तिः - > पीतो वर्णोऽस्त्यस्याः
L R Vaidya
English
pIta {% (I) a. (f. ता) %} 1. Drunk, quaffed
2. steeped, saturated
3. yellow, पश्यति पित्तोपहतः शशिशुभ्रं शंखमपि पीतम् K.Pr.x.
Kridanta Forms
Sanskrit
पा (पा॒ पाने - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = पानम्
अनीयर् = पानीयः - पानीया
ण्वुल् = पायकः - पायिका
तुमुँन् = पातुम्
तव्य = पातव्यः - पातव्या
तृच् = पाता - पात्री
क्त्वा = पीत्वा
ल्यप् = प्रपाय
क्तवतुँ = पीतवान् - पीतवती
क्त = पीतः - पीता
शतृँ = पिबन् - पिबन्ती
पी (पी॒ङ् पाने - दिवादिः - अनिट्)
ल्युट् = पयनम्
अनीयर् = पयनीयः - पयनीया
ण्वुल् = पायकः - पायिका
तुमुँन् = पेतुम्
तव्य = पेतव्यः - पेतव्या
तृच् = पेता - पेत्री
क्त्वा = पीत्वा
ल्यप् = प्रपीय
क्तवतुँ = पीतवान् - पीतवती
क्त = पीतः - पीता
शानच् = पीयमानः - पीयमाना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 दारुहरिद्रा, पीतद्रुः, कालीयकः, हरिद्रवः, दार्वी, पचम्पचा, पर्जनी, पीतिका, पीतदारु, स्थिररागा, कामिनी, कटङ्कटेरी, पर्जन्या, पीता, दारुनिशा, कालीयकम्, कामवती, दारूपीता, कर्कटिनी, दारु, निशा, हरिद्रा
noun
वृक्षविशेषः।
"दारुहरिद्रायाः काण्डः मूलं च औषधरूपेण उपयुज्यते।"
Synonyms:
 हरिद्रा, हरित्, सुवर्णा, काञ्चनी, पीता, गौरी, स्वर्णवर्णा, कावेरी, उमा, शिवा, दीर्घरागा, हलद्दी, पौञ्जा, पीतवालुका, हेमनाशा, रञ्जनी, भङ्गवासा, घर्षिणी, पीतिका, रजनी, मेहघ्नी, बहुला, वर्णिनी, रात्रिनामिका, निशाह्वा, निशा, शर्वरी, वरवर्णिनी, वर्णदाता, मङ्गलप्रदा, हेमरागिणी, घर्षणी, जनेष्टा, कृमघ्नी, लसा, यामिनी, वराङ्गी, वरा, वर्णदात्री, पवित्रा, हरिता, विषघ्नी, पिङ्गा, मङ्गल्या, मङ्गला, लक्ष्मीः, भद्रा, शिफा, शोभा, शोभना, सुभगाह्वया, श्यामा, जयन्तिका
noun
ओषधिमूलविशेषः। हरिद्रा नाम ओषधेः पीतवर्णीयानि मूलानि ये जनैः पाकादिषु व्यञ्जनत्वेन उपयुज्यन्ते। रक्तशुद्धिकरत्वात् ते भेषजे तथा च देहवर्णविधायित्वात् च प्रसाधकेषु उपयुज्यन्ते।
"हरिद्रायाः लेपेन त्वक्शुद्धिः भवति।"
Synonyms:
 हरिद्रा, हरित्, सुवर्णा, काञ्चनी, पीता, गौरी, स्वर्णवर्णा, कावेरी, उमा, शिवा, दीर्घरागा, हलद्दी, पौञ्जा, पीतवालुका, हेमनाशा, रञ्जनी, भङ्गवासा, घर्षिणी, पीतिका, रजनी, मेहघ्नी, बहुला, वर्णिनी, रात्रिनामिका, निशाह्वा, निशा, शर्वरी, वरवर्णिनी, वर्णदाता, मङ्गलप्रदा, हेमरागिणी, घर्षणी, जनेष्टा, कृमघ्नी, लसा, यामिनी, वराङ्गी, वरा, वर्णदात्री, पवित्रा, हरिता, विषघ्नी, पिङ्गा, मङ्गल्या, मङ्गला, लक्ष्मीः, भद्रा, शिफा, शोभा, शोभना, सुभगाह्वया, श्यामा, जयन्तिका
noun
ओषधिविशेषः अस्य पीतवर्णीयानि मूलानि पाकादिषु व्यञ्जनत्वेन उपयुज्यन्ते रक्तशुद्धिकरत्वात् ते भेषजे तथा च देहवर्णविधायित्वात् च प्रसाधकेषु अपि उपयुज्यन्ते।
"समये अकृतेन सिंचनेन हरिद्रा शुष्का जाता। / हरिद्रा कफ-पित्तास्त्रशोथ-कण्डुव्रणापहा।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
हरिद्रा काञ्चनी पीता निशाख्या वरवर्णिनी ।
-wordlist-
हरिद्रा (स्त्री), काञ्चनी (स्त्री), पीता (स्त्री), निशा (स्त्री), वरवर्णिनी (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पीता,
स्त्री,
 (पीतो वर्णोऽस्त्यस्या इति । अच् ।टाप् ।) हरिद्रा । इत्यमरः । २ । ९ । ४१ ॥
(पर्य्यायोऽस्या यथा, वैद्यकरत्नमालायाम् ।“हरिद्रा पीतका गौरी काञ्चनी रजनी निशा ।मेहघ्नी रजनी पीता वर्णिनी रात्रिनामिका ॥
”)दारुहरिद्रा । महाज्योतिष्मती ॥
कपिलशिंशपा ।प्रियङ्गुः । गोरोचना । इति राजनिर्घण्टः ॥
अतिविषा । इति शब्दचन्द्रिका ॥
(पीतवर्णयुक्ते, त्रि । यथा, विश्वकर्म्मप्रकाशे । १ । २४ ।“श्वेता रक्ता तथा पीता कृष्णा वर्णानुपूर्व्वशः ॥
”)