| YouTube Channel

पीडन (pIDana)

 
शब्दसागरः
English
पीडन
n.
(-नं)
1. Inflicting pain, paining, distressing.
2. Devastation,
laying a country waste.
3. Squeezing, pressing, rubbing.
4. Tak-
ing, holding, as in पाणिपीडन “taking the hand” i. e. marrying.
5.
Threshing, (corn).
6. An instrument for pressing.
7. An eclipse,
(In astronomy).
8. A fault in the pronounciation of vowels.
E.
पीड् to give pain,
aff.
ल्युट्.
Capeller Eng
English
पीडन
a.
&
n.
vexing, paining.
Yates
English
पीडन (नं) 1.
n.
Squeezing, rubbing,
inflicting pain
devastation.
Spoken Sanskrit
English
पीडन - pIDana -
n.
- paining
अभ्यमनवत् - abhyamanavat -
adj.
- paining
उपतापक - upatApaka -
adj.
- paining
उपतापिन् - upatApin -
adj.
- paining
दाहिन् - dAhin -
adj.
- paining
बाधक - bAdhaka -
adj.
- paining
प्रबाधिन् - prabAdhin -
adj.
- paining
प्रतापन - pratApana -
adj.
- paining
प्रतापिन् - pratApin -
adj.
- paining
मन्थिन् - manthin -
adj.
- paining
मर्दन - mardana -
adj.
- paining
सन्तापन - santApana -
adj.
- paining
उपताप - upatApa -
m.
- paining
प्रमाथ - pramAtha -
m.
- paining
अभ्यमन - abhyamana -
n.
- paining
उत्तापन - uttApana -
n.
- paining
प्रबाधन - prabAdhana -
n.
- paining
वमन - vamana -
n.
- paining
अपीडयत् - apIDayat -
adj.
- not paining
परतापन - paratApana -
m.
- paining-foes
अन्योपतापिन् - anyopatApin -
adj.
- paining others
परधि - paradhi -
f.
- paining of others
परन्तप - parantapa -
m.
- paining the enemies
मर्मताडन - marmatADana -
adj.
- piercing or paining to the quick
पीडन - pIDana -
n.
- pressure
पीडन - pIDana -
n.
- seizing
पीडन - pIDana -
n.
- torture
पीडन - pIDana -
n.
- paining
पीडन - pIDana -
adj.
- molesting
पीडन - pIDana -
adj.
- afflicting
पीडन - pIDana -
adj.
- pressing
पीडन - pIDana -
n.
- act of pressing or squeezing
पीडन - pIDana -
n.
- harassing
पीडन - pIDana -
n.
- obscuration
पीडन - pIDana -
n.
- instrument for pressing
पीडन - pIDana -
n.
- press
पीडन - pIDana -
n.
- calamity
पीडन - pIDana -
n.
- laying a country waste
पीडन - pIDana -
n.
- devastation
पीडन - pIDana -
n.
- misfortune
पीडन - pIDana -
n.
- act of oppressing or suppressing
पीडन - pIDana -
n.
- suppression
पीडन - pIDana -
n.
- eclipse
पीडन - pIDana -
n.
- torture
यत् - yat -
adj.
- torture
वेदना - vedanA -
f.
- torture
कदर्थीकृति - kadarthIkRti -
f.
- torture
कारिका - kArikA -
f.
- torture
सम्पीडा - sampIDA -
f.
- torture
कदर्थन - kadarthana -
f.
n.
- torture
सन्ताप - santApa -
m.
- torture
उपपीडन - upapIDana -
n.
- torture
दुःखयन्त्र - duHkhayantra -
n.
- torture
कदर्थयति { कदर्थय } - kadarthayati { kadarthaya } - verb - torture
कदर्थी करोति { कदर्थीकृ } - kadarthI karoti { kadarthIkR } - verb - torture
दृफति { दृफ् } - dRphati { dRph } - verb - torture
दृम्फति { दृम्फ् } - dRmphati { dRmph } - verb - torture
सन्तपति { संतप् } - santapati { saMtap } - verb - torture
दहति { दह् } - dahati { dah } - verb 1 - torture
दृपति { दृप् } - dRpati { dRp } - verb 6 - torture
अभिप्रपीडयति { अभिप्रपीड् } - abhiprapIDayati { abhiprapID } - verb caus. - torture
कर्षयति { कृष् } - karSayati { kRS } - verb caus. - torture
सन्तापयति { संतप् } - santApayati { saMtap } - verb caus. - torture
पीडन pIDana
adj.
molesting
प्रधर्षक pradharSaka
adj.
molesting
प्रधर्षण pradharSaNa
adj.
molesting
प्रतिपीडन pratipIDana
n.
molesting
निराबाधम् nirAbAdham
ind.
not molesting
ब्रह्मज्य brahmajya
adj.
molesting or oppressing Brahmans
Wilson
English
पीडन
n.
(-नं)
1 Inflicting pain, paining, distressing.
2 Devastation, laying a country waste.
3 Squeezing, pressing, rubbing.
E.
पीड to give pain,
aff.
ल्युट्.
Apte
English
पीडनम् [pīḍanam], [पीड् भावे ल्युट्]
Paining, distressing, oppressing, inflicting pain
Ms.*
9.299
प्रजापीडनसंतापात् समुद्भूतो हुताशनः राज्ञः श्रियं कुलं प्राणान्नादग्ध्वा विनिवर्तते
Pt.*
1.345
पीडनवर्गः
N.
of a chapter in Kau.
A.
(8. 4).
(a) Squeezing
pressing
Rām.*
7.16.29
दोर्वल्लिबन्ध- निबिडस्तनपीडनानि
Gīt.*
1
दन्तोष्ठपीडननखक्षतरक्तसिक्ताम् Ch.
P.*
44. (b) Pressure
ममातिदृढपीडनैरपि तृप्तिरालिङ्गनैः
Māl.
9. 38.
An instrument for pressing.
Taking, holding, seizing, as in करपीडन or पाणिपीडन q. v.
Laying waste, devastation.
Threshing corn.
An eclipse
as in ग्रहपीडन q. v. शशिदिवाकरयोर्ग्रहपीडनम्
Bh.*
2.91.
Suppressing sounds, a fault in the pronunciation of vowels.
Apte 1890
English
पीडनं [पीड् भावे ल्युट्] 1 Paining, distressing, oppressing, inflicting pain
Ms. 9. 299
Pt. 1. 345.
2 (a) Squeezing, pressing
दोर्वल्लिबंधनिबिडस्तनपीडनानि Gīt. 10
दंतौष्ठपीडननखक्षतरक्तसिक्तां Ch. P. 44. (b) Pressure
Māl. 9. 38.
3 An instrument for pressing.
4 Taking, holding, seizing
as in करपीडन or पाणिपीडन q. v.
5 Laying waste, devastation.
6 Threshing corn.
7 An eclipse
as in ग्रहपीडन q. v.
8 Suppressing sounds, a fault in the pronunciation of vowels.
Monier Williams Cologne
English
पीडन
mfn.
pressing, afflicting, molesting, paining (cf. चक्षु-प्°)
पीडन
n.
the act of pressing or squeezing,
R.
Kathās.
Gīt.
an instrument for pressing, press (= पीडन-द्रव्य),
Suśr.
the act of oppressing or suppressing, paining, harassing, afflicting,
R.
Kām.
Rājat.
devastation, laying a country waste,
W.
misfortune, calamity,
Mn.
ix, 299
obscuration, eclipse (of a planet
cf.
ग्रह-प्°),
Suśr.
suppression (of sounds, a fault in pronunciation),
RPrāt.
Monier Williams 1872
English
पीडन, अस्, आ, अम्, molesting, paining, disagree-
able
(अम्), n. the act of pressing, squeezing, rub-
bing
an instrument for pressing, press
oppressing,
inflicting pain, paining, distressing
laying a country
waste, devastation
(in astrology) the oppression or
suppression of a planet &c., i. e. eclipse [cf. ग्रह-
प्°]
suppressing sounds, a fault in the pronunciation
of vowels.
Macdonell
English
पीडन pīḍ-ana,
n.
pressing, squeezing
distressing, 🞄tormenting
calamity
eclipse.
Benfey
English
पीडन पीड् + अन,
n.
1. Pressing,
squeezing, Rām. 5, 15, 29.
2. Inflicting
pain, distressing, 2, 22, 16.
--
Comp.
ग्रह-,
n.
pain, distress caused by an
eclipse, Bhartṛ. 2, 87.
Hindi
Hindi
harrasment
Apte Hindi
Hindi
पीडनम्
नपुं*
- पीड् + ल्युट्
"पीडित करना, कष्ट देना, अत्याचार करना, पीड़ा पहुँचाना"
पीडनम्
नपुं*
- पीड् + ल्युट्
"भींचना, दबाना"
पीडनम्
नपुं*
- पीड् + ल्युट्
दवाने का उपकरण
पीडनम्
नपुं*
- पीड् + ल्युट्
"लेना, थामना, पकड़ना"
पीडनम्
नपुं*
- पीड् + ल्युट्
"बर्बाद करना, उजाड़ना"
पीडनम्
नपुं*
- पीड् + ल्युट्
अनाज गाहना
पीडनम्
नपुं*
- पीड् + ल्युट्
ग्रहण
पीडनम्
नपुं*
- पीड् + ल्युट्
"ध्वनि निरोध, स्वरोच्चारण का एक दोष"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पीडन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮರ್ದನ /ಹಿಸುಕುವುದು
निष्पत्तिः - > पीड (अवगाहने) - "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > १. "फूत्कार्यपीडनौ चक्रे सखीषु प्रयस्तनौ" २. "सुभ्रुवामधि पयोधरपीठं पीडनैस्त्रुटितवत्यपि पत्युः"
उल्लेखाः - > नैष० २०-१४५, माघ० १०-८७
पीडन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಸಿಸುವುದು /ಪೀಡಿಸುವುದು
प्रयोगाः - > "परस्य पीडनं कुर्वन् स्वार्थसिद्धिं पण्डितः गूढबुद्धिर्न लक्ष्येत वने चतुरको यथा ॥"
उल्लेखाः - > पञ्चतं०
पीडन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒತ್ತಡ /ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತುವಿಕೆ /ಬಲವಾಗಿ ಅದುಮುವುದು
प्रयोगाः - > "ममापि दृढपीडनैरपि तृप्तिरालिङ्गनैः"
उल्लेखाः - > मालती० ९-३८
पीडन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು /ಗ್ರಹಣ
प्रयोगाः - > "पाणिपीडनविधेरनन्तरं शैलराजदुहितुर्हरं प्रति"
उल्लेखाः - > कुमा० ८-१
पीडन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಶಪಡಿಸುವುದು /ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುವುದು
पीडन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉದಾಸೀನನಾಗಿ ಕಾಣುವುದು
पीडन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಳ್ಳಿ ಹಾಕುವುದು /ಕೈ ಬಿಡುವುದು
पीडन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಸಿಸುವ /ಪೀಡಿಸುವ
प्रयोगाः - > "पीडनानि सर्वाणि व्यसनानि तथैव च"
उल्लेखाः - > मनु० ९-२९९
L R Vaidya
English
pIqana {% n. %} 1. Pressing, squeezing, दोर्वल्लिबंधनिबिडस्तनपीडनानि Git.G.x.
2. taking, holding
(पाणिपीडनम् ‘taking the hand, i.e. marrying, K.S.viii.1)
3. oppressing, inflicting pain, distressing, M.ix.299
4. devastation
5. threshing (corn)
6. an instrument for pressing
7. an eclipse (in astronomy)
8. a fault in the pronunciation of vowels.
Kridanta Forms
Sanskrit
पीड् (पी꣡डँ꣡ अवगाहने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = पीडनम्
अनीयर् = पीडनीयः - पीडनीया
ण्वुल् = पीडकः - पीडिका
तुमुँन् = पीडयितुम्
तव्य = पीडयितव्यः - पीडयितव्या
तृच् = पीडयिता - पीडयित्री
क्त्वा = पीडयित्वा
ल्यप् = प्रपीड्य
क्तवतुँ = पीडितवान् - पीडितवती
क्त = पीडितः - पीडिता
शतृँ = पीडयन् - पीडयन्ती
शानच् = पीडयमानः - पीडयमाना
Abhyankara Grammar
English
पीडन compression
a fault in the pronunciation of vowels and con- sonants caused by the compression or contraction of the place of utte- rance: cf. विहारसंहारयोर्व्यासपीडने | स्थान- करणयोर्विस्तारे व्यासो नाम दोष:, संहारे संकोचने पीडनं नाम| R. Pr. XIV. 2
cf. also व्यञ्जनानामतिप्रयत्नेनोच्चारणं पीडनं R. Pr. XIV. 5.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नासीरं त्वग्रयानं स्यादवमर्दस्तु पीडनम्
-wordlist-
नासीर (स्त्रीक्ली), अग्रयान (क्ली), अवमर्द (पुं), पीडन (क्ली)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
हस्तलेपे तु करणं हस्तबन्धे तु पीडनम् १०९
-wordlist-
हस्तलेप (पुं), करण (क्ली), हस्तबन्ध (पुं), पीडन (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पीडनं,
क्ली,
(पीड वाधे अवगाहे वा + भावे-ल्युट् ।) शस्यादिसम्पन्नदेशस्य परचक्रेण पीड-नम् शत्रुकृतगाढप्रहारः इति केचित् ।पदाक्रमणम् इति केचित् इति भरतः
तत्-पर्य्यायः अवमर्द्दः इत्यमरः १०९
(यथा, देवीभागवते १२ १३ ।“पीडनञ्चैव पाञ्चाल्या स्तथा द्यूते पराजयः
”)दुःखनम् यथा, --“भरणं पोष्यवर्गस्य प्रशस्तं स्वर्गसाधनम् ।नरकं पीडने चास्य तस्माद्यत्नेन तं भरेत्
”इति दायभागधृतमनुवचनम्
मर्द्दनम् टिपन चापन इत्यादि भाषा यथा, --“गर्भोऽभिघातविषमाशनपीडनाद्यैःपक्वं द्रुमादिव फलं पतति क्षणेन
”इति माधवकरः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पीडन
न०
पीड + भावे ल्युट् दुःखोत्पादने शस्यादीनांमर्दने (माडा) (देपा) व्यापारभेदे “गर्भोऽभिघातविष-माशनपीडनाद्यैः पक्वं द्रुमादिव फलं पतति क्षणेन”माधवकरः
Capeller
German
पीडन belästigend, quälend (—°)
n.
das
Drücken, Pressen, Drängen
Leid,
Qual, Unglücksfall
Verfinsterung
(eines Gestirns).
Stchoupak
French
पीडन-
ag. qui écrase, qui presse, qui tourmente, qui ennuie
nt.
fait de presser, d'écraser
affliction, tourment, malheur, calamité.