| YouTube Channel

पीठम् (pITham)

 
Apte
English
पीठम् [pīṭham], 1 A seat (a stool, chair, bench, sofa
&c.
 )
जवेन पीठादुदतिष्ठदच्युतः
Śi.*
 1.12
R.*
 4.84
6.15.
The seat of a religious student made of Kuśa grass.
The seat of a deity, an altar.
A pedestal in general, basis.
A particular posture in sitting.
(In geometry) The complement of a segment.
N.
 of various temples
पीठं जालंधरं नाम तिष्ठत्यत्र चतुर्मुख Yoga- śikhopaniṣad, 5.11.
A royal seat, throne.
A district, province.
Comp.
 -अधिकारः appointment to an office. -केलिः a male confidant, a parasite. -ग
a.
lame, crippled.
seated in one's seat (not a warrior)
यो$पि स्यात् पठिगः कश्चित् किं पुनः समरे स्थितः
Mb.
 * 3.22.24 (com. पीठगः स्वासनस्थः अयुद्धमानो$पीत्यर्थः ।). -गर्भः the cavity in the pedestal of an idol. -चक्रम् a carriage. -नायिका a girl of fourteen (before menstruation) who represents Durgā at the festival of that goddess. -भूः
f.
 basis, basement. -मर्द
a.
 very impudent.
र्दः a companion, parasite, one who assists the hero of a drama in great undertakings, e. g. in securing his mistress
Dk.*
 2.2
so पीठमर्दिका 'a lady who assists the heroine in securing her lover'
उपस्थिता पीठमर्दिकां पण्डितकौशिकीं पुरस्कृत्य देवी
M.*
 1.13/14.
a dancing master who instructs courtezans in the art of dancing. -सर्प
a.
 lame, crippled
Ms.*
 8.394
कर्तव्ये पुरुषव्याघ्र किमास्से पीठसर्पवत्
Mb.
 * 3.35.22.
Apte Hindi
Hindi
पीठम्
नपुं*
 - पेठन्ति उपविशन्ति अत्र- पि + घञ् वा* दीर्घः पीयते अत्र पी + ठक्
"आसन (तिपाई, चौकी, कुर्सी पलंग आदि)"
पीठम्
नपुं*
 - पेठन्ति उपविशन्ति अत्र- पि + घञ् वा* दीर्घः पीयते अत्र पी + ठक्
ब्रह्मचारी के बैठने के लिए कुशासन
पीठम्
नपुं*
 - पेठन्ति उपविशन्ति अत्र- पि + घञ् वा* दीर्घः पीयते अत्र पी + ठक्
"देवासन, वेदी"
पीठम्
नपुं*
 - पेठन्ति उपविशन्ति अत्र- पि + घञ् वा* दीर्घः पीयते अत्र पी + ठक्
"पादपीठ, आधार "
पीठम्
नपुं*
 - पेठन्ति उपविशन्ति अत्र- पि + घञ् वा* दीर्घः पीयते अत्र पी + ठक्
बैठने की विशेष मुद्रा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पीठिका, पीठम्, मञ्चः
noun
स्तम्भस्य ऊर्ध्वः अधः भागः वा।
"सीमा पीठिकां समाश्रित्य उपविष्टा।"
Synonyms:
 पीठम्, आसनम्, विष्टरः, विस्तरः, संवेशः, आसन्दी, मञ्चिका
noun
तद् आसनं यस्मिन् न केवलम् उपविश्यते तथा च यस्य पृष्ठभागः पृष्ठस्य आधारभूतः।
"पिता पीठम् उपविश्य दैनिकं पठति।"
Synonyms:
 पीठम्
noun
विशिष्टं पवित्रं स्थानम्।
"चेन्नईनगरस्य समीपे काञ्चीपुरम् इति एकं ख्यातं पीठम् अस्ति।"