| YouTube Channel

पिस (pisa)

 
शब्दसागरः
English
पिस(ऋ)पिसृ r. 1st cl. (पेसति) To go or move. r. 10th cl. (पेसयति-ते)
1.
To go.
2. To be strong.
3. To injure or hurt.
4. To give.
5. To
dwell. (इ) पिसि r. 10th cl. (पिंसयति)
1. To speak.
2. To shine.
3.
To destroy. गतौ भ्वा० पर० सक० सेट् दींप्तौ चु० उम० पक्षे भ्वा० पर० अक० सेट्-
इदित् वासे वलेच अक० वधे दाने गतौच सक० चुरा० उभ० सेट्
Wilson
English
पिस (ऋ) पिसृ r. 1st cl. (पेसति) To go or move. r. 10th cl.
(पेसयति)
1 To go.
2 To be strong.
3 To injure or hurt.
4 To give.
5 To dwell. (इ) पिसि r. 10th cl. (पिंसयति)
1 To speak.
2 To shine.
3 To destroy.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
पिस्
मूलधातुः:
पिस
धात्वर्थः:
गतौ
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
पेसयति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
पिसँ पिस गतौ
- पेसयति 35
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पिस, कि द्युतौ इति कविकल्पद्रुमः
(चुरां-पक्षे भ्वां-परं-अकं-सेट् इदित् ।) इ, पिंस्यते ।कि, पिंसयति पिंसति द्युतिर्दीप्तिः इतिदुर्गादासः
पिस, गत्याम् इति कविकल्पद्रुमः
(भ्वां-परं-सकं-सेट् ।) ऋ, अपिपेसत् अपिपिसत् पिपे-सतुः पिपिसतुः इति दुर्गादासः
पिस, षट्टार्थे गत्याम् इति कविकल्पद्रुमः
(चुरां-परं-सकं-सेट् ।) क, पेसयति मूर्द्धन्या-न्तोऽयमिति केचित् षट्टार्थो निकेतनहिंसा-बलदानानि इति दुर्गादासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पिश(स)
त्रि०
पिश--क पापनिर्मुक्ते बहुरूपे
न०
पिस गतौ
भ्वा०
पर०
सक०
सेट् पेसति अपेसीत् पिपेस ऋदित् अपिपेसत्--त
पिस दीप्तौ वा
चु०
उभ०
पक्षे
भ्वा०
पर०
अक० सेट् इदित् ।पिंसयति ते अपिपिंसत् पक्षे पिंसति अपिंसीत्
पिस वासं बले अक० बधे दाने गतौ
सक०
चु०
उम०सेट् पेसयति--ते अपीसिसत्
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
पिसँ पिस गतौ
- पेसयति भ्वादौ (1473) पेसति 31
धातुवृत्तिः
Sanskrit
पिसँ पिस (अर्थः) गतौ
( पेसयति अपीपिसत् ) पेसतीति शपि 34
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“पिस गतौ”@} 2 पेसकः-सिका, पिपेसयिषकः-षिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकचोरयतिवत् 3 ज्ञेयानि।
4 संपेसयन्।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१००३)
02
=>
(१०-चुरादिः-१५६८। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
(५४६)
04
=>
[[B। ‘आश्वाठितारिकुलतुञ्जविपिञ्जशीलः संपेसयन् गृहमसान्त्वयदेष गोपीः।’ धा। का। ३-१७।]]