पिष्टपशु (piSTapazu)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishपिष्टपशु - piSTapazu - - effigy of a sacrificial animal made with flour or dough
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishApte Hindi
Hindiपिष्टपशुः
पिष्ट-पशुः -
आटे का बना हुआ किसी पशु का पुतला
वाचस्पत्यम्
Sanskritपिष्टपशु पिष्ठमयः पशुः । यज्ञे पशुस्थाने पिष्टमयेपशौ तथा हि पिष्टपशुमीमांसायाम् अनिष्टसाधनस्यापिहिंसाया वैदिकमन्त्रद्वारा संस्कारविशेषे जनिते इष्टसा-धनत्वं यथा विषादेरनिष्टसाधनस्यापि वैद्यकोक्तसंस्कारभेदेकृते इष्टसाधनत्वम् । एवञ्च वैद्यकोक्तविषसंस्कारस्य कि-ञ्चिदङ्गवैगुण्ये यथा नेष्टसाधनत्वमेवं वैदिकप्रयोगे मन्त्रा-दीनां यथोक्तस्वरादिवैगुण्येऽपि न हिंसाया इष्टसाधन-त्वम् । विशेषतः सांख्यमते हिंसाया इष्टसाधनत्वेऽपिअनिष्टान्तरसाधनत्वमुररीकृतम् । तथा च वेदोच्चारणादौसामर्थ्यहीनानामिदानीन्तनानां सुतरां पशुयागादौ पिष्ट-पशुनैव यागो विधेयः न तु साक्षात् पशुनेति व्यवस्था-पितम् । मनुनापि “कुर्य्यात् घृतपशुं सङ्गे कुर्य्यात् पिष्टपशुंतथा इत्यनेन कामनारूपासत्तौ पिष्टपशोरेव विधानमु-क्तम् । एतन्न्यायानुसारेणैव भा० आश्व० ९१ अ० “आलम्भसमयेतस्मिन् गृहीतेषु पशुष्वथ । सहर्षयो महाराज! बभूवुःकृपयान्विताः । ततो दीनान् पशून् दृष्ट्वा ऋषयस्ते त-पोधनाः । ऊचुः शुक्रं समागम्य नायं यज्ञविधिःशुभः । अपरिज्ञानमेनतत्ते महान्तं धर्ममिच्छतः । नहि यज्ञे पशुगणा विधिदृष्टः पुरन्दर! । धर्मोपधा-तकस्त्वेष समारम्भस्तव प्रभो! । नायं धर्मकृतो यज्ञो नहिसा धमे उच्यये । आगमेनैव ते यज्ञं कुर्वन्तु यदिचेच्छसि । विधिदृष्टेन यज्ञेन धर्मस्ते सुमहान् भवेत् ।यज वीजैः सहस्राक्ष! त्रिवर्षपरमोषितैः । एष धर्म्मोमहान् शक्र! महागुणफलोदयः” ।४३९२ पृष्ठस्थपुष्यस्नानशब्दात् परत्र परिशिष्टम् ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.