पिष्ट (piSTa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishपिष्ट - piSTa - - flour
सुपिष्टम् - supiSTam - - wheatflour
बाष्पापूप - bASpApUpa - - steamedriceflourcake
नलिकापूप - nalikApUpa - - steamedriceflourcake
पिष्टी - piSTI - - flour
क्षोद - kSoda - - flour
अपूप्य - apUpya - - flour
क्षुद - kSuda - - flour
गुण्डिक - guNDika - - flour
चमस - camasa - - flour
शल्क - zalka - - flour
आपूप्य - ApUpya - - flour
क्षोदित - kSodita - - flour
क्षुद्र - kSudra - - flour
समृध्नोति { समृध् } - samRdhnoti { samRdh } - verb - flourish
समृध्यति { समृध् } - samRdhyati { samRdh } - verb - flourish
फुल्लति { फुल्ल् } - phullati { phull } - verb 1 - flourish
पोषति { पुष् } - poSati { puS } - verb 1 - flourish
ऋध्नोति { ऋध् } - Rdhnoti { Rdh } - verb 5 - flourish
पुष्यति { पुष् } - puSyati { puS } - verb 9 - flourish
पिष्ट - piSTa - - flour
पिष्ट - piSTa - - ground
पिष्ट - piSTa - - prepared
पिष्ट - piSTa - - clasped
पिष्ट - piSTa - - kneaded
पिष्ट - piSTa - - rubbed together
पिष्ट - piSTa - - crushed
पिष्ट - piSTa - - squeezed
पिष्ट - piSTa - - decorated
पिष्ट - piSTa - - fashioned
पिष्ट - piSTa - - pastry
पिष्ट - piSTa - - cake
पिष्ट - piSTa - - lead
पिष्ट - piSTa - - meal
पिष्ट - piSTa - - anything ground
पिष्ट - piSTa - - flour
सुपिष्टम् - supiSTam - - wheatflour
बाष्पापूप - bASpApUpa - - steamedriceflourcake
नलिकापूप - nalikApUpa - - steamedriceflourcake
पिष्टी - piSTI - - flour
क्षोद - kSoda - - flour
अपूप्य - apUpya - - flour
क्षुद - kSuda - - flour
गुण्डिक - guNDika - - flour
चमस - camasa - - flour
शल्क - zalka - - flour
आपूप्य - ApUpya - - flour
क्षोदित - kSodita - - flour
क्षुद्र - kSudra - - flour
समृध्नोति { समृध् } - samRdhnoti { samRdh } - verb - flourish
समृध्यति { समृध् } - samRdhyati { samRdh } - verb - flourish
फुल्लति { फुल्ल् } - phullati { phull } - verb 1 - flourish
पोषति { पुष् } - poSati { puS } - verb 1 - flourish
ऋध्नोति { ऋध् } - Rdhnoti { Rdh } - verb 5 - flourish
पुष्यति { पुष् } - puSyati { puS } - verb 9 - flourish
Wilson
EnglishApte
Englishपिष्ट [piṣṭa], p. p. [पिष-क्त]
Ground, powdered, crushed
यत् पिषतामपि नॄणां पिष्टो$पि तनोषि परिमलैः पुष्टिम् 1.12.
Rubbed together, squeezed or clasped (as the hands).
Kneaded.
ष्टम् Anything ground, a ground substance.
Flour, meal
पिष्टं पिनष्टि he 'grinds flour'
i. e. does a useless work or a profitless repetition.
Lead. -अद eating flour. -उदकम् water mixed with flour
पिष्टोदकं सुतो यस्य पीत्वा क्षीरस्य तृष्णया * 1.131.57. -पचनम् a pan for parching flour, a boiler -पशुः an effigy of a beast made with flour.-पाकभृत् a boiler. -पाकः a quantity of baked flour. -पाचकम् a boiler. -पिण्डः a cake or a ball of flour. -पूर see घृतपूर. -पेषः, -पेषणम् 'grinding flour' i.e. doing any useless work or vain or profitless repetition. ˚न्यायः see under न्याय. -मेहः a variety of diabetes. -वर्तिः a kind of small ball made of the flour of barley, pulse or rice. -सौरभम् (pounded) sandal wood.
Apte 1890
Englishपिष्ट p. p. [पिष्-क्त] 1 Ground, powdered, crushed
Bv. 1. 12.
2 Rubbed together, squeezed or clasped (as the hands).
3 Kneaded.
ष्टं 1 Anything ground, a ground substance.
2 Flour, meal
पिष्टं पिनष्टि ‘he grinds flour’
i. e. does a useless work or a profitless repetition.
3 Lead.
Comp.
उदकं water mixed with flour.
पचन a pan for parching flour, a boiler &c.
पशुः an effigy of a beast made with flour.
पाकभृत् m. a boiler
पाचकं a boiler.
पिंडः a cake or ball of flour.
पूरः see घृतपूर
पेषः,
पेषणं ‘grinding flour’
i. e. doing any useless work, a vain or profitless repetition. °न्यायः see under न्याय.
मेहः a variety of diabetes.
वर्तिः a kind of small ball made of the flour of barley, pulse or rice.
सौरभः (pounded) sandal wood.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishपिष्ट, अस्, आ, अम्, ground, pounded, crushed,
bruised
rubbed together, squeezed, clasped (as the
hands)
kneaded
(अम्), n. anything ground, any
finely ground substance, flour, meal, (न पिष्टम्
पिनष्टि, he does not grind flour, i. e. he does
no useless work or vain repetition)
lead
(अस्),
m. pastry
N. of a man
(आस्), m. pl., N. of his
descendants.
—पिष्ट-पचन, अम्, n. a pan for
parching flower
a boiler, seether, sauce-pan.
—पिष्ट-पशु, उस्, m. an effigy of a beast or
sacrificial victim made with flour or dough.
—पिष्ट-
पाक, अस्, m. food prepared by baking flour.
—पिष्-
टपाक-भृत्, त्, त्, त्, containing food prepared by
baking flour
(त्), m. a boiler.
—पिष्ट-पाचक,
अम्, n. a boiler.
—पिष्ट-पिण्ड, अस्, m. a cake of
meal.
—पिष्ट-पूर, अस्, m. meal made up into a
sort of cake with clarified butter
[cf. घृत-पूर।]
—पिष्ट-पेष, अस्, m. or पिष्ट-पेषण, अम्,
n. ‘grinding flour, ’ useless labour, vain repetition.
—पिष्ट-मय, अस्, ई, अम्, made of meal or flour,
mixed with flour
जलम् पिष्ट-मयम्, water
sprinkled with meal.
—पिष्ट-मेह, अस्, m. flour-
like diabetes.
—पिष्टमेहिन्, ई, इनी, इ, suffering
from flour-like diabetes.
—पिष्ट-रस, अस्, m. water
mixed with flour.
—पिष्ट-वर्ति, a small cake made
of the meal of barley, rice, or pulse.
—पिष्ट-
सौरभ, अम्, n. (pulverized) sandal-wood.
—पिष्-
टाद (°ट-अद), अस्, आ, अम्, feeding on meal.
—पिष्टोदक (°ट-उद्°), अम्, n. water mixed with
flour.
Macdonell
EnglishApte Hindi
Hindiपिष्ट
भू* क* कृ* - पिष् + क्त
"पिसा हुआ, चूर्ण किया हुआ, कुचला हुआ"
पिष्ट
भू* क* कृ* - पिष् + क्त
"रगड़ा हुआ, भींचा हुआ, (हाथ) मिलाया हुआ"
पिष्टम्
- -
"पिसी हुई कोई चीज, पिसा हुआ मसाला"
पिष्टम्
- -
"आटा, बेसन"
पिष्टम्
- -
सीसा
पिष्ट
वि* - पिष्+क्त
पीसा हुआ
पिष्ट
वि* - पिष्+क्त
गूँदा हुआ
Shabdartha Kaustubha
Kannadaपिष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಟ್ಟು /ಬೀಸಿ ನುಣ್ಣಗೆ ಮಾಡಿದ ಧಾನ್ಯದ ಪುಡಿ
निष्पत्तिः - > पिष्लृ (सञ्चूर्णने) - "क्तः" (३-२-१०२)
व्युत्पत्तिः - > पिष्यते स्म
पिष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಕ್ಕಿ ಗೋಧಿ ರಾಗಿ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಹಿಟ್ಟು
प्रयोगाः - > "अन्नादष्टगुणं पिष्टं पिष्टादष्टगुणं पयः । पयसोऽष्टगुणं मांसं मांसादष्टगुणं घृतम् । घृतादष्टगुणं तैलं मर्दनान्न च भक्षणात्"
पिष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪುಡಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ /ಅರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "कृत्वा तांश्चणकान् पिष्टान् गृहीत्वा जलकुम्भिकान् "
उल्लेखाः - > कथास०
L R Vaidya
EnglishLanman
EnglishKridanta Forms
Sanskritपिष् (पि॒षॢँ꣡ सञ्चूर्णने - रुधादिः - अनिट्)
ल्युट् = पेषणम्
अनीयर् = पेषणीयः - पेषणीया
ण्वुल् = पेषकः - पेषिका
तुमुँन् = पेष्टुम्
तव्य = पेष्टव्यः - पेष्टव्या
तृच् = पेष्टा - पेष्ट्री
क्त्वा = पिष्ट्वा
ल्यप् = प्रपिष्य
क्तवतुँ = पिष्टवान् - पिष्टवती
क्त = पिष्टः - पिष्टा
शतृँ = पिंषन् - पिंषती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit पिष्ट्
पिष्ट
कुट्टने
चुरादिः
सकर्मकः
सेट्
उभयपदी
पिष्टयति-ते
Wordnet
Sanskrit विनिष्पिष्ट, निपिष्ट, निष्पिष्ट, अवमर्दित, उत्पिष्ट, क्षुण्ण, प्रक्षुण्ण, तृढ, शीर्ण, पराशीर्ण, पिष्ट, प्रपिष्ट, परिपिष्ट, परिमृदित, प्रमर्दित, प्रमूर्ण, मृदित, मूर्ण, लुलित, विदष्ट, विपोथित, विमथित, विमर्दित, व्लीन, शूर्त, समुत्पिष्ट
पेषणेन आकृतिभङ्गात् क्लीतकीभूतम् किम् अपि।
"सः विनिष्पिष्टानि फलानि संविचिनोति।"
Vedic Reference
Englishशब्दकल्पद्रुमः
Sanskritपिष्टं, (पिष्यते स्मेति । पिष + क्तः ।) सीस-कम् । इति रत्नमाला ॥
पिष्टकः । यथा, --“अन्नादष्टगुणं पिष्टं पिष्टादष्टगुणं पयः ।पयसोऽष्टगुणं मांसं मांसादष्टगुणं घृतम् ।घृतादष्टगुणं तैलं मर्द्दनान्न च भक्षणात् ॥
” * ॥
अस्य गुणाः ।“पिष्टं प्राणकरं रूक्षं विदाहि गुरु दुर्ज्जरम् ।शालिपिष्टमया भक्ष्याः कफपित्तविनाशनाः ।वैदला गुरवो भक्ष्या विष्टम्भिसृष्टमारुताः ॥
सगुडाः सतिलाश्चैव सक्षौद्रक्षारशर्कराः ।भक्ष्या बल्याश्च हृद्याश्च गुरवो बृंहणाः परम् ॥
सस्नेहाः स्नेहसिक्ताश्च भक्ष्या गोधूमसम्भवाः ।गुरवस्तर्पणा हृद्या बलोपचयवर्द्धनाः ॥
मर्द्दितां समितां क्षीरनारिकेलघृतादिभिः ।अवग्राह्य घृते पक्त्वा घृतपूरोऽयमुच्यते ॥
घृतपूरो गुरुर्वृष्यः कफकृद्रक्तमांसदः ।रक्तपित्तहरो हृद्यः स्वादुः पित्तहरोऽग्निदः ॥
”गोधूमचूर्णं समिता ।“समिता मधुदुग्धेन खण्डैलामरिचादिभिः ।घृते पक्त्वा क्षिपेत् खण्डे संयावो बृंहणो गुरुः ॥
समिता वेष्टिता मध्ये मधु दत्त्वा घृते शृता ।मधुमस्तकमुद्दिष्टं तद्वृष्यं गुरु दुर्जरम् ॥
”इति राजवल्लभः ॥
पर्पटशस्कुलीफेनकवटलड्डुकानां गुणास्तत्त-च्छब्दे द्रष्टव्याः ॥
* ॥
चूर्णीकृते, त्रि ॥
(यथा, कथासरित्सागरे । ६ । ४१ ।“कृत्वा तांश्चणकान् पिष्टान् गृहीत्वा जल-कुम्भिकाम् ।अतिष्ठं चत्वरे गत्वा छायायां नगराद् बहिः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritपिष्ट पिष--क्त । १ सीसके रत्नमाला २ पिष्टके “अ-न्नादष्टगुणं पिष्टं पिष्टादष्टगुणं पयः । पयसोऽष्टगुणंर्मासं मांसादष्टगुणं घृतम् । घृतादष्टगुणं तैलं मर्दनान्नच भक्षणात्” वैद्य० अस्य गुणाः “पिष्टं प्राणकरं रूक्षंविदाहि गुरु दुर्जरम् । शालिपिष्टमया भक्ष्याः कफपि-त्तविनाशनाः । वैदला गुरवो भक्ष्या विष्टम्भिसृष्ट-मारुताः । सगुडाः सतिलाश्चैव सक्षौद्रक्षारशर्कराः ।मक्ष्या बल्याश्च हृद्याश्च गुरवोवृंहणा परम् । सस्नेहाःस्नेहसिक्ताश्च भक्ष्मा गोधूमसम्भवाः । गुरवस्तर्पणाहृद्या वलोपचयवर्द्धनाः । मर्दितां समितां क्षीरनारिकेलघृतादिभिः । अवग्राह्य घृते पक्त्वा घृतपूरोय-मुच्यते । घृतपूरो गुरुर्वृष्यः कफकृद्रक्तमांसदः । रक्त-पित्तहरो हृद्यः स्वादुः पित्तहरोऽग्निदः” । गोधूमचूर्णंसमिता । “समिता मधुदुग्धेन खण्डैलामरिचादिभिः ।एते पक्ता क्षिपेत् खण्डे संयावो वृंहणो गुरुः । समितावेष्टिता मध्ये मधु दत्त्वा घृते शृता । मधुमस्तकमुद्दिष्टंतदृष्यं गुरु दुर्जरम्” राजवल्लभः । ३ रूपे निघण्टुः४ चूर्णिते । ५ ऋषिभेदे । तस्यापत्यम शिवा० अण् ।पैष्ट तदपत्ये पुंस्त्री० । ततः गोत्रप्रत्ययस्य बहुत्वे मुन्तेअद्वन्द्वे च उपषा० लुक् ।
Burnouf
Frenchपिष्ट पिष्ट pp. de पिष् 7. -- S. poudre, farine, en
gén.
Plomb.
पिष्टक gâteau de farine.
Obscurcissement de la
cornée transparente.
पिष्टपचन (पच्
sfx. अन) bouilloire, marmite,
casserole.
पिष्टपाकबृत् (पाक
भृ) mms.
पिष्टपूर (पॄ) esp. de gâteau de farine et de
beurre fondu.
पिष्टमय a. (sfx. मय) de farine
farineux.
पिष्टवर्त्ति (वृत्
sfx. ति) petit gâteau d'orge,
de riz ou d'un légume pulvérisé.
पिष्टसौरभ poudre de sandal.
पिष्टात (अत्) poudre de senteur.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.