| YouTube Channel

पिश् (piz)

 
Capeller Eng
English
1 पिश् पिश॑ति पिश॑°ते
pp.
पिशित॑ & पिष्ट॑ (q.v. )
cut up, carve (esp. meat), arrange, prepare, adorn, shape, form
M.
also
refl. adorn one's self, be brilliant or beautiful. अभि & adorn,
embellish. Cf. पेपिश॑त्, पे॑पिशान.
2 पि॑श्
f.
ornament, decoration.
Yates
English
पिश् (श, प) पिशति 6.
a. To be de-
composed
to enlighten.
Spoken Sanskrit
English
पिश् piz
f.
decoration
पिश् piz
f.
ornament
पिंशते { पिश् } piMzate { piz } verb adorn
पिंशते { पिश् } piMzate { piz } verb hew out
पिंशते { पिश् } piMzate { piz } verb form
पिंशते { पिश् } piMzate { piz } verb carve
पिंशते { पिश् } piMzate { piz } verb fashion
पिंशते { पिश् } piMzate { piz } verb prepare
पिंशते { पिश् } piMzate { piz } verb mould
पिंशते { पिश् } piMzate { piz } verb make ready
पिंशति { पिश् } piMzati { piz } verb form
पिंशति { पिश् } piMzati { piz } verb hew out
पिंशति { पिश् } piMzati { piz } verb prepare
पिंशति { पिश् } piMzati { piz } verb adorn
पिंशति { पिश् } piMzati { piz } verb 6 adorn one's self
पिंशति { पिश् } piMzati { piz } verb 6 hew out
पिंशति { पिश् } piMzati { piz } verb 6 form
पिंशति { पिश् } piMzati { piz } verb 6 carve
पिंशति { पिश् } piMzati { piz } verb 6 fashion
पिंशति { पिश् } piMzati { piz } verb 6 prepare esp. meat
पिंशति { पिश् } piMzati { piz } verb 6 mould
पिंशति { पिश् } piMzati { piz } verb 6 make ready
पिश्यते { पिश् } pizyate { piz } verb pass. cause to form or prepare
पेशयते { पिश् } pezayate { piz } verb caus. cause to form or prepare
पिपेशिषति { पिश् } pipeziSati { piz } verb Desid. wish to form or adorn
पिपिशिषति { पिश् } pipiziSati { piz } verb Desid. wish to form or adorn
अभिपिश्यति { अभि- पिश् } abhipizyati { abhi- piz } verb 4 adorn with
Apte
English
पिश् [piś], 6
U.
(पिंशति-ते) To shape, fashion, form
त्वष्टा रूपाणि पिंशतु
Rv.*
1.184.1.
To be organised.
To light, irradiate.
To be reduced to one's constituent parts.
Ved.
To adorn, decorate.
To make ready, prepare.
Apte 1890
English
पिश् {c6c} U. (पिंशति-ते) 1 To shape, fashion, form.
2 To be organised.
3 To light, irradiate.
4 To be reduced to one's constituent parts
5 Ved. To adorn, decorate,
6 To make ready, prepare.
Monier Williams Cologne
English
1. पिश् (पिंश्)
cl.
6.
P.
(Dhātup. xxviii, 143) पिंशति,
Ved.
also Ā. °ते (pf. पिपे॑श, पिपिशे॑, °श्रे,
RV.
aor.
p.
पिशान॑, ib.
अपेशीत्
Gr.
fut. पेशिष्यति, पेशिता
Gr.
),
to hew out, carve, prepare (esp. meat), make ready, adorn (Ā. also ‘one's self’)
to form, fashion, mould,
RV.
TBr.
:
Pass.
पिश्य॑ते,
AV.
:
Caus.
पेशयते
aor.
अपीपिशत्
Gr.
:
Desid.
पिपिशिषति or पिपेशिषति, ib. :
Intens.
See पे॑पिशत्, शान.
पिश् [cf. Gk. ποικίλος
Slav.
pišati
Angl.Sax. fâh.]
2. पि॑श्
f.
ornament, decoration,
RV.
vii, 18, 2 (cf. विश्व-, शुक्र-, सु-.).
Monier Williams 1872
English
पिश् 1. पिश्, cl. 6. P. A. पिंशति, -ते,
पिपेश, पिपिशे, पेशिष्यति, -ते, अपेशीत्,
पेशितुम्, Ved. to adorn, deck, decorate, embellish
to prepare, make ready (especially meat, by cutting
it up and carving it)
to shape, fashion, mould,
form
to be decomposed, to be reduced to consti-
tuent parts
to be organized
to light, enlighten:
Caus. पेशयति, Aor. अपीपिशत्: Desid. पिपिशिषति,
पिपेशिषति
Intens. पेपिश्यते, पेपेष्टि, to be
richly adorned.
2. पिश्, f. an ornament, decoration
(Sāy.) =
रूपं हिरण्यादि।
Macdonell
English
पिश् PIŚ, Ⅵ. piṃśá, hew out, carve
🞄prepare
adorn
form: pr. pt. piś-āná
🞄pp. piśitá and piṣṭá, adorned
intv. pr. pt. 🞄pépiś-át, (star-)spangled, -āna, adorned with 🞄(in. ). ā, adorn, paint.
पिश् píś,
f.
ornament.
Benfey
English
पिश् पिश्, i. 6, पिंश, Par.
1. To
adorn.
2. To form. -- Cf. ποικίλος
Goth. faihu
O.H.G. fêh
A.S. faeger,
fah, fag, fagian.
Apte Hindi
Hindi
पिश्
"तुदा* उभ* , " - -
"रूप देना, वनाना, निर्माण करना"
पिश्
"तुदा* उभ* , " - -
संघटित होना
पिश्
"तुदा* उभ* , " - -
"प्रकाश करना, उजाला करना"
Bopp
Latin
पिश् 6. P. पिंशामि, v. gr. 335. (अवयवे) in dial. Vêd.
induere, vestire? RIGV. 68. 5.: पिपेश नाकं स्तृ-
भिः Ros. «decoravit coelum stellis»
Vêd. apud Mâdh.
(v. Westerg.): नक्षत्रेभ्यः पितरो द्याम् अपिंशन्
त्व-
ष्टा रूपाणि पिंशतु
RIGV. V.: वाचम् पिपिशुर् व-
दन्तः. (Cf. पश् ligare, unde पिश् ortum esse videtur
attenuato in इ. Westerg. redicem पिश् explicat per
formare, figurare, decorare. Fortasse huc per-
tinet lat. fingo, mutatâ tenui (श् = k) in mediam.)
c. i. q. simpl. RIGV. 5. (v. Westerg.): रोदसी पि-
शानाः.
c. निस् id. RIGV. 110. 8.: निश् चर्मण ऋभवो गाम्
अपिंशत «Ribhues! cute vaccam induistis».
Lanman
English
√piś (piṃśáti, -te [758]
pipéśa, pipiśé
piṣṭá). adorn. [cf. ποικίλος, AS. fāh,
‘many-colored’
Lat. pic-tor, ‘painter.’]
Kridanta Forms
Sanskrit
पिश् (पि꣡शँ꣡ अवयवे अयं दीपनायामपि - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् = पेशनम्
अनीयर् = पेशनीयः - पेशनीया
ण्वुल् = पेशकः - पेशिका
तुमुँन् = पेशितुम्
तव्य = पेशितव्यः - पेशितव्या
तृच् = पेशिता - पेशित्री
क्त्वा = पेशित्वा / पिशित्वा
ल्यप् = प्रपिश्य
क्तवतुँ = पिशितवान् - पिशितवती
क्त = पिशितः - पिशिता
शतृँ = पिंशन् - पिंशन्ती / पिंशती
पिश् (पि꣡शँ꣡ नाशने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = पेशनम्
अनीयर् = पेशनीयः - पेशनीया
ण्वुल् = पेशकः - पेशिका
तुमुँन् = पेशयितुम्
तव्य = पेशयितव्यः - पेशयितव्या
तृच् = पेशयिता - पेशयित्री
क्त्वा = पेशयित्वा
ल्यप् = प्रपेश्य
क्तवतुँ = पेशितवान् - पेशितवती
क्त = पेशितः - पेशिता
शतृँ = पेशयन् - पेशयन्ती
शानच् = पेशयमानः - पेशयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
पिश्
मूलधातुः:
पिश
धात्वर्थः:
अवयवे
गणः:
तुदादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
पिंशति
अनुबन्धादिविशेषः:
मुचादिः
Capeller
German
1. पिश्, पिंश॑ति, °ते aushauen (bes. Fleisch),
zubereiten, schmücken, gestalten, bilden.
Med. auch refl. sich schmücken. p. p.
पिशित॑ (s. auch bes.) o. पिष्ट॑ geschmückt.
Intens. पेपिश॑त् schmückend o. (stern-)
geschmückt.
2. पि॑श्
f.
Schmuck.
Grassman
German
√piś [Cu. 〔101〕
Fi. 〔124〕]. Die Grundbedeutung „schneiden“ hat sich noch in den Veden in der Bedeutung ein Stück Fleisch aushauen oder zurechtschneiden, Becher aus Holz zurechtschnitzen erhalten
aus ihr ging die Bedeutung: „Figuren in den Stein einritzen“ (ni-pis im Altpersischen), weiter: „mit bunten Farben Figuren in ein Gewebe einsticken“ (vgl. péśas), daraus: „schmücken, verzieren“ hervor. 1〉 das Fleisch [A.] zurecht schneiden
2〉 hölzerne Becher oder Trinkschalen (camasā́n) zurechtschneiden
3〉 Gestalten (rūpā́ṇi) bilden
4〉 etwas [A.] als Schmuck anlegen
5〉 etwas oder jemand [A.] womit [I.] schmücken
6〉 me. sich womit [Page818] [I.] schmücken. So auch bildlich: 7〉 etwas oder jemand [A.] womit [I.], oder med. sich womit [I.] (wie mit einem Schmucke) ausrüsten oder versehen
8〉 etwas [A.] kunstreich bilden
9〉 Intens. Schmuck an sich tragen.
Mit abhí etwas [A.] womit [I.] ausschmücken (mit Goldschmuck, Perlen oder Sternen).
ā́ etwas [A.] ausschmücken, verzieren.
nís etwas [A.] herausschneiden, herausschälen aus [Ab.].
Stamm I. piś [siehe Part.].
Stamm II. piṃśá:
-ati 1〉 māṃsám {161, 10}.
-atu 3〉 tváṣṭā rūpā́ṇi {1010, 1}.
-áte 7〉 sūnṛ́tābhis suvī́riam {639, 22}.
-ata ā́ raśanā́s {879, 7}.
Impf. ápiṃśa (betont nur {936, 9}
{294, 2}
{329, 4}):
-at 5〉 yás (tváṣṭā) dyā́vāpṛthivī́ rūpaís bhúvanāni víśvā {936, 9}.
-ata 2〉 camasā́n {161, 9}
{294, 2}. nís cármaṇas gā́m {110, 8}.
-an 8〉 saṃvátsam mā́s {329, 4}. abhí śyāvám kṛ́śanebhis áśvam nákṣatrebhis dyā́m {894, 11}.
Perf. pipiś, stark pipéś:
-éśa [3. s.] 5〉 nā́kam stṛ́bhis {68, 10}.
-iśus 8〉 vā́cam {619, 6}.
-iśé [3. s.] 6〉 stṛ́bhis {490, 3}.
-iśe [dass.] medial: 6〉 híraṇyais {224, 9}. 7〉 yávena {780, 4} (aṃśús). passivisch: 4〉 śrī́s ádhi tanū́ṣu {411, 6}.
-iśre abhí svadhā́bhis tanúas {414, 4} (varā́s iva híraṇyais).
Part. piśāná [von Stamm I.]:
-ā́s ā́ ródasī {573, 3} (viśvapíśas marútas).
Part. des Int. pepiśát:
-át 8〉 támas {953, 7} (den Sternenschmuck tragend BR.).
Part. II. piṣṭá:
-ám 5〉 (mā́rutam) gaṇám rukmébhis añjíbhis {410, 1}.
Verbale píś:
1〉 f., Schmuck, siehe das folgende
2〉 a., schmückend in viśva-piś
3〉 a., geschmückt in śukra-píś, su-píś.
píś, f., Schmuck.
-iśā́ [I.] góbhis áśvais śiśīhi asmā́n {534, 2}.
Burnouf
French
*पिश् पिश्। पिंशामि 6
p. पिपेश
f1.
पेशिष्यामि
a1. अपेशिसम्। Figurer, donner une forme
: ऋभवो गाम् अपिंशत ô Ṛbhus, vous avez modelé une
vache, Vd.
Orner, décorer: पिपेश नाकं स्तृभिस् il a
paré le ciel d'étoiles, Vd.
Cf. पिञ्ज्
lat. fingo.
Stchoupak
French
पिश्-
(पिंशति)
पिशित- -- orner, façonner.