| YouTube Channel

पिन्व् (pinv)

 
Capeller Eng
English
पिन्व् पि॑न्वति पि॑न्व°ते cause to swell or stream
fill,
moisten
pour forth, discharge
intr.
 swell, overflow.
C.
 पिन्व॑यति =
S.
 tr. — प्र =
S.
Apte
English
पिन्व् [pinv], 1
U.
 (पिन्वति-ते)
To cause to swell or overflow.
To wet, moisten.
To emit, discharge, pour forth.
(Ātm. ) To swell, overflow.
Apte 1890
English
पिन्व् {c1c} U. (पिन्वति-ते) 1 To cause to swell or overflow.
2 To wet, moisten.
3 To emit, discharge, pour forth.
4 (Atm.) To swell, overflow.
Monier Williams Cologne
English
पिन्व्
cl.
 1.
P.
 (Dhātup. xv, 79) पि॑न्वति (p. पि॑न्वत्,
RV.
पिन्व॑त्,
AV.
pf. पिपिन्व,
RV.
Ā. 3.
pl.
 पिन्विरे॑
p.
 पिन्वान॑, ib.
aor.
 अपिन्वीत्
Gr.
fut. पिन्विष्यति, °विता, ib.),
to cause to swell, distend
to cause to overflow or abound,
RV.
AV.
Br.
GṛŚrS.
Ā. पि॑न्वते, to swell, be distended, abound, overflow, ib. (also Ā.
P.
 and in
ŚBr.
P.
 for Ā.) :
Caus.
 पिन्व॑यति
=
P.
 पिन्वति,
ŚBr.
Monier Williams 1872
English
पिन्व् पिन्व्, cl. 1. P. A. पिन्वति, -ते,
पिपिन्व, पिपिन्वे, पिन्विष्यति, -ते,
पिन्वितुम्, Ved. to cause to swell, to distend, to cause
to overflow or run over, to cause to abound
to cause
to abound in milk (Ṛg-veda I. 112, 3, where,
according to Sāy., पिन्वथः = पयसा पूरित-
वन्तौ)
to sprinkle, wet, moisten, water
to dis-
charge, pour forth
to grant, bestow
(A.) to swell,
to be distended, to overflow
[cf. rt. प्यै।]
Macdonell
English
पिन्व् PINV, Ⅰ. pínva, cause to swell, overflow, 🞄or abound
Ā. swell, be exuberant, 🞄overflow. pra = simple verb.
Benfey
English
पिन्व् पिन्व्, i. 1, Par.
1. † To
sprinkle, to wet.
2. To cause to
abound, Chr. 290, 6 = Rigv. i. 64, 6.
3. To cause to abound in milk, Chr.
296, 3 = Rigv. i. 112, 3.
Bopp
Latin
पिन्व् 1. P. (scribitur पिव्, gr. 110^a).)
1) effundere. RIGV.
64. 6.: पिन्वन्त्य् अपो मरुतः
34. 4.: त्रिः पृक्षो
अस्मे अक्षरे ऽव (अक्षरा इव) पिन्वतम् «ter cibum
nobis, aquarum instar, effundite (Asvini!)».
2) con-
spergere, irrigare. RIGV. 64. 5.: भूमिम् पिन्वन्ति प-
यसा.
3) implere. RIGV. (v. Westerg.) पिन्वतम् अ-
पितः (Schol. जलरहिता नदीः) पिन्वतन् धियः. ATM.
impleri, turgere. RIGV. 8. 7.: यः कुक्षिः…समुद्र इव
पिन्वते. (Fortasse पिन्व् reduplicatione ortum est e
1. पा bibere - cf. पिवामि - ita ut sensu caus. primitive
significet bibere facere
cf. मिन्व्.)
Lanman
English
√pinv (pínvati
pipínva
pinvitá). cause
to swell or stream. [√pī or pi: 749, 749b,
716.]
Kridanta Forms
Sanskrit
पिन्व् (पि꣡विँ꣡ सेचने सेचने चेत्येके - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = पिन्वनम्
अनीयर् = पिन्वनीयः - पिन्वनीया
ण्वुल् = पिन्वकः - पिन्विका
तुमुँन् = पिन्वितुम्
तव्य = पिन्वितव्यः - पिन्वितव्या
तृच् = पिन्विता - पिन्वित्री
क्त्वा = पिन्वित्वा
ल्यप् = प्रपिन्व्य
क्तवतुँ = पिन्वितवान् - पिन्वितवती
क्त = पिन्वितः - पिन्विता
शतृँ = पिन्वन् - पिन्वन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 पिन्व्
मूलधातुः:
 पिवि
धात्वर्थः:
 सेचने, सेवन इत्येके
गणः:
 स्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 पिन्वति
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 प्रप्यै, प्यै, पिन्व्
verb
वस्तुविशेषस्य अन्तर्भागस्य वायोः वा द्रवस्य वा आपूरणेन वृद्ध्यनुकूलः व्यापारः।
"जले निमज्जिताः चणकाः प्रप्यायन्ते।"
Capeller
German
पिन्व् पि॑न्वति, °ते schwellen (trans.),
strömen lassen, vollmachen, ergießen
schwellen (intr.), strotzen, überströmen
(nur Med). प्र dass.
Grassman
German
√pinv, aus pi durch selbständige Entwickelung des Stammes IV. (pinu) entsprossen, und sich mit ihm begrifflich fast geṇau deckend. Das Aktiv hat (wie das von pi in den Stammformen) nur oder fast nur die transitive Bedeutung, das Medium entweder die intransitive, oder die transitive mit der bekannten reflexiven Begriffswendung. — 1〉 wovon [I.] schwellen oder strotzen, besonders von Milch (páyasā) oder Wogen (ūrmíbhis)
2〉 dasselbe ohne Instr.
3〉 schwellen, reichlich strömen, von Flüssigkeiten gebraucht, auch mit dem Dat. der Person, welcher die Flüssigkeit strömt oder schwillt
4〉 wovon [I.] schwellen machen oder strotzen machen, besonders von Milch (páyasā) oder Saft (iṣā́)
5〉 dasselbe ohne Instr., bisweilen aber mit Dat. der Person, für die es geschieht
6〉 Flüssigkeit [A.] anschwellen lassen, reichlich strömen [Page816] lassen
7〉 jemandem [D.] Trunk oder Nahrung [A.] reichlich zufüllen oder strotzend machen
8〉 bildlich: die Gebete [dhíyas] segensreich machen, segnen.
Mit prá in gleíchen Bedeutungen, nur dass der Nebenbegriff des Hervor quellens oder -schwellens sich beimischt.
Stamm pínva:
-asi 4〉 yáyā (iṣā́) rā́dhas {521, 8} (bildlich). — 5〉 tvácam {129, 3}.
-athas 5〉 dhenúm {112, 3}.
-anti 6〉 apás, páyas {64, 6}
útsam {408, 8}
{573, 1}.
-atam 5〉 gā́s {118, 2}
{416, 3}. — 6〉 íṣas {615, 6}. — 8〉 dhíyas {151, 6}
{598, 3}
{865, 2}.
-ate 2〉 súar {437, 4}. — 2〉 3〉 kukṣís samudrás iva {8, 7}. — 7〉 yébhyas páyas {889, 3} (mātā́).
-anta 3〉 ā́pas cid asmai {550, 3}.
-atām [3. s. Iv. me.] 3〉 íḍā {862, 5}.
pinva:
-ati 5〉 tvácam {786, 5}.
-athas 5〉 dhénās {416, 2}.
-atas [3. du.] 6〉 ghṛtávat páyas {891, 8}.
-anti 4〉 bhū́mim páyasā {64, 5}.
-at 4〉 ákṣitā páyasā {780, 3}.
-a 7〉 íṣas gṛṇaté {480, 5}
íṣam maghávadbhyas {540, 6}. — prá 5〉 nas ródasī {788, 3}.
-atam 7〉 íṣam nas {504, 8}
pṛ́kṣas asmé {34, 4}
íṣas asmábhyam {34, 3}.
-atām [3. du.] 7〉 ū́rjam nas dyaús ca pṛthivī́ ca 〰 {511, 6}.
-ata [2. pl.] prá 6〉 dhā́rās {437, 6}.
-ase 3〉 samudrás {776, 8} (soma)
7〉 íṣam ū́rjam índrāya {775, 2} (soma).
-ate 2〉 dákṣiṇā {125, 5}
girís ná {1019, 2} (índras). — 3〉 dā́nus divā́s {54, 7}
samudrás iva {632, 5}
íḍā {346, 8}
— 5〉 gī́r nṝ́n {181, 8} (bildlich)
7〉 dhenús ná śíśve jánāya ísam {225, 8}
tásmai mádhu mat divás {417, 1} (vṛṣṭís). — prá 5〉 padám {780, 4} (sómas).
-asva 1〉 ūrjā́ {237, 7} (agne).
-adhvam prá 3〉 iṣáyantīs (nadías) {267, 12}.
Impf. ápinva:
-as 6〉 yā́s (apás) {202, 2}.
-at 2〉 tákṣat vájram vṛtratúram 〰 (indras) {925, 1}. — 6〉 nadías {62, 6}.
-atam 5〉 śayáve gā́m {117, 20} śayáve dhenúm {865, 13}
{118, 8}
apitas {598, 3}. — 6〉 aghniā́m apás ná {584, 8}.
-ata [2. pl.] 5〉 bhúvanāni {898, 7}.
apinva:
-am 6〉 apás {338, 4}.
-as 4〉 sū́ryam arkaís {809, 31} (bildlich).
-at prá 5〉 agrúvas nabhanúas ná {315, 7}.
-ata [3. s. me.] 1〉 sā́ -páyasā {289, 13}. — prá 2〉 ū́dhar rúśat kṛṣṇā́ya {857, 11}.
Perf. pipinv:
-váthus 4〉 rasā́m kṣódasā‿udnás {112, 12}.
Perf. ohne Redupl. pinv:
-vire prá 3〉 girés iva rásās asya dátrāṇi {1018, 2}.
Part. pínvat:
-an 6〉 dhā́rās {809, 33}. [Page817]
pínvamāna:
-as 1〉 páyasa {809, 14}. — 4〉 ghṛtásya dhā́rās ūrmíbhis {354, 7}.
-ās [m.] 3〉 síndhavas {493, 4}.
-ā [f.] 3〉 mádhos dhā́rā {787, 4}
sárasvatī síndhubhis {493, 6}.
-e [du. f.] 1〉 ūrmibhis {267, 2}.
-ās [N. pl. f.] 1〉 páyasā 〰 devīs {566, 4}. — 2〉 dhenávas {235, 7}.
-ās [A.] 1〉 páyasā {267, 4}
{995, 3}.
Part. Perf. ohne Redupl. pinvāná:
-ā́s [N. p. f.] 2〉 dhíyas 〰 svásare ná gā́vas {806, 2}.
Burnouf
French
*पिन्व् पिन्व् ou पिव्। पिन्वामि 1
p. पिपिन्व
etc.
Verser, répandre: उत्सम् la source céleste [la pluie], Vd.
Au
fig. donner, distribuer
इषम् l'offrande, Vd.
Arroser
भूमिम् la terre, Vd.
Remplir: धेनुम् une vache [la
mamelle d'une vache],
Vd.
Au moy. être plein, être
gonflé
: पयसा de lait, Vd. -- Cf. पा, पिवामि।