| YouTube Channel

पिनाकी (pinAkI)

 
Spoken Sanskrit
English
पिनाकी - pinAkI -
f.
 - kind of stringed instrument
Apte
English
पिनाकी [pinākī],
f.
 A variety of fiddle.
Monier Williams Cologne
English
पि॑नाकी (ई),
f.
 (in music) a kind of stringed instrument
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पिनाकी
noun
प्राचीनं वाद्योपकरणम्।
"पिनाक्यां तन्त्री वर्तते स्म।"
Synonyms:
 शिवः, शम्भुः, ईशः, पशुपतिः, पिनाकपाणिः, शूली, महेश्वरः, ईश्वरः, सर्वः, ईशानः, शङ्करः, चन्द्रशेखरः, फणधरधरः, कैलासनिकेतनः, हिमाद्रितनयापतिः, भूतेशः, खण्डपरशुः, गिरीशः, गिरिशः, मृडः, मृत्यञ्जयः, कृत्तिवासाः, पिनाकी, प्रथमाधिपः, उग्रः, कपर्दी, श्रीकण्ठः, शितिकण्ठः, कपालभृत्, वामदेवः, महादेवः, विरूपाक्षः, त्रिलोचनः, कृशानुरेताः, सर्वज्ञः, धूर्जटिः, नीललोहितः, हरः, स्मरहरः, भर्गः, त्र्यम्बकः, त्रिपुरान्तकः, गङ्गाधरः, अन्धकरिपुः, क्रतुध्वंसी, वृषध्वजः, व्योमकेशः, भवः, भौमः, स्थाणुः, रुद्रः, उमापतिः, वृषपर्वा, रेरिहाणः, भगाली, पाशुचन्दनः, दिगम्बरः, अट्टहासः, कालञ्जरः, पुरहिट्, वृषाकपिः, महाकालः, वराकः, नन्दिवर्धनः, हीरः, वीरः, खरुः, भूरिः, कटप्रूः, भैरवः, ध्रुवः, शिविपिष्टः, गुडाकेशः, देवदेवः, महानटः, तीव्रः, खण्डपर्शुः, पञ्चाननः, कण्ठेकालः, भरुः, भीरुः, भीषणः, कङ्कालमाली, जटाधरः, व्योमदेवः, सिद्धदेवः, धरणीश्वरः, विश्वेशः, जयन्तः, हररूपः, सन्ध्यानाटी, सुप्रसादः, चन्द्रापीडः, शूलधरः, वृषाङ्गः, वृषभध्वजः, भूतनाथः, शिपिविष्टः, वरेश्वरः, विश्वेश्वरः, विश्वनाथः, काशीनाथः, कुलेश्वरः, अस्थिमाली, विशालाक्षः, हिण्डी, प्रियतमः, विषमाक्षः, भद्रः, ऊर्द्धरेता, यमान्तकः, नन्दीश्वरः, अष्टमूर्तिः, अर्घीशः, खेचरः, भृङ्गीशः, अर्धनारीशः, रसनायकः, उः, हरिः, अभीरुः, अमृतः, अशनिः, आनन्दभैरवः, कलिः, पृषदश्वः, कालः, कालञ्जरः, कुशलः, कोलः, कौशिकः, क्षान्तः, गणेशः, गोपालः, घोषः, चण्डः, जगदीशः, जटाधरः, जटिलः, जयन्तः, रक्तः, वारः, विलोहितः, सुदर्शनः, वृषाणकः, शर्वः, सतीर्थः, सुब्रह्मण्यः
noun
देवताविशेषः- हिन्दूधर्मानुसारं सृष्टेः विनाशिका देवता।
"शिवस्य अर्चना लिङ्गरूपेण प्रचलिता अस्ति।"
Synonyms:
 शारङ्गी, सारङ्गी, पिनाकी
noun
तन्तुवाद्यविशेषः- तत् वाद्यम् यत् शारिकायाः तन्त्र्या सह घर्षणं कृत्वा वाद्यते।
"योगी शारङ्गीं वादयति।"
पुराणम्
English
पिनाकी १ / PINĀKĪ I. One of the eleven Ṛudras. He was the grandson of brahmā and the son of sthāṇu. pinākī attended the Janmotsava of arjuna. (Chapter 66, Ādi Parva
Chapter 208, śānti Parva
Chapter 122, Ādi Parva).
पिनाकी २ / PINĀKĪ II. śiva got this name because he wields the bow named pināka.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पिनाकी, [न्]
पुं,
 (पिनाकोऽस्त्यस्येति । इनिः ।)शिवः । इत्यमरः । १ । १ । ३३ ॥
(यथा, हरिवंशे । ३५ । २० ।“कृत्वा च निश्चयं सर्व्वे पलायनपरायणाः ।विहाय मथुरां रम्यां मानयन्तः पिनाकिनम् ॥
”रुद्रभेदः । यथा, मात्स्ये । ५ । २९ -- ३० ।“अजैकपादहिर्व्रध्नो विरूपाक्षोऽथ रैवतः ।हरश्च बहुरूपश्च त्र्यम्बकश्च सुरेश्वरः ॥
सावित्रश्च जयन्तश्च पिनाकी चापराजितः ॥
”)