| YouTube Channel

पिण्डी (piNDI)

 
Spoken Sanskrit
English
पिण्डी - piNDI -
f.
- performance of certain gesticulations accompanying the silent repetition of prayers in meditation on real or divine knowledge
पिण्डी - piNDI -
f.
- kind of tree
पिण्डी - piNDI -
f.
- bottle gourd [ Cucurbita Lagenaria - Bot. ]
पिण्डी - piNDI -
f.
- pill
पिण्डी - piNDI -
f.
- lump
पिण्डी - piNDI -
f.
- lump of food
पिण्डी - piNDI -
f.
- nave of a wheel
पिण्डी - piNDI -
f.
- ball
पिण्डी करोति { पिण्डीकृ } - piNDI karoti { piNDIkR } - verb - unite
पिण्डी करोति { पिण्डीकृ } - piNDI karoti { piNDIkR } - verb - concentrate
पिण्डी करोति { पिण्डीकृ } - piNDI karoti { piNDIkR } - verb - make into a lump or ball
पिण्डी करोति { पिण्डीकृ } - piNDI karoti { piNDIkR } - verb - identify with
पिण्डी करोति { पिण्डीकृ } - piNDI karoti { piNDIkR } - verb - press together
पिण्डी करोति { पिण्डीकृ } - piNDI karoti { piNDIkR } - verb - join
पिण्डी भवति { पिण्डीभू } - piNDI bhavati { piNDIbhU } - verb - become a solid body
पिण्डी भवति { पिण्डीभू } - piNDI bhavati { piNDIbhU } - verb - be made into a lump or ball
Monier Williams Cologne
English
पि॑ण्डी a (ई),
f.
See 1. पिण्डी.
1. पिण्डी
f.
(g. गौरादि) a ball, lump, lump of food,
ĀpŚr.
a pill,
L.
the nave of a wheel,
L.
a kind of tree,
Daś.
(Tabernaemontana Coronaria or a species of date tree,
L.
)
Cucurbita Lagenaria,
L.
performance of certain gesticulations accompanying the silent repetition of prayers
&c.
in meditation on real or divine knowledge,
W.
N.
of a woman g. कुर्व्-आदि.
2. पिण्डी
ind.
in comp. for पिण्ड.
Macdonell
English
पिण्डी piṇḍī,
f.
a tree.
Apte Hindi
Hindi
पिण्डी
स्त्री*
- पिंडि + ङीष्
"पिन्नी, गोला"
पिण्डी
स्त्री*
- पिंडि + ङीष्
पहिये की नाभि
पिण्डी
स्त्री*
- पिंडि + ङीष्
टांग की पिंडली
पिण्डी
स्त्री*
- पिंडि + ङीष्
"लौकी, घीया"
पिण्डी
स्त्री*
- पिंडि + ङीष्
घर
पिण्डी
स्त्री*
- पिंडि + ङीष्
ताड़ की जाति का वृक्ष
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पिण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೋರೆಗಿಡ /ಸಿಹಿಸೋರೆ
पिण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಖರ್ಜೂರದ ಮರ
पिण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷ
पिण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಂಗಾರೆ ಗಿಡ
पिण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಣಕಾಲಿನ ಹಿಂಭಾಗ
विस्तारः - > "पिण्डो बोले बले सान्द्रे देहागारैकदेशयोः देहमात्रे निवापे गोलोसिह्लकयोरपि ओड्रपुष्पे पुंसि स्यात् क्लीबमाजीवनायसोः पिण्डी तु पिण्डीतगरेऽलाबूखर्जूरभेदयोः" - मेदि० "पिण्डं वेश्मैकदेशे जीवनायसोः बले सान्द्रे पिण्ड्यलाबूखर्जूर्योस्तगरेऽपि च" - हेम०
पिण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಥದ ಚಕ್ರದ ನಾಭಿ /ಚಕ್ರದ ತೂಬು
पिण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಣಕಾಲಿನ ಹಿಂಭಾಗ /ಕಾಲ್ಚೀಲದ ಮೀನಖಂಡ ಭಾಗ
पिण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೀಠ
पिण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷ
पिण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೋರೆಗಿಡ /ಸಿಹಿಸೋರೆ
पिण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇವರ ವಿಗ್ರ್ಹಹದ ಪಾದಪೀಠ
L R Vaidya
English
piMqI {% f. %} The same as पिंडि q.v.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
piṇḍī (in Skt. app. not precisely in this sense
also in AMg., whether in this sense is not clear), large group, collection: buddhapiṇḍī nirmitā Divy 〔162.15〕
buddhapiṇḍyā (gen.) nimittam 〔163.1〕.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
पिण्डी *Gestikulation, H XVIII, 91 [in °पिण्डीबन्धाः = वीरासनप्रभवाणि शृङ्खलकादीनि ताण्डवाङ्गानि].
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
पिण्डी
noun
एका स्त्री
"पिण्डेः उल्लेखः कुर्वादिगणे अस्ति"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पिण्डी, [न्] त्रि, (पिण्डोऽस्त्यस्येति इनिः ।)शरीरी यथा, --“यथा सूर्य्यं विना भूमिर्गृहं दीपविवर्ज्जितम् ।लिङ्गहीनो यथा पिण्डी जयश्रीस्त्वां विना तथा
”इति जैमिनिभारते आश्वमेधिकपर्व्वणि ३८अध्याये
पिण्डी,
स्त्री,
(पिण्डाकारोऽस्त्यस्या इति अच् ।ततो ङीष् ।) पिण्डीतगरः अलावूः खर्ज्जूर-विशेषः इति मेदिनी डे, २०
ज्ञाननिरूप-णार्थकोपन्यासः इति धरणिः
(पिण्डि +कृदिकारादिति वा ङीष् ।) पिण्डिका इत्यमर-टीकायां रायमुकुटः
पिण्डम् यथा, --“नीताय तुरगायाशु भक्तपिण्डीं सुगन्धिनीम् ।दद्यात् पुरोहितस्तत्र संमन्त्र्य शान्तिमन्त्रकैः
”इति कालिकापुराणे ८६ अध्यायः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पिण्डि(ण्डी) स्त्री पिडि--इन् वा ङीप् स्वार्थे वा ।सर्वकाष्ठासञ्जनाधारे रथचक्रमध्ये स्थाने रथनाभौअमरः पीठे जानुनोऽधःस्थे मांसलप्रदेशे हेमच०४ श्वेताम्लौ राजनि० देवादेः पीठिकाभेदे तल्लक्षणादिमत्स्यपु० २५२ अ० उक्तं यथा“पिण्डिकालक्षणं वक्ष्ये यथावदनुपूर्वशः पीठोच्छ्रायंयथावच्च भागान् षोडश कारयेत् भूमावेकः प्रविष्टःस्याच्चतुर्भर्जगती मता वृत्तोभागस्तथैकः स्थात् वृत्तपट्टस्य भागतः भागैस्त्रिभिस्तथा कण्ठः कण्ठपट्टस्त्रिभा-गतः भागाभ्यामूर्द्ध्वपट्टश्च शेषभागेन पट्टिका प्रविष्टंभागमेकैकं जगती यावदेव तु निर्गमस्तु पुनस्तस्य या-वद्वै शेषपट्टिका वारिनिर्गमणार्थन्तु तत्र कार्या प्रणा-लिका पीठिकानान्तु सर्वासामेतत्सामान्यलक्षणम् ।विशेषान् देवताभेदान् शृणुध्वं द्विजसत्तमाः! स्थण्डिलावाथ वापी वा यक्षी देवी मण्डला पूर्णचन्द्रा वज्रीच पद्मा वार्धशशी तथा त्रिकोणा दशमी तासां स-स्थानं वा निबोधत स्थण्डिला चतुरस्रा तु वर्जितामेखलादिभिः वापी द्विमेखला ज्ञेया यक्षी चैव त्रिमे-खला चतुरस्रायता वेदी तां लिङ्गेषु योजयेत् ।मण्डला वर्तुला या तु मेखलाभिर्गणप्रिया रक्ता द्विम-ला मध्ये पूर्णचन्द्रा तु मा भवेत् मेखलात्रयसंयुक्ताषडस्रा वज्रिका भवेत् षोडशास्रा भवेत्पद्मा किञ्चि-द्ध्रस्वा तु मूलतः तथैव धनुराकारा सार्द्धचन्द्रा प्रश-स्यते त्रिशूलसदृशी १० तद्वत् प्रशस्तलक्षणान्विता परिवेषंत्रिभागेण निर्गमं तत्र कारयेत् विस्तारं तत्प्रमाणञ्चभूले चाग्रे ततोऽर्द्धतः जलमार्गश्च कर्त्तव्यस्त्रिभागेणसुशोभनः लिङ्गस्यार्द्धत्रिभागेण स्थौल्येर समधिष्ठिता ।मेखला तत्त्रिभागेण खातश्चैव प्रमाणत अथ वापादहीनन्तु शोभनं कारयेत्सदा उत्तरस्थं प्रणालञ्चप्रमाणादधिकारयेत् स्थण्डिलायामथारोग्यं घनंधान्यञ्च पुष्कलम् गीप्रदा भवेद्यक्षी वेदी सम्पत्-प्रदा भयेत् मण्डलायां भवेत्कीर्त्तिर्वरदा पूर्णचन्द्रिका ।आयुःप्रदा भवेद्वज्री पद्मा सौभाग्यदा भवेत् पुत्रप्रदार्द्ध-चन्द्रा स्यात्त्रिकोणा शत्रुनाशिनी देवस्य यजनार्थन्तुपीठिका दश कीर्त्तिताः शैले शैलमयीं दद्यात् पार्थिवेपार्थिवीं तथा दारुजे दारुजां कुर्य्यात् मिश्रे मिश्रांतथैव नान्ययोनिस्तु कर्तव्या सदा शुभफलेप्सुभिः ।अर्च्चायामसमन्दैर्घ्यं लिङ्गायामसमन्तथा यस्य देवस्यया पत्नी तां पीठे परिकल्पयेत् एतत्सर्वं समाख्यातंसमासात् पीठलक्षणम्”
पिण्डी स्त्री पिडि--इन् ङीप् पिण्डीतगरे अलाबुल-तायां खर्जूरभेदे (छोहारा) मेदि० तत्त्वज्ञानार्थोप-देशे धरणिः
Capeller
German
पिण्डी zusammenballen, häufen. (p.p.
पिण्डीकृत ducht.*)
Stchoupak
French
पिण्डी-
f.
sorte d'arbre (Tabernaemontana coronaria ?) et v. s.
पिण्ड-।
°खण्ड-
m.
nt. bois de l'arbre T. C.