| YouTube Channel

पिण्डक (piNDaka)

 
शब्दसागरः
English
पिण्डक mn. (-कः-कं)
1. Incense.
2. Carrot.
3. The calf of the leg.
4. A
lump of food.
5. A lump or ball.
m.
(-कः) A goblin, a demon.
E.
पिण्ड as above, and कन् added.
Capeller Eng
English
पिण्डक
m.
lump, knob, meal-cake (v.
prec.
)
f.
पिण्डिका
a.
round swelling or protuberance,
esp.
a fleshy one,
du.
the calves of
the leg.
Yates
English
पिण्डक (कः) 1.
m.
Incense
a goblin.
Spoken Sanskrit
English
पिण्डक piNDaka
m.
pizAca
पिण्डक piNDaka
m.
species of bulbous plant
पिण्डक piNDaka
m.
incense
पिण्डक piNDaka
m.
myrrh
पिण्डक piNDaka
m.
wild carrot [ Daucus Carota - Bot. ]
पिण्डक piNDaka
m.
sine expressed in numbers
पिण्डक piNDaka
m.
,
n.
calf of the leg
पिण्डक piNDaka
m.
n.
morsel
पिण्डक piNDaka
m.
n.
lump
पिण्डक piNDaka
m.
n.
round protuberance
पिण्डक piNDaka
m.
n.
ball
पिण्डक piNDaka
m.
n.
ball of rice offered at zrAddhas
पिण्डक piNDaka
m.
n.
knob
पिण्डक piNDaka
m.
n.
fragment
Wilson
English
पिण्डक
m.
(-कः)
1 Incense.
2 A goblin, a demon.
E.
पिण्ड as above, and कन् added.
Apte
English
पिण्डकः [piṇḍakḥ] कम् [kam], कम् 1 A lump, ball, globe.
A round swelling or protuberance.
A lump of food.
The calf of the leg.
Incense.
Carrot.
(In
astr.
) A sine expressed in numbers. -कः A goblin, demon.
Apte 1890
English
पिंडकः
कं 1 A lump, ball, globe.
2 A round swelling or protuberance.
3 A lump of food.
4 The calf of the leg.
5 Incense.
6 Carrot.
7 (In astr.) A sine expressed in numbers.
कः A goblin, demon.
Monier Williams Cologne
English
पिण्डक mn. a lump, ball, knob,
Hariv.
Suśr.
a fragment, morsel,
L.
a round protuberance (esp. on an elephant's temples),
MBh.
the ball of rice
&c.
offered at Śrāddhas (cf. त्रि-प्°)
पिण्डक
m.
a species of bulbous plant (= पिण्डालु),
L.
Daucus Carota,
L.
incense, myrrh,
L.
a sine expressed in numbers,
Sūryas.
a Piśāca,
L.
Monier Williams 1872
English
पिण्डक, अस्, अम्, m. n. a lump, lump of food
a
round swelling or protuberance [cf. मस्तक-प्°]
the calf of the leg
incense, myrrh
a species of
bulbous plant (= पिण्डालु)
a carrot, Daucus Carota
(in astronomy) a sine expressed in numbers
(अस्),
m. a Piśāca, goblin, demon
(इका), f. a globular
swelling or protuberance, a fleshy swelling (in the
shoulders, arms, legs, &c.), a wen (?)
the calf of
the leg
the instep
the nave of a wheel
a stool
or seat of various shapes and dimensions
a base
or pedestal for the image of a deity or for a Liṅga
(Ved.)
a kind of shrub (= श्वेताम्लि).
Benfey
English
पिण्डक पिण्ड + क,
I.
m.
and
n.
1. A lump, Utt. Rāmac. 114, 11.
2.
A lump of food, Hariv. 14740.
3. The
frontal globes of an elephant in rut,
MBh. 1, 5471.
II.
f.
डिका, A fleshy
part of the body, Yājñ. 3, 97
as the
calf, MBh. 14, 2582.
--
Comp.
भिन्न
-मस्तक-पिण्डक, and -पिण्डिक (from
the fem. पिण्डिका),
adj.
(an elephant)
whose frontal globes are open, MBh. 1,
5471
7, 4564.
Apte Hindi
Hindi
पिण्डकः
वि* - "पीड् + ण्वुल्, नि* साधुः"
"छोटा फोड़ा, फुंसी, फफोला"
पिण्डकः
पुं*
- पिण्ड + कै +
"लौंदा, गोला, गोलक"
पिण्डकः
पुं*
- पिण्ड + कै +
गूमड़ा या सूजन
पिण्डकः
पुं*
- पिण्ड + कै +
भोजन का ग्रास
पिण्डकः
पुं*
- पिण्ड + कै +
टांग की पिंडली
पिण्डकः
पुं*
- पिण्ड + कै +
"गंधद्रव्य, लोबान"
पिण्डकः
पुं*
- पिण्ड + कै +
गाजर
पिण्डकम्
नपुं*
- पिण्ड + कै +
"लौंदा, गोला, गोलक"
पिण्डकम्
नपुं*
- पिण्ड + कै +
गूमड़ा या सूजन
पिण्डकम्
नपुं*
- पिण्ड + कै +
भोजन का ग्रास
पिण्डकम्
नपुं*
- पिण्ड + कै +
टांग की पिंडली
पिण्डकम्
नपुं*
- पिण्ड + कै +
"गंधद्रव्य, लोबान"
पिण्डकम्
नपुं*
- पिण्ड + कै +
गाजर
पिण्डकः
पुं*
- पिण्ड + कै +
"बैताल, पिशाच"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पिण्डक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲೋಬಾನ /ಒಂದು ವಾಸನಾ ದ್ರವ್ಯ
पिण्डक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೋಳ /ಬಾಣಂತಿ ಬೋಳ
पिण्डक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋಳ ದುಂಡಾದ ವಸ್ತು
पिण्डक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಬಳ /ಗ್ರಾಸ
पिण्डक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಿಶಾಚ
पिण्डक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ
L R Vaidya
English
piMqaka {% (I) m.n. %} 1. A lump, a ball
2. a lump of food
3. the calf of the leg
4. incense
5. carrot.
piMqaka {% (II) m. %} A goblin, a demon.
Indian Epigraphical Glossary
English
piṇḍaka (Ep. Ind., Vol. IV, p. 254, text line 55), same as
piṇḍ-ādāna or bhāga-bhoga
cf. samucita-kara-piṇḍak-ādi-samasta-
pratyāya
taxes assessed in a lump
cf. piṇda-kara.
(IA 2), same as grāsā
probably, a part of the produce of
the fields for the maintenance of certain persons.
(HRS), known from Pāla records
same as hiraṇya,
according to some.
(LL), probably, a slab.
Kridanta Forms
Sanskrit
पिन्ड् (पि꣡डिँ॒ सङ्घाते - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = पिण्डनम्
अनीयर् = पिण्डनीयः - पिण्डनीया
ण्वुल् = पिण्डकः - पिण्डिका
तुमुँन् = पिण्डितुम्
तव्य = पिण्डितव्यः - पिण्डितव्या
तृच् = पिण्डिता - पिण्डित्री
क्त्वा = पिण्डित्वा
ल्यप् = प्रपिण्ड्य
क्तवतुँ = पिण्डितवान् - पिण्डितवती
क्त = पिण्डितः - पिण्डिता
शानच् = पिण्डमानः - पिण्डमाना
पिन्ड् (पि꣡डिँ꣡ सङ्घाते - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = पिण्डनम्
अनीयर् = पिण्डनीयः - पिण्डनीया
ण्वुल् = पिण्डकः - पिण्डिका
तुमुँन् = पिण्डयितुम् / पिण्डितुम्
तव्य = पिण्डयितव्यः / पिण्डितव्यः - पिण्डयितव्या / पिण्डितव्या
तृच् = पिण्डयिता / पिण्डिता - पिण्डयित्री / पिण्डित्री
क्त्वा = पिण्डयित्वा / पिण्डित्वा
ल्यप् = प्रपिण्ड्य
क्तवतुँ = पिण्डितवान् - पिण्डितवती
क्त = पिण्डितः - पिण्डिता
शतृँ = पिण्डयन् / पिण्डन् - पिण्डयन्ती / पिण्डन्ती
शानच् = पिण्डयमानः / पिण्डमानः - पिण्डयमाना / पिण्डमाना
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
पिण्डक *Bissen, magerer Bissen, Mahāvy. 262, 2. °fleshy protuberances, Harṣac. 192, 19.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
धूपो वकात्कृत्रिमाच्च तुरुष्कः सिल्हपिण्डकौ
-wordlist-
वृकधूप (पुं), कृत्रिमधूप (पुं), तुरुष्क (पुंक्ली), सिल्ह (पुं), पिण्डक (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पिण्डकं,
क्ली,
(पिण्ड इव कायतीति कै + कः ।)वोलम् पिण्डमूलम् इति राजनिर्घण्टः
(गोलः यथा, सुश्रुते शारीरस्थाने अध्याये ।“तृतीये (मासि) हस्तपादशिरसां पञ्चपिण्डकानि वर्त्तन्तेऽङ्गप्रत्यङ्गविभागश्च सूक्ष्मोभवति
”)
पिण्डकः,
पुं,
(पिण्ड इव कायतीति कै + कः ।)सिह्लनामगन्धद्रव्यम् इत्यमरः १२८
(वोलः अस्य पर्य्यायो यथा, --“विद्वान् गोलः पिण्डकश्च पिण्डोवोलो रसोरसः
”इति वैद्यकरत्नमालायाम्
)पिशाचः इति त्रिकाण्डशेषः
पिण्डालुः ।इति राजनिर्घण्टः
(अस्य गुणा यथा, --“पिण्डको वातलः श्लेष्मी ग्राही वृष्यो महा-गुरुः
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे
पिण्ड + स्वार्थे कन् कवलः यथा, हरिवंशे ।भविष्यपर्व्वणि १० २१ ।“पयःपानं तथा कुर्व्वन् भक्षयन् दधिपिण्ड-कम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पिण्डक
पु०
पिण्ड इव कायति कै--क पिण्डालौ स्वार्थेक सिह्लकगन्धद्रव्ये वोले पिण्डमूले मूलभेदेराजनि०
Capeller
German
पिण्डक
m.
Klumpen, Knopf, Kloß, Mehlkloß
(r.).
f.
पिण्डका Fleischballen,
Wulst (Du. Waden), Unterlage, Gestell,
Piedestal.
Stchoupak
French
पिण्डक-
m.
nt. protubérance (not. des tempes de l'éléphant)
-इका-
f.
saillie de chair, not. mollet
base, piédestal (pour l'image
d'une divinité ou pour un Liṅga).