| YouTube Channel

पिडि (piDi)

 
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
पिण्ड्
मूलधातुः:
पिडि
धात्वर्थः:
सङ्घाते
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
आत्मनेपदी
रूपम्:
पिण्डते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
पिडिँ पिडि संघाते
- पिण्डते पिण्डः गौरादित्वात् पिण्डी हुडि पिडि संघात इति नोक्तम् पिडेः पवर्गाद्यनुरोधात् ।। 271 ।।
पिडिँ पिडि संघाते
- पिण्डयति पिण्डः 132
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
पिडिँ पिडि संघाते
- पिण्डते, पिण्ड्यते पिण्डो गोलः पिण्डी चुरादौ (10118) पिण्डयति 267
पिडिँ पिडि संघाते
- पिण्डयति भ्वादौ (1177) पिण्डते पिण्डः, पिण्डी पडि इत्येके-पण्डयति पण्डितः, पण्डा, भ्वादौ (1185) पण्डते 131
धातुवृत्तिः
Sanskrit
पिडिँ पिडि (अर्थः) संघाते
( पिण्डयते ) इत्यादि पिण्डिलो माणवकः पूर्ववदिलच् चुरादावप्ययम् 271
पिडिँ पिडि (अर्थः) संघाते
( पिण्डयति पिण्डति ) 135
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“पिडि संघाते”@} 2 ‘संघाते पिण्डयेत् पिण्डेस्तत्रैव शपि पिण्डते।’ 3 इति देवः।
पिण्डकः-ण्डिका, पिण्डकः-ण्डिका, पिपिण्डिषकः-षिका, पेपिण्डकः-ण्डिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककुण्ठतिवत् 4 ज्ञेयानि।
पिण्डमानः, पिण्डयमानः, पिपिण्डिषमाणः, पिपिण्डिषिष्यमाणः, इति शानचि रूपाणीति विशेषः।
पचाद्यचि-पिण्डः 5।
6
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(९९८)
02
=>
(१-भ्वादिः-२७४। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(श्लो। ९०)
04
=>
(२०९)
05
=>
[[ड्। ‘स भण्डिलो भोजनृपालपिण्डभुक् प्रमुण्डितांस्तत्र जनान् अतुण्डकान्।।’ धा। का। १। ३६।]]
06
=>
[पृष्ठम्०८६२+ २७]
1 {@“पिडि संघाते”@} 2 ‘सङ्घाते पिण्डयेत् पिण्डेस्तत्रैव शपि पिण्डते।’ 3 इति देवः।
पिण्डकः-ण्डिका, पिपिण्डयिषकः-षिका, पिण्डकः-ण्डिका, पिपिण्डिषकः- षिका, पेपिण्डकः-ण्डिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकचिन्त- यतिवत् 4 बोध्यानि।
5 पिण्डितः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(९९९)
02
=>
(१०-चुरादिः-१६७०। अक। सेट्। उभ।)
03
=>
(श्लो। ९०)
04
=>
(५२३)
05
=>
[[आ। ‘इत्थं वदत्यसुरजासिनि पिण्डितायस्स्थेमाऽथ रोषतमतिः प्रतिमल्लडेपी।’ धा। का। ३। ३२।]]