| YouTube Channel

पिञ्जर (piJjara)

 
शब्दसागरः
English
पिञ्जर
mfn.
(-रः-रा-रं) Yellow or tawny, reddish yellow.
m.
(-रः)
1. A
sort of colour, tawny brown, a reddish yellow, or a mixture of red
and yellow.
2. A horse, probably a bay or chesnut horse.
n.
(-रं)
1. Gold.
2. Yellow orpiment.
3. A cage.
4. The ribs or the cavity
formed by them, the thorax: see पञ्जर.
E.
पिजि to dye or tinge,
अरच्
aff.
Capeller Eng
English
पिञ्जर
a.
reddish yellow, gold-coloured, hoary.
Yates
English
पिञ्जर (रः-रा-रं)
a. Tawny.
m.
A sort
of colour, red and yellow
a bay
horse.
n.
Gold
a cage
the tho-
rax
yellow orpiment.
Wilson
English
पिञ्जर
mfn.
(-रः-रा-रं) Yellow or tawny, reddish yellow.
m.
(-रः) A sort of colour, tawny brown, a reddish yellow, or a mixture of red
and yellow.
2 A horse, probably a bay or chesnut horse.
n.
(-रं)
1 Gold.
2 Yellow orpiment.
3 A cage.
4 The ribs or the cavity formed by them, the thorax: see पञ्जर.
E.
पिजि to dye or tinge, अरच्
aff.
Apte
English
पिञ्जर [piñjara],
a.
[पिञ्ज्-अरच्] Reddish-yellow, tawny, goldcoloured
शिखा प्रदीपस्य सुवर्णपिञ्जरा
Mk.*
3.17
R.*
18.4.
रः The reddish-yellow or tawny-brown colour.
The yellow colour
नभो नैरन्तर्यप्रचलिततडित्पिञ्जरमिव
Mv.*
1. 43.
रम् Gold.
Yellow orpiment.
A skeleton.
Cage (for पञ्जर).
The ribs or the cavity formed by them, the thorax.
Apte 1890
English
पिंजर a. [पिंज्-अरच्] Reddishyellow, tawny, gold-coloured
शिखा प्रदीपस्य सुवर्णपिंजरा Mk. 3. 17
R. 18. 40.
रः 1 The reddish-yellow or tawny-brown colour.
2 The yellow colour.
रं 1 Gold.
2 Yellow orpiment.
3 A skeleton.
4 A cage (for पंजर).
5 The ribs or the cavity formed by them, the thorax.
Monier Williams Cologne
English
पिञ्जर mf(आ)n. reddish-yellow, yellow or tawny, of a golden colour,
MBh.
Kāv.
&c.
पिञ्जर
m.
a tawny-brown colour,
W.
(also -ता
f.
,
Kathās.
-त्व
n.
,
Kād.
)
पिञ्जर
m.
a horse (prob. bay or chestnut),
L.
N.
of a mountain,
MārkP.
पिञ्जर
n.
(only
L.
) gold
yellow orpiment
the flower of Mesua Roxburghii
w.r. for पञ्जर (‘skeleton’ or ‘cage’).
Monier Williams 1872
English
पिञ्जर, अस्, आ, अम्, reddish-yellow, yellow or
tawny, of the colour of gold
(अस्), m. tawny-brown
or reddish-yellow colour, a mixture of red and
yellow
a horse (probably a bay or chesnut)
N.
of a mountain
(अम्), n. gold
yellow orpiment
the flower of Mesua Roxburghii
a cage
the ribs
or the cavity formed by them, the thorax
a
skeleton
[cf. पञ्जर।]
—पिञ्जर-ता, f. yellowish-
red (the colour).
Macdonell
English
पिञ्जर piñja-ra,
a.
reddish yellow, tawny
🞄bleached (of hair in old age): -tva,
n.
golden 🞄colour
bleached colour (of hair in old age).
Benfey
English
पिञ्जर पिञ्ज् + अर,
I.
adj.
,
f.
रा,
Yellow or tawny, reddish-yellow,
Mṛcch. 48, 11.
II.
n.
Gold.
--
Comp.
आ-,
adj.
,
f.
रा, reddish, Ragh. 16, 51.
परि-,
adj.
brown-red, Kām. Nītis, 13,
14.
Apte Hindi
Hindi
पिञ्जर
वि* - पिंज् + अरच्
"ललाई लिये पीले रंग का खाकी, सुनहरी रंग का"
पिञ्जरः
पुं*
- पिंज् + अरच्
ललाई लिये पीला या खाकी भूरा रंग
पिञ्जरः
पुं*
- पिंज् + अरच्
पीला रंग
पिञ्जरम्
नपुं*
- पिंज् + अरच्
सोना
पिञ्जरम्
नपुं*
- पिंज् + अरच्
हरताल
पिञ्जरम्
नपुं*
- पिंज् + अरच्
अस्थिपंजर
पिञ्जरम्
नपुं*
- पिंज् + अरच्
पिंजड़ा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पिञ्जर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹರಿದಳ
निष्पत्तिः - > रा (दाने) - "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > पिञ्जं पिञ्जवर्णं राति
पिञ्जर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವರ್ಣ /ಚಿನ್ನ
पिञ्जर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಂಜರ /ಗೂಡು
पिञ्जर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ
पिञ्जर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ
पिञ्जर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ
पिञ्जर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಂದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ
L R Vaidya
English
piMjara {% (I) a. (f. रा) %} Gold-coloured, R.xviii.40, Rt.v.8.
piMjara {% (II) m. %} 1. The reddish-brown colour
2. the yellow colour.
piMjara {% (III) n. %} 1. Gold
2. a cage
3. yellow orpiment
4. a skeleton.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गन्धाश्मा शुल्वपामाकुष्ठारिर्गन्धिकगन्धकौ १०५७
सौगन्धिकः शुकपुच्छो हरितालं तु पिञ्जरम्
विडालकं विस्रगन्धि खर्जूरं वंशपत्त्रकम् १०५८
आलपीतनतालानि गोदन्तं नटमण्डनम्
वङ्गारिर्लोमहृच्चाथ मनोगुप्ता मनःशिला १०५९
करवीरा नागमाता रोचनी रसनेत्रिका
नैपाली कुनटी गोला मनोह्वा नागजिह्विका १०६०
-wordlist-
गन्धाश्मन् (पुं), शुल्वारि (पुं), पामारि (पुं), कुष्ठारि (पुं), गन्धिक (पुं), गन्धक (पुं), सौगन्धिक (पुं), शुकपुच्छ (पुं), हरिताल (क्ली), पिञ्जर (क्ली), विडालक (क्ली), विस्रगन्धि (क्ली), खर्जूर (क्ली), वंशपत्रक (क्ली), आल (क्ली), पीतन (क्ली), ताल (क्ली), गोदन्त (क्ली), नटमण्डन (क्ली), वङ्गारि (पुं), लोमहृत् (क्ली), मनोगुप्ता (स्त्री), मनःशिला (स्त्री), करवीरा (स्त्री), नागमाता (स्त्री), रोचनी (स्त्री), रसनेत्रिका (स्त्री), नेपाली (स्त्री), कुनटी (स्त्री), गोला (स्त्री), मनोह्वा (स्त्री), नागजिह्विका (स्त्री)
--source--
अरुणो बालसंध्याभः पीतरक्तस्तु पिञ्जरः
कपिलः पिङ्गलः श्यावः पिशङ्गः कपिशो हरिः १३९६
बभ्रुः कद्रुः कडारश्च पिङ्गे कृष्णस्तु मेचकः
स्याद्रामः श्यामलः श्यामः कालो नीलोऽसितः शितिः १३९७
-wordlist-
अरुण (पुं), बालसन्ध्याभ (पुं), पीतरक्त (पुं), पिञ्जर (पुं), कपिल (पुं), पिङ्गल (पुं), श्याव (पुं), पिशङ्ग (पुं), कपिश (पुं), हरि (पुं), बभ्रु (पुं), कद्रु (पुं), कडार (पुं), पिङ्ग (पुं), कृष्ण (पुं), मेचक (पुंक्ली), राम (पुं), श्यामल (पुं), श्याम (पुं), काल (पुं), नील (पुं), असित (पुं), शिति (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
पिञ्जर
पिञ्जर, पीतरक्त
पिञ्जरः पीतरक्तः स्याद्धूसरः स्तोकपाण्डुरः
verse 4.1.1.737
page 0085
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पिञ्जरं,
क्ली,
(पिजि दीप्तौ वर्णे वा + बाहुलकात्अरः इत्युज्ज्वलदत्तः १३१ ।) हरितालम् इत्यमरः १०३
स्वर्णम् ।इति मेदिनी रे, १८५
नागकेशरम् इतिराजनिर्घण्टः
पक्ष्यादिबन्धनगृहम् कायास्थि-बृन्दम् इत्यमरटीकायां रामाश्रमः
पिञ्जरः,
पुं,
(पिजि + अरः ।) अश्वभेदः पीत-रक्तवर्णः इति हेमचन्द्रः
(सुमेरुपश्चिम-पार्श्वस्थपर्व्वतविशेषः यथा, मार्कण्डेये ५५ ।“पिञ्जरोऽथ महाभद्रः सुरसः कपिलो मधुः
”)पीते, त्रि इति मेदिनी रे, ११५
(यथा, आर्य्यासप्तशत्याम् ३९१ ।“प्रियया कुङ्कुमपिञ्जरपाणिद्बययोजनाङ्कितंवासः ।प्रहितं मां याच्ञाञ्जलिसहस्रकिरणाय शिक्ष-यति
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प(पि)ञ्जर
पु०
न०
पजि (पिजि) वा अरन् शरीरास्थिवृन्देकङ्काले विहङ्गमादिबन्धनस्थाने
न०
अमरः कलियुगे४ गवां नीराजनाविधौ सारकौमुदी ततः चतुरय्यों सङ्काशा० ण्य पाञ्जर्य्य तत्सन्निकृष्टदेशादौ
त्रि०
पिञ्जर
न०
पिजि--अरच् हरिताले अमरः स्वर्णे मेदि०३ नागकेशरे राजनि० विहगादिबन्धनस्थाने देहास्थि-वृन्दे रामाश्रमः अश्वभेदे
पु०
पीतरक्तवर्णे८ पीतवर्णे
पु०
हेमच० तद्वति
त्रि०
१० सर्पभेदे
पु०
भा० आ० ३५ अ० स्वार्थे पिञ्जरक तत्रार्थे
न०
Capeller
German
पिञ्जर rotgelb, goldfarben, fahl, verblichen.
Abstr.
°ता
f.
,
°त्व
n.
Burnouf
French
पिञ्जर पिञ्जर a. gris-jaune, jaunâtre. -- S.
m.
couleur
jaunâtre
cheval baiclair. -- S.
n.
or
orpiment jaune
cf.
पिङ्गल। -- Cage
cage thoracique
cf. पञ्जर.
Stchoupak
French
पिञ्जर-
a. rouge, jaunâtre, jaune, tanné, couleur d'or
-ता-
f.
-त्व- nt. couleur d'or
-ई-कृ- teindre en rouge jaunâtre.