| YouTube Channel

पाषाणगर्दभ (pASANagardabha)

 
Monier Williams Cologne
English
पाषाण—गर्दभ
m.
 a hard swelling on the maxillary joint,
Suśr.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पाषाणगर्द्दभः,
पुं,
 हनुसन्धिजक्षुद्ररोगविशेषः ।तल्लक्षणमाह ।“वातश्लेष्मसमुद्भूतः श्वयथुर्हनुसन्धिजः ।स्थिरो मन्दरुजः स्निग्धो ज्ञेयः पाषाणगर्द्दभः ॥
”स्थिरः कठिनः ॥
* ॥
तच्चिकित्सा यथा, --“पाषाणगर्द्दभं पूर्व्वं स्वेदयेत् कुशलो भिषक् ।ततः पनसिकाप्रोक्तैः कल्कैरुष्णैः प्रलेपयेत् ॥
वातश्लैष्मिकशोथघ्नैः कल्कैरन्यैश्च लेपयेत् ।परिपाकगतं भित्त्वा व्रणवत्तमुपाचरेत् ॥
जलोकाभिर्हृते रक्ते स शाम्यति विनौषधम् ।एतत्स्थलेषु बहुषु प्रेक्षितं लिखितं ततः ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पाषाणगर्दभ
पु०
 सुश्रुतोक्ते क्षुद्ररोगभेदे “हनुसन्धौसमुद्भूतं शोफमल्परुजं स्थिरम् । पाषाणगर्ढभं विद्याद्बलासपबनात्मकम्” ।